మీ ఆఫీసులో మీ పని కాకపోయినా అదనపు పని అప్పగించినప్పుడు కాదనలేక తల ఊపుతున్నారా? స్నేహితులు లేదా బంధువులు అడిగిన సాయం చేయడానికి మీకు ఇష్టం లేకపోయినా, వారిని బాధపెట్టడం ఇష్టం లేక 'సరే' అంటున్నారా? అయితే మీరు మీ జీవితాన్ని, మీ విలువైన సమయాన్ని పక్కవారి చేతుల్లో పెట్టేసినట్లే. ఒక సామాన్యుడు ఇప్పుడు 'అసెర్టివ్నెస్' (Assertiveness) లేదా నిక్కచ్చిగా మాట్లాడటం గురించి ఎందుకు పట్టించుకోవాలి? ఎందుకంటే, మనకు ఇష్టం లేని పనులకు 'నో' చెప్పలేని బలహీనతే నేడు అనేక మానసిక సమస్యలకు, కెరీర్లో వెనుకబాటుతనానికి ప్రధాన కారణం. మన హక్కులను మనం కాపాడుకుంటూ, ఇతరులను గౌరవిస్తూనే మన అభిప్రాయాలను కుండబద్దలు కొట్టినట్లు చెప్పే ఈ నైపుణ్యం గురించి తెలుసుకోవడం ప్రతి ఒక్కరికీ అత్యవసరం.
అసెర్టివ్నెస్ అంటే కోపం కాదు.. స్పష్టత
అసెర్టివ్గా ఉండటం అంటే కోపంతో అరవడం లేదా ఇతరులను డామినేట్ చేయడం అని చాలామంది అపోహ పడుతుంటారు. సైకాలజీ ప్రకారం మనుషుల ప్రవర్తన ప్రధానంగా మూడు రకాలుగా ఉంటుంది. మొదటిది పాసివ్ (Passive), అంటే తమకు ఇష్టం లేకపోయినా ఇతరుల కోసం, గొడవలు రాకూడదనే ఉద్దేశ్యంతో రాజీపడటం. రెండవది అగ్రెసివ్ (Aggressive), అంటే తమ పంతం నెగ్గించుకోవడానికి ఇతరులను బెదిరించడం లేదా కించపరచడం. ఈ రెండింటికీ మధ్యస్తంగా ఉండే అత్యుత్తమ విధానమే అసెర్టివ్నెస్. ఇందులో ఇతరుల అభిప్రాయాలను గౌరవిస్తూనే, మన అవసరాలను, హక్కులను ఎంతో స్పష్టంగా, ధైర్యంగా తెలియజేస్తాం. ఇది ఎదుటివారి మనసు నొప్పించకుండా మన ఆత్మగౌరవాన్ని కాపాడుకునే ఒక అద్భుతమైన మానసిక కళ.
'నో' చెప్పలేని బలహీనత వెనుక ఉన్న సైకాలజీ
అసలు మనం 'నో' చెప్పడానికి ఎందుకు అంతగా భయపడతాం? మన చిన్నప్పటి పెంపకం, సమాజం మనపై రుద్దిన నియమాలే దీనికి ప్రధాన కారణం. ఎదుటివారు ఏమనుకుంటారో, ఎక్కడ మన బంధాలు పాడవుతాయో, అందరికీ నచ్చేలా ఉండాలనే (People Pleasing) నిరాధారమైన భయం మన మెదడులో బలంగా నాటుకుపోయింది. కానీ అందరికీ నచ్చేలా బ్రతకడం వల్ల మీకంటూ ఒక గుర్తింపు ఉండదు. స్వల్పకాలంలో అందరి మన్ననలు పొందొచ్చు కానీ, దీర్ఘకాలంలో మీపై ఎవరికీ కనీస గౌరవం ఉండదు. ఆఫీసులో మీ సహోద్యోగి పనిని కూడా మీరే చేస్తూ పోతే, మీ వ్యక్తిగత సమయం, మానసిక ప్రశాంతత పూర్తిగా దెబ్బతింటాయి. అంతిమంగా ఇది తీవ్రమైన ఒత్తిడికి, బర్న్ అవుట్ (Burnout) కు దారితీస్తుందని మానసిక నిపుణులు స్పష్టం చేస్తున్నారు.
సరిహద్దులు గీసుకోవడం అత్యంత కీలకం
మీరు అసెర్టివ్గా మారాలంటే ముందుగా మీకంటూ కొన్ని స్పష్టమైన సరిహద్దులు (Personal Boundaries) గీసుకోవాలి. ఆఫీసు సమయం ముగిశాక వర్క్ కాల్స్ మాట్లాడనని లేదా వీకెండ్స్ లో ఆఫీసు పని చేయనని మీ బాస్కు సున్నితంగా కానీ దృఢంగా చెప్పగలగాలి. ఇక్కడ మీరు వాడే పదాలు చాలా ముఖ్యం. ఎవరితోనైనా మాట్లాడేటప్పుడు వారిని నిందించే విధంగా కాకుండా, మీ భావాలను తెలియజేసేలా 'నేను' (I Statements) అనే పదాన్ని వాడటం నేర్చుకోవాలి. ఉదాహరణకు, "మీరు ఎప్పుడూ నాకు చివరి నిమిషంలో పని ఇస్తారు" అనడానికి బదులుగా, "ఈ పనిని నాకు ముందుగా చెబితే, నేను మరింత నాణ్యతతో చేయగలను అని నేను భావిస్తున్నాను" అని చెప్పడం వల్ల ఎదుటివారు దాన్ని సానుకూలంగా తీసుకుంటారు.
చిన్న అడుగులతో ఆత్మవిశ్వాసం వైపు
ఈ అసెర్టివ్ నైపుణ్యాన్ని రాత్రికి రాత్రే అలవర్చుకోలేం. దీనికి నిరంతర సాధన అవసరం. ముందుగా చిన్న చిన్న విషయాలతో 'నో' చెప్పడం ప్రారంభించాలి. మీకు నచ్చని సినిమాకు వెళ్దామని స్నేహితులు అడిగినప్పుడు, మొహమాటపడకుండా మీ అసౌకర్యాన్ని వ్యక్తపరచాలి. మొదటిసారి 'నో' చెప్పినప్పుడు మీకు కొంత అపరాధ భావం (Guilt) కలగొచ్చు. కానీ, మీ మనసుకు విరుద్ధంగా ఒక పని చేసి జీవితాంతం బాధపడేకంటే, ఆ ఒక్క క్షణం ధైర్యంగా నిజం చెప్పడం ఎంతో ఉత్తమం. కమ్యూనికేషన్లో మీ బాడీ లాంగ్వేజ్ కూడా ముఖ్యం. ఎదుటివారి కళ్లలోకి చూస్తూ, తటస్థమైన గొంతుతో మాట్లాడటం మీలోని ఆత్మవిశ్వాసాన్ని తెలియజేస్తుంది.
రేపటి విజేతలు మీరే!
భవిష్యత్తులో ఉద్యోగాలు, వ్యాపారాలు ఊహించని వేగంతో మారబోతున్నాయి. ఆర్టిఫిషియల్ ఇంటెలిజెన్స్ (AI) యుగంలో కేవలం సాంకేతిక పరిజ్ఞానం ఉన్నవారు మాత్రమే విజయం సాధించలేరు. రాబోయే దశాబ్దంలో తమ హద్దులను స్పష్టంగా గీసుకుని, తమ ఆలోచనలను ధైర్యంగా, నిక్కచ్చిగా చెప్పగలిగే అసెర్టివ్ (Assertive) లక్షణాలు ఉన్నవారే కార్పొరేట్ ప్రపంచంలో లీడర్లుగా ఎదుగుతారని నా స్పష్టమైన అంచనా. మీ జీవితానికి మీరే బాస్ కావాలనుకుంటే, ఈ రోజే అనవసరమైన భయాలను పక్కనపెట్టండి. ఎదుటివారికి గౌరవం ఇస్తూనే, మీ హక్కుల కోసం ధైర్యంగా మాట్లాడటం నేర్చుకోండి. ఎందుకంటే, మీ కోసం మీరు నిలబడకపోతే, ఈ ప్రపంచంలో మరెవరూ మీకోసం రారు.
Also Read:
Persuasion Skills : ఇతరుల మనసు గెలిచి ఒప్పించడం ఎలా? ఈ కమ్యూనికేషన్ ట్రిక్స్ మీకోసమేFear of Judgment: 'జనాలు ఏమనుకుంటారు' అనే భయాన్ని శాశ్వతంగా వదిలేయడం ఎలా?
Best Version of Yourself: నిన్నటి మీకంటే ఈరోజు మెరుగ్గా.. మిమ్మల్ని మీరు అత్యుత్తమంగా తీర్చిదిద్దుకోవడం ఎలా?
Leadership Qualities: మీకు ఎలాంటి పదవి లేకపోయినా నాయకుడిగా ఎదగడం ఎలా?
