ఈ రోజుల్లో 'గట్ హెల్త్' (పేగుల ఆరోగ్యం) అనేది ఒక పెద్ద గ్లోబల్ ట్రెండ్. కడుపు ఉబ్బరం, అజీర్తి, గ్యాస్, లేదా మలబద్ధకం వంటి సమస్యలు రాగానే చాలామంది ఆసుపత్రుల చుట్టూ తిరుగుతూ, ఖరీదైన ప్రోబయోటిక్ సప్లిమెంట్లు, స్పెషల్ హెల్త్ డ్రింక్స్ కొనుగోలు చేస్తున్నారు. మీరు వేలకు వేలు ఖర్చుపెట్టి కొంటున్న ఆ 'మంచి బ్యాక్టీరియా' (ప్రోబయోటిక్స్), మన భారతీయ వంటగదిలో దశాబ్దాలుగా దాగి ఉందన్న నిజం చాలా మందికి తెలియదు. ఆధునిక శాస్త్రవేత్తలు ఇప్పుడు గొప్పగా చెబుతున్న 'మైక్రోబయోమ్' రహస్యాలను మన అమ్మమ్మలు, నానమ్మలు ఎప్పుడో తమ వంటల ద్వారా ఆచరణలో పెట్టారు. ప్యాకేజ్డ్ ఫుడ్స్ మోజులో పడి మనం వదిలేసిన ఆ అమృత భాండాలు ఏమిటో, అవి మన ఆరోగ్యాన్ని ఎలా మారుస్తాయో ఇక్కడ తెలుసుకుందాం.
గట్ హెల్త్ అంటే ఏమిటి? అది ఎందుకు అంత ముఖ్యం?
మన పేగుల్లో కోట్లాది సూక్ష్మజీవులు జీవిస్తుంటాయి. వీటిలో మనకు మేలు చేసే బ్యాక్టీరియాతో పాటు హాని చేసేవి కూడా ఉంటాయి. ఈ మంచి బ్యాక్టీరియా మన రోగనిరోధక శక్తిని పెంచడంలో, తిన్న ఆహారాన్ని సక్రమంగా జీర్ణం చేయడంలో కీలక పాత్ర పోషిస్తుంది.
అంతేకాదు, మన శరీరంలో ఉత్పత్తి అయ్యే 'సెరోటోనిన్' (సంతోషాన్ని ఇచ్చే హార్మోన్) లో సుమారు 90 శాతం పేగుల్లోనే తయారవుతుంది. అంటే మన మానసిక స్థితిని నిర్ణయించేది కూడా మన కడుపే. పేగులు ఆరోగ్యంగా ఉంటేనే మెదడు చురుగ్గా పనిచేస్తుంది.
కానీ ఆధునిక జీవనశైలి, జంక్ ఫుడ్, నిరంతర ఒత్తిడి, విచ్చలవిడిగా యాంటీబయాటిక్స్ వాడకం వల్ల ఈ మంచి బ్యాక్టీరియా వేగంగా నశించిపోతోంది. దాన్ని తిరిగి భర్తీ చేయడానికే మనకు ప్రోబయోటిక్స్ అవసరం. అయితే, వీటి కోసం మందుల షాపుల చుట్టూ తిరగాల్సిన పనిలేదు. మన సాంప్రదాయ పులియబెట్టిన ఆహారాలు ఈ పనిని అద్భుతంగా చేస్తాయి.
Also Read : 'మేము' నుంచి 'నేను' వరకు: తెలుగు రాష్ట్రాల్లో ఉమ్మడి కుటుంబాలు ఎందుకు విచ్ఛిన్నమవుతున్నాయి?
పులియబెట్టడం వెనుక ఉన్న సైన్స్
భారతీయ వంటల డీఎన్ఏలోనే పులియబెట్టడం (ఫెర్మెంటేషన్) అనే ప్రక్రియ దాగి ఉంది. ఆహారాన్ని సహజంగా పులియబెట్టినప్పుడు, అందులో ఉండే కార్బోహైడ్రేట్లు, చక్కెరలను సూక్ష్మజీవులు విచ్ఛిన్నం చేస్తాయి.
ఈ క్రమంలో లాక్టిక్ యాసిడ్, ఎసిటిక్ యాసిడ్ వంటివి ఉత్పత్తి అవుతాయి. ఇవే మనం తినే ఆహారానికి ప్రత్యేకమైన రుచిని ఇవ్వడమే కాకుండా, అందులో మంచి బ్యాక్టీరియాను వృద్ధి చేస్తాయి. ఈ ప్రక్రియ వల్ల ఆహారంలోని పోషకాలు మన శరీరానికి సులభంగా వంటబడతాయి.
Also Read : హెల్తీ Screen Time లిమిట్స్ సెట్ చేయడం ఎలా? మొబైల్ వ్యసనం నుంచి బయటపడే సీక్రెట్స్!
ప్రతి ఇంట్లో ఉండే సహజ ప్రోబయోటిక్ ఆహారాలు ఇవే!
ఇంట్లో తోడుపెట్టిన పెరుగు మరియు మజ్జిగ
భారతీయ భోజనం పెరుగు లేదా మజ్జిగ లేకుండా పూర్తి కాదు అనేది ఒక అలిఖిత చట్టం. మార్కెట్లో ప్లాస్టిక్ డబ్బాల్లో దొరికే పెరుగు కంటే, ఇంట్లో రాత్రిపూట సహజంగా తోడుపెట్టిన పెరుగులో అత్యధిక స్థాయిలో లాక్టోబాసిల్లస్ అనే మంచి బ్యాక్టీరియా ఉంటుంది.
ఇది నేరుగా మన పేగుల్లోకి చేరి, జీర్ణవ్యవస్థ పనితీరును మెరుగుపరుస్తుంది. ఇక ఈ పెరుగును చిలికి చేసిన మజ్జిగ శరీరానికి అద్భుతమైన కూలెంట్గా పనిచేయడమే కాకుండా, కడుపులో మంటను, ఎసిడిటీని తక్షణమే తగ్గిస్తుంది. మధ్యాహ్న భోజనం చివరలో ఒక గ్లాసు మజ్జిగ తాగడం అత్యుత్తమ ఆరోగ్య సూత్రం.
చద్దన్నం: పేదల ఆహారం నుంచి సూపర్ ఫుడ్గా
ఒకప్పుడు పల్లెల్లో ఉదయం నిద్రలేవగానే రైతులు చద్దన్నం (సద్ది అన్నం) తినేవాళ్లు. కాలక్రమంలో దీన్ని మనం మర్చిపోయినా, పశ్చిమ దేశాలు ఇప్పుడు దీని వెనుక ఉన్న సైన్స్ను ఆశ్చర్యంగా చూస్తున్నాయి.
రాత్రి మిగిలిపోయిన వండిన అన్నంలో నీళ్లు పోసి, ఉల్లిపాయ, పచ్చిమిర్చి వేసి మరుసటి రోజు ఉదయం తినే ఈ విధానం ప్రపంచంలోనే అత్యుత్తమ ప్రోబయోటిక్ ఆహారాల్లో ఒకటి. రాత్రంతా నీటిలో పులియడం వల్ల అన్నంలో విటమిన్ బి కాంప్లెక్స్, ఐరన్, కాల్షియం శాతం అనేక రెట్లు పెరుగుతుంది.
ఇందులో వృద్ధి చెందే లాక్టిక్ యాసిడ్ బ్యాక్టీరియా పేగుల ఆరోగ్యానికి ఒక సంజీవనిలా పనిచేస్తుంది. రోజంతా శరీరాన్ని చల్లగా ఉంచడంతో పాటు అత్యంత వేగంగా శక్తిని ఇస్తుంది. ఖరీదైన ట్యాబ్లెట్లు చేయలేని అద్భుతమైన మేలును ఈ చద్దన్నం చేస్తుంది.
ఇడ్లీ, దోశ పిండిలో దాగిన అద్భుత పోషకాలు
దక్షిణ భారతదేశంలో ఇడ్లీ లేదా దోశ లేని బ్రేక్ ఫాస్ట్ ఊహించడం కష్టం. బియ్యం, మినప్పప్పు కలిపి రాత్రంతా పులియబెట్టడం ద్వారా ఈ పిండి తయారవుతుంది. ఈ పులియబెట్టే ప్రక్రియలో పిండిలో అపారమైన మంచి బ్యాక్టీరియా వృద్ధి చెందుతుంది.
అయితే, చాలామందికి వచ్చే సందేహం ఏమిటంటే, ఆవిరి మీద ఉడికించినప్పుడు బ్యాక్టీరియా చనిపోతుంది కదా అని. ఆ ప్రక్రియలో కొన్ని సజీవ బ్యాక్టీరియాలు నశించినప్పటికీ, ఫెర్మెంటేషన్ ద్వారా ఉత్పత్తయిన పోషకాలు, అమైనో ఆమ్లాలు మన శరీరానికి అత్యంత సులభంగా జీర్ణమయ్యే రూపంలోకి మారుతాయి. అందుకే ఇవి అత్యుత్తమ అల్పాహారంగా గుర్తింపు పొందాయి.
సాంప్రదాయ ఊరగాయల్లో ఉన్న అసలు సిసలు ఆరోగ్యం
నిజమైన ఊరగాయ అంటే సూపర్ మార్కెట్లో దొరికే నిల్వ ఉంచే కెమికల్స్, వెనిగర్ ఉన్న సీసా కాదు. ఇంట్లో అమ్మమ్మలు సహజంగా ఉప్పు, నూనె, పసుపు, ఎండ సాయంతో తయారుచేసినది అసలైన ఊరగాయ.
మామిడి, నిమ్మ, ఉసిరి వంటి కాయలను ఉప్పులో ఊరబెట్టినప్పుడు అక్కడ ఆరోగ్యకరమైన బ్యాక్టీరియా వృద్ధి చెందుతుంది. ఈ సహజసిద్ధమైన ఊరగాయలను ప్రతిరోజూ భోజనంలో మితంగా తీసుకుంటే జీర్ణవ్యవస్థకు ఎంతో మేలు జరుగుతుంది. ఉప్పులో ఊరిన ఆ మంచి బ్యాక్టీరియా మన కడుపులోని ఆమ్లాలను తట్టుకుని మరీ పేగులను చేరుకుంటుంది.
కంజి: ఉత్తర భారతదేశపు మ్యాజిక్ డ్రింక్
ఉత్తర భారతదేశంలో చలికాలం, వసంతకాలంలో ఎక్కువగా తాగే 'కంజి' అనే పానీయం ఇప్పుడు దేశవ్యాప్తంగా ఆరోగ్య నిపుణుల దృష్టిని ఆకర్షిస్తోంది. నల్ల క్యారెట్లు లేదా బీట్రూట్ ముక్కలను నీటిలో వేసి ఆవాల పొడి, ఉప్పు కలిపి ఎండలో సహజంగా పులియబెట్టి దీన్ని తయారు చేస్తారు.
ఇది రుచికి పుల్లగా, కారంగా ఉండటమే కాకుండా, పేగులను శుభ్రపరిచే అద్భుతమైన ప్రోబయోటిక్ లక్షణాలను కలిగి ఉంటుంది. పాలు లేదా పాల ఉత్పత్తులు పడని వారికి ఇది అద్భుతమైన ప్రత్యామ్నాయం.
నిపుణుల మాట: కృత్రిమ సప్లిమెంట్ల కంటే ఇవి ఎందుకు మెరుగైనవి?
మార్కెట్ వ్యూహాలకు ఆకర్షితులై కృత్రిమ సప్లిమెంట్ల వైపు వెళ్లేకంటే, ప్రతిరోజూ మన ఆహారంలో ఇంట్లో తయారుచేసిన పులియబెట్టిన పదార్థాన్ని చేర్చుకోవడం శాశ్వతమైన, సురక్షితమైన పరిష్కారం.
మన భౌగోళిక పరిస్థితుల ఆధారంగా పండిన ఆహారాన్ని పులియబెట్టడం వల్ల, అవి మన జీవక్రియలకు చాలా తొందరగా అలవాటు పడతాయి. కృత్రిమంగా ల్యాబ్లలో తయారు చేసిన బ్యాక్టీరియా కంటే, వంటగదిలో సహజంగా పుట్టిన బ్యాక్టీరియా ఎప్పుడూ శక్తివంతమైనది.
Also Read : స్మార్ట్ఫోన్ యుగంలో పిల్లల్లో ఆత్మవిశ్వాసం పెంచడం ఎలా? తల్లిదండ్రులు తెలుసుకోవాల్సిన నిజాలు
భవిష్యత్తు ఆరోగ్యం కోసం ఒక చిన్న అడుగు
ఆరోగ్యం కోసం ఎక్కడికో వెళ్లాల్సిన పనిలేదు, తిరిగి మన వంటగదికి చేరుకుంటే చాలు. రాబోయే పదేళ్లలో మెడికల్ ప్రపంచం మొత్తం సహజ ఆహారం వైపే మొగ్గుచూపుతుందని నిపుణులు అంచనా వేస్తున్నారు. కాబట్టి మార్పును ఇప్పుడే మొదలుపెట్టండి.
ప్రతిరోజూ ఉదయం బ్రేక్ఫాస్ట్లో ఇడ్లీ లేదా దోశ, మధ్యాహ్నం భోజనంలో ఇంట్లో తోడుపెట్టిన పెరుగు లేదా మజ్జిగ, రాత్రి భోజనంలో కొద్దిగా సాంప్రదాయ ఊరగాయ తీసుకుంటే మీ కడుపులో ఎలాంటి అనారోగ్యం దరిచేరదు. ప్యాకేజ్డ్ ఫుడ్స్ మీద మోజు తగ్గించుకుని, మన తాతముత్తాతలు అందించిన ఈ సహజ ప్రోబయోటిక్ ఆహారాలను జీవనశైలిగా మార్చుకోండి. మీ పేగులను సంతోషంగా ఉంచండి, అవి మీ పూర్తి ఆరోగ్యాన్ని కాపాడతాయి.

