వీకెండ్ వస్తే చాలు పబ్లకు వెళ్లడం, లేదా నెట్ఫ్లిక్స్లో సినిమాలు చూస్తూ గడపడం నేటి ఆధునిక యువతకు సాధారణ అలవాటు. విపరీతమైన ఆఫీస్ టెన్షన్లు, ఈఎంఐల భయాలతో అలిసిపోయిన మెదడుకు ఇవే పెద్ద రిలీఫ్ అని మనం అనుకుంటాం. కానీ, సిలికాన్ వ్యాలీలోని టాప్ సీఈఓల నుంచి కార్పొరేట్ ఉద్యోగుల వరకు ఇప్పుడు 'కీర్తనలు' (Kirtan), సామూహిక భజనల వైపు ఎందుకు అడుగులు వేస్తున్నారో ఎప్పుడైనా గమనించారా? ఇదొక పాతకాలపు భక్తి ఆచారం మాత్రమే కాదు, ఆధునిక మానసిక ఒత్తిడిని చిటికెలో మాయం చేసే అద్భుతమైన సైకలాజికల్ థెరపీ. ఈ ఉరుకుల పరుగుల జీవితంలో ఒక సామాన్యుడు పది మందితో కలిసి పాడే ఈ కీర్తనల వెనుక ఉన్న 'అకౌస్టిక్ సైన్స్' ఏమిటి? ఇది నేటి ఆధునిక మనిషిని డిప్రెషన్ నుంచి ఎలా బయటపడేస్తుందో ఇప్పుడు లోతుగా విశ్లేషిద్దాం.
నాడీ వ్యవస్థను కూల్ చేసే అకౌస్టిక్ సైన్స్
కీర్తనలు అంటే కేవలం దేవుడి పేర్లు పాడుకోవడం కాదు. ఇది శబ్ద తరంగాలతో (Sound waves) పనిచేసే ఒక పవర్ఫుల్ బయో-మెకానిజం. పదిమందితో కలిసి ఒకే లయలో (Rhythm) చప్పట్లు కొడుతూ పాడినప్పుడు, ఆ శబ్దం మన నాడీ వ్యవస్థను నేరుగా ప్రభావితం చేస్తుంది.
ఆధునిక న్యూరో సైన్స్ ప్రకారం, ఇలా గొంతు విప్పి పాడటం వల్ల మన గొంతు భాగంలో ఉండే 'వేగస్ నర్వ్' (Vagus nerve) అద్భుతంగా ఉత్తేజితం అవుతుంది. ఈ వేగస్ నర్వ్ మన శరీరంలోని స్ట్రెస్ హార్మోన్ అయిన కార్టిసాల్ను అమాంతం తగ్గించి, మనసును వెంటనే ప్రశాంత స్థితికి (Relaxation response) తీసుకువెళుతుంది.
ఒంటరితనాన్ని తరిమేసే మ్యాజిక్
ఈ రోజుల్లో సోషల్ మీడియాలో మనకు వేల మంది ఫాలోవర్లు ఉన్నా, నిజ జీవితంలో మనం తీవ్రమైన ఒంటరితనాన్ని (Loneliness) అనుభవిస్తున్నాం. కానీ కీర్తనల సమూహంలో కూర్చున్నప్పుడు ఆ ఒంటరితనం ఇట్టే మాయమైపోతుంది. పక్కన ఎవరున్నారు, వారి హోదా ఏంటి అనే విషయాలు పక్కనపెట్టి, అందరూ ఒకే గొంతుతో పాడుతున్నప్పుడు మనిషిలోని అహంకారం (Ego) పూర్తిగా కరిగిపోతుంది.
ఈ గ్రూప్ ఎనర్జీ మనిషిలో అద్భుతమైన 'సోషల్ ట్రస్ట్'ను, ఎమోషనల్ కనెక్షన్ను (Emotional connection) ఏర్పరుస్తుందని ఆధునిక సైకాలజీ చెబుతోంది. ఇది వేలకు వేలు ఫీజులు తీసుకునే థెరపిస్ట్లు, మెడికల్ ట్రీట్మెంట్లు కూడా ఇవ్వలేని అద్భుతమైన కమ్యూనిటీ హీలింగ్. పక్కవారితో మనకున్న అభద్రతా భావాన్ని ఇది శాశ్వతంగా తొలగిస్తుంది.
ఎమోషన్స్ను బయటకు పంపే నాచురల్ డీటాక్స్
మనలో చాలామంది రోజూ ఎన్నో కోపాలను, బాధలను, కన్నీళ్లను బయటకు చెప్పుకోలేక మనసులోనే దాచుకుని కుమిలిపోతుంటారు. ఇలాంటి అణచివేయబడిన భావోద్వేగాలను (Repressed emotions) అత్యంత సహజంగా బయటకు పంపే అద్భుతమైన ప్రక్రియే ఈ కీర్తన.
సామూహిక నామస్మరణలో లేదా భజనలో లీనమైనప్పుడు, చాలామందికి తెలియకుండానే కన్నీళ్లు వస్తాయి లేదా అంతులేని ఆనందం కలుగుతుంది. దీనినే సైకాలజీలో 'కథార్సిస్' (Catharsis) అంటారు. మనసులో పేరుకుపోయిన బరువును కంటి నీటి ద్వారా లేదా పాట ద్వారా బయటకు పంపే ఈ ప్రక్రియ, మన మెదడును పూర్తిగా రీసెట్ చేస్తుంది.
ఆఫీస్ టెన్షన్లకు చెక్ పెట్టే 'ఫ్లో స్టేట్' లాజిక్
మీరు నలుగురితో కలిసి కీర్తన పాడుతున్నప్పుడు మీ గతం గురించిన బాధలు, భవిష్యత్తు గురించిన భయాలు ఏవీ గుర్తురావు. ఆ లయలో, ఆ శబ్దంలో మీరు పూర్తిగా లీనమైపోతారు. ఈ స్థితినే మోడ్రన్ సైకాలజీలో 'ఫ్లో స్టేట్' (Flow State) అంటారు.
ఇది ఒకరకమైన డైనమిక్ మెడిటేషన్ (Dynamic Meditation). కళ్లు మూసుకుని ధ్యానం చేయడం కష్టంగా భావించే నేటి యువతకు, ఇలా చప్పట్లు కొడుతూ పాడే కీర్తనలు వంద రెట్లు సులభమైన ఏకాగ్రతను ఇస్తాయి. దీనివల్ల డెసిషన్ మేకింగ్ స్కిల్స్, ఆలోచనల్లో స్పష్టత అద్భుతంగా పెరిగి, ఆఫీసులో మీ పర్ఫార్మెన్స్ అమాంతం పెరుగుతుంది.
కీర్తనలు పాడటం అంటే ఏదో వయసు పైబడిన వారి పని అని తేలికగా తీసిపారేయకండి. రేపటి నుండే మీ చుట్టుపక్కల ఎక్కడైనా ఇలాంటి కీర్తనల (Kirtan) సెషన్ జరిగితే, మొహమాటం పక్కనపెట్టి వెళ్లి కూర్చోండి. గొంతు విప్పి నలుగురితో కలిసి పాడండి. ఆ తర్వాత మీ మెదడులో జరిగే మ్యాజిక్, మీకు దొరికే ఆ అద్భుతమైన ఎనర్జీ బూస్ట్ను మీరే ప్రాక్టికల్ గా అనుభవిస్తారు!
