[FEATURED_IMAGE]
భారత స్వాతంత్య్ర సంగ్రామ చరిత్రలో ఎన్నో పోరాటాలు, ఎన్నో త్యాగాలు దాగి ఉన్నాయి. అయితే చరిత్ర పుటల్లో అత్యంత ఉత్కంఠభరితంగా, యావత్ దేశాన్ని ఒకే భావోద్వేగంతో కట్టిపడేసిన ఘట్టం ఎర్రకోటలో జరిగిన ఐఎన్ఏ అధికారుల విచారణ. 1945 చివర్లో ప్రారంభమైన ఈ విచారణలు కేవలం ముగ్గురు సైనికాధికారుల ప్రాణాలకు సంబంధించినవి కావు. అవి యావత్ భారతదేశ స్వేచ్ఛాకాంక్షకు నిదర్శనాలు.
విదేశీ గడ్డపై నిలబడి, మాతృభూమి విముక్తి కోసం ఆయుధం పట్టిన సైనికులను బ్రిటీష్ ప్రభుత్వం బోనులో నిలబెట్టింది. వారిని దేశద్రోహులుగా చిత్రీకరించే ప్రయత్నం చేసింది. కానీ ఆ ప్రయత్నమే బ్రిటీష్ సామ్రాజ్యవాదానికి శవపేటికలా మారుతుందని వారు ఊహించలేదు. సుభాష్ చంద్రబోస్ భౌతికంగా అక్కడ లేకపోయినా, ఆయన ఆలోచన, ఆయన స్థాపించిన ఇండియన్ నేషనల్ ఆర్మీ దేశవ్యాప్తంగా అపూర్వమైన జాతీయవాదాన్ని రగిలించాయి.
ఇండియన్ నేషనల్ ఆర్మీ అంటే ఏమిటి? (What Was the Indian National Army?)
ఇండియన్ నేషనల్ ఆర్మీ (INA) లేదా ఆజాద్ హింద్ ఫౌజ్ అనేది భారత స్వాతంత్య్ర సాధన కోసం ఏర్పాటు చేయబడిన సాయుధ సైనిక దళం. రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం సమయంలో ఆగ్నేయాసియాలో జపాన్ సైన్యం చేతిలో యుద్ధ ఖైదీలుగా పట్టుబడిన బ్రిటీష్ ఇండియన్ ఆర్మీ సైనికులతో దీనిని మొదట స్థాపించారు.
1942లో కెప్టెన్ మోహన్ సింగ్ మరియు భారతీయ జాతీయవాది రాష్ బిహారీ బోస్ ఆధ్వర్యంలో ఈ సైన్యం పునాదులు వేసుకుంది. బ్రిటీష్ వారితో పోరాడి స్వరాజ్యాన్ని సాధించడమే దీని ఏకైక లక్ష్యం. అయితే సరైన నాయకత్వం, స్పష్టమైన వ్యూహం లేకపోవడం వల్ల మొదటి ఐఎన్ఏ ఎక్కువ కాలం మనుగడ సాగించలేకపోయింది. అప్పుడే ఒక మహా నాయకుడి రాకతో ఈ సైన్యానికి ప్రాణం పోయబడింది.
సుభాష్ చంద్రబోస్ మరియు ఐఎన్ఏ (Subhash Chandra Bose and the INA)
1943లో సింగపూర్ చేరుకున్న నేతాజీ సుభాష్ చంద్రబోస్ ఇండియన్ నేషనల్ ఆర్మీ బాధ్యతలను స్వీకరించారు. అప్పటివరకు కేవలం యుద్ధ ఖైదీల సముదాయంగా ఉన్న ఆ దళాన్ని ఒక క్రమశిక్షణ కలిగిన, వృత్తిపరమైన సైన్యంగా ఆయన తీర్చిదిద్దారు. నేతాజీ రాకతో మలయా, సింగపూర్, బర్మా లాంటి ప్రాంతాల్లో స్థిరపడిన వేలాది మంది భారతీయ పౌరులు కూడా స్వచ్ఛందంగా ఈ సైన్యంలో చేరారు.
"చలో ఢిల్లీ" (ఢిల్లీకి పదండి) మరియు "నాకు రక్తాన్ని ఇవ్వండి, నేను మీకు స్వాతంత్ర్యాన్ని ఇస్తాను" అనే ఆయన ఉద్వేగభరితమైన నినాదాలు సైనికుల్లో అగ్నిని రగిలించాయి. మహిళల కోసం ప్రత్యేకంగా ఝాన్సీ రాణి రెజిమెంట్ ను ఏర్పాటు చేసి ప్రపంచ చరిత్రలోనే ఒక సరికొత్త అధ్యాయానికి ఆయన శ్రీకారం చుట్టారు. ఆజాద్ హింద్ ఫౌజ్ జపాన్ సైన్యంతో కలిసి మణిపూర్ మరియు అండమాన్ నికోబార్ దీవుల వరకు విజయవంతంగా దూసుకువచ్చింది.
ఐఎన్ఏ బ్రిటీష్ నియంత్రణలోకి ఎలా వచ్చింది? (How the INA Came Under British Control)
1944 చివరి నాటికి రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం గతి పూర్తిగా మారిపోయింది. జపాన్ సైన్యం మిత్రరాజ్యాల దళాల చేతిలో వరుస పరాజయాలను చవిచూడటం ప్రారంభించింది. హిరోషిమా, నాగసాకిలపై అణుబాంబు దాడుల తర్వాత 1945 ఆగస్టులో జపాన్ అధికారికంగా లొంగిపోయింది.
జపాన్ సైనిక మరియు ఆయుధ సహకారం పూర్తిగా నిలిచిపోవడంతో ఐఎన్ఏ దళాలు బర్మా అడవుల్లో తీవ్రమైన ఆహార కొరతను, అనారోగ్యాలను ఎదుర్కొన్నాయి. చేసేది లేక సుమారు 24,000 మందికి పైగా ఐఎన్ఏ సైనికులు మరియు అధికారులు బ్రిటీష్ దళాలకు లొంగిపోయారు. తదనంతరం ఆగస్టు 1945లో తైవాన్లో జరిగిన ఒక విమాన ప్రమాదంలో నేతాజీ సుభాష్ చంద్రబోస్ మరణించినట్లు వార్తలు రావడం ఐఎన్ఏ దళాలను మరింత కుంగదీసింది.
ఐఎన్ఏ విచారణలు అంటే ఏమిటి? (What Were the INA Trials?)
యుద్ధ ఖైదీలుగా పట్టుబడిన ఐఎన్ఏ అధికారులపై బ్రిటీష్ ప్రభుత్వం మిలిటరీ కోర్టులలో (కోర్ట్ మార్షల్) రాజద్రోహం మరియు హత్య నేరాల కింద కేసులు నమోదు చేసి విచారణ ప్రారంభించింది. వీటినే ఐఎన్ఏ విచారణలు అంటారు. మొదటి విచారణ నవంబర్ 1945లో ఢిల్లీలోని ఎర్రకోటలో ప్రారంభమైంది.
బ్రిటీష్ చక్రవర్తికి వ్యతిరేకంగా యుద్ధం చేయడం, రాజభక్తిని ఉల్లంఘించడం అనేవి వీరిపై మోపబడిన ప్రధాన అభియోగాలు. సుమారు 10 విచారణలు జరిగాయి, వీటిలో వందలాది మంది అధికారులను శిక్షించేందుకు బ్రిటీష్ ప్రభుత్వం ప్రణాళిక సిద్ధం చేసింది. కానీ మొదటి విచారణ సమయంలోనే దేశవ్యాప్తంగా వెల్లువెత్తిన ప్రజాభిప్రాయాన్ని చూసి ఆంగ్లేయులు వణికిపోయారు.
ఐఎన్ఏ అధికారులపై ఎందుకు విచారణ చేపట్టారు? (Why Were the INA Officers Put on Trial?)
ఈ బహిరంగ విచారణల వెనుక బ్రిటీష్ వారికి ఒక స్పష్టమైన కుట్రపూరిత వ్యూహం ఉంది. భవిష్యత్తులో ఏ భారతీయ సైనికుడూ తమపై తిరుగుబాటు చేయకుండా వారి మనస్సుల్లో తీవ్రమైన భయాన్ని నింపడమే దీని ఉద్దేశం. ఐఎన్ఏ అధికారులను దేశద్రోహులుగా, జపాన్ చేతిలో కీలుబొమ్మలుగా భారత ప్రజల ముందు చిత్రీకరించాలని వారు భావించారు.
బ్రిటీష్ ఇండియన్ ఆర్మీలో ఉన్న 25 లక్షల మంది భారతీయ సైనికులలో తమ పట్ల విశ్వాసాన్ని నిలబెట్టుకోవడానికి ఈ విచారణలను ఒక ప్రచార అస్త్రంగా వాడుకోవాలనుకున్నారు. కానీ బ్రిటీష్ వారి వ్యూహం పూర్తిగా బెడిసికొట్టింది. వారు ఎవరినైతే దేశద్రోహులు అని ప్రచారం చేయాలనుకున్నారో, భారత దేశ ప్రజలు వారిని సాక్షాత్తూ స్వాతంత్య్ర సమరయోధులుగా, జాతి వీరులుగా కీర్తించారు.
ఎర్రకోట ఐఎన్ఏ విచారణలు (The Red Fort INA Trials)
విచారణ కోసం బ్రిటీష్ వారు వ్యూహాత్మకంగా ఢిల్లీలోని చారిత్రాత్మక ఎర్రకోటను (Red Fort) ఎంచుకున్నారు. ఎందుకంటే 1857 సిపాయిల తిరుగుబాటు సమయంలో ఆఖరి మొఘల్ చక్రవర్తి బహదూర్ షా జాఫర్ను విచారించి శిక్షించింది ఇక్కడే. ఇప్పుడు ఐఎన్ఏ అధికారులను కూడా అక్కడే విచారించి తమ ఆధిపత్యాన్ని నిరూపించుకోవాలని వారు కలలుగన్నారు.
1945 నవంబర్ 5న తొలి విచారణ మొదలైంది. అయితే ఎర్రకోటను ఎంచుకోవడం బ్రిటీష్ వారి అతిపెద్ద చారిత్రక తప్పిదంగా మారింది. "చలో ఢిల్లీ" అంటూ నేతాజీ ఎర్రకోటపైనే మువ్వన్నెల జెండా ఎగురవేయాలని కలలు కన్నారు. ఇప్పుడు అదే ఎర్రకోటలో ఆయన అనుచరులు స్వాతంత్య్ర నినాదాలు చేస్తుండటంతో యావత్ దేశం ఉద్వేగానికి గురైంది. కోర్టు లోపల విచారణ జరుగుతుంటే, కోర్టు వెలుపల లక్షలాది మంది ప్రజలు ఐఎన్ఏ అధికారులకు బాసటగా నిలిచారు.
విచారణ ఎదుర్కొన్న ముగ్గురు ప్రసిద్ధ ఐఎన్ఏ అధికారులు (The Three Famous INA Officers on Trial)
తొలి విచారణ కోసం బ్రిటీష్ వారు కావాలనే ముగ్గురు కీలకమైన సైనికాధికారులను ఎంపిక చేశారు. విధి వక్రీకరించి ఈ ముగ్గురు అధికారులు వేర్వేరు మతాలకు చెందిన వారు కావడం, జాతీయ ఐక్యతకు అద్భుతమైన ప్రతీకగా మారింది.
షా నవాజ్ ఖాన్ (Shah Nawaz Khan)
జనరల్ షా నవాజ్ ఖాన్ ఐఎన్ఏలో సుభాష్ చంద్రబోస్ కు అత్యంత నమ్మకస్తులైన అధికారులలో ఒకరు. ముస్లిం వర్గానికి చెందిన ఈయన న్యాయస్థానం ఎదుట నిలబడి, మాతృభూమి స్వేచ్ఛ కోసం పోరాడటం ప్రతి సైనికుడి కనీస ధర్మం అని అత్యంత ధైర్యంగా వాదించారు.
ప్రేమ్ కుమార్ సెహగల్ (Prem Kumar Sahgal)
పంజాబ్ కు చెందిన హిందూ వర్గానికి ప్రాతినిధ్యం వహించిన కల్నల్ ప్రేమ్ కుమార్ సెహగల్, ఐఎన్ఏ దళాలను నడిపించడంలో అద్భుతమైన వ్యూహకర్త. తమ సైన్యం స్వతంత్ర భారతదేశ తాత్కాలిక ప్రభుత్వం (Provisional Government of Free India) కింద పోరాడుతోందని, అందువల్ల తమను యుద్ధ ఖైదీలుగా (POWs) పరిగణించాలే తప్ప నేరస్థులుగా కాదని ఆయన కోర్టులో ఉద్ఘాటించారు.
గుర్బక్ష్ సింగ్ ధిల్లాన్ (Gurbaksh Singh Dhillon)
సిక్కు వర్గానికి చెందిన కల్నల్ గుర్బక్ష్ సింగ్ ధిల్లాన్, బర్మా సరిహద్దుల్లో జపాన్ సైన్యంతో కలిసి అద్భుతమైన పరాక్రమాన్ని ప్రదర్శించారు. కోర్టు మార్షల్ సమయంలో ఆయన కనబరిచిన తెగువ లక్షలాది మంది సిక్కు యువకుల్లో అపారమైన దేశభక్తిని రగిలించింది. ఈ ముగ్గురూ కలిసి ఎర్రకోట బోనులో నిలబడిన దృశ్యం అఖండ భారత ఐక్యతకు సజీవ సాక్ష్యంగా నిలిచింది.
ఐఎన్ఏ విచారణలు జాతీయ సమస్యగా ఎందుకు మారాయి? (Why Did the INA Trials Become a National Issue?)
చాలా మంది సాధారణ పౌరులకు ఐఎన్ఏ గురించి, వారి పోరాటాల గురించి రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం ముగిసే వరకు పెద్దగా తెలియదు. ఎప్పుడైతే ఈ విచారణలు ప్రారంభమయ్యాయో, నాటి పత్రికలు ప్రతిరోజూ కోర్టులో జరిగే వాదనలను పతాక శీర్షికల్లో ప్రచురించడం మొదలుపెట్టాయి.
భారతీయులు ఈ అధికారులను దేశద్రోహులుగా చూడలేదు, తమ పక్షాన నిలబడి బ్రిటీషర్లపై తుపాకీ ఎక్కుపెట్టిన సొంత బిడ్డలుగా చూశారు. ఎవరైతే తమ కోసం ప్రాణాలకు తెగించి పోరాడారో వారిని ఉరి తీస్తుంటే చూస్తూ ఊరుకునేది లేదని దేశం ముక్తకంఠంతో నినదించింది. ఒక సైనిక విచారణ కాస్తా అమాంతం స్వాతంత్య్ర సమరంగా మారిపోయింది.
ప్రజా నిరసనలు మరియు భారతీయ జాతీయవాదం (Public Protests and Indian Nationalism)
విచారణ ప్రారంభమైన కొద్ది రోజుల్లోనే భారతదేశం అగ్నిగుండంగా మారింది. ఢిల్లీ, బొంబాయి, కలకత్తా, మద్రాసు లాంటి ప్రధాన నగరాల్లో లక్షలాది మంది రోడ్లపైకి వచ్చి నిరసనలు తెలిపారు.
పాఠశాలలు, కళాశాలలు మూతపడ్డాయి. ఫ్యాక్టరీల్లో కార్మికులు సమ్మెకు దిగారు. ఎక్కడ చూసినా "సేవ్ ఐఎన్ఏ పాపులర్ హీరోస్" అనే ప్లకార్డులు దర్శనమిచ్చాయి. ఆ సమయంలో పోలీసులు జరిపిన కాల్పుల్లో పదుల సంఖ్యలో ప్రజలు ప్రాణాలు కోల్పోయారు. అయినా నిరసనల ఉద్ధృతి తగ్గలేదు. దీపావళి లాంటి పండుగలను సైతం పక్కనబెట్టి ప్రజలు ఐఎన్ఏ అధికారుల విడుదల కోసం నిరాహార దీక్షలు చేశారు.
భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ మరియు ఇతర రాజకీయ వర్గాల పాత్ర (Role of the Indian National Congress and Other Political Groups)
ఈ ప్రజాభిప్రాయాన్ని అర్థం చేసుకున్న భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ వెంటనే రంగంలోకి దిగింది. ఐఎన్ఏ అధికారులకు న్యాయ సహాయం అందించేందుకు 'ఐఎన్ఏ డిఫెన్స్ కమిటీ' (INA Defence Committee) ని ఏర్పాటు చేసింది.
ఈ కమిటీలో నాటి అత్యుత్తమ న్యాయవాదులైన భూలాభాయ్ దేశాయ్, సర్ తేజ్ బహదూర్ సప్రూ, కైలాష్ నాథ్ కట్జూ, అసఫ్ అలీ లాంటి ఉద్దండులు ఉన్నారు. జవహర్లాల్ నెహ్రూ సైతం సుమారు 25 ఏళ్ల తర్వాత మళ్లీ తన న్యాయవాది దుస్తులు ధరించి కోర్టులో ఐఎన్ఏ అధికారుల పక్షాన నిలబడటం విశేషం. కాంగ్రెస్ తో పాటు ముస్లిం లీగ్, హిందూ మహాసభ, కమ్యూనిస్ట్ పార్టీలు కూడా తమ సైద్ధాంతిక వైరుధ్యాలను పక్కనబెట్టి ఐఎన్ఏ అధికారుల విడుదలను డిమాండ్ చేశాయి.
బ్రిటీష్ ప్రభుత్వ స్పందన (British Government's Response)
న్యాయస్థానం లోపల ఐఎన్ఏ డిఫెన్స్ కమిటీ వాదనలు బ్రిటీష్ న్యాయవ్యవస్థను నివ్వెరపరిచాయి. అంతర్జాతీయ చట్టాల ప్రకారం ఒక స్వతంత్ర ప్రభుత్వం (ఆజాద్ హింద్ సర్కార్) కోసం పోరాడిన సైనికులను యుద్ధ ఖైదీలుగానే చూడాలని భూలాభాయ్ దేశాయ్ అద్భుతంగా వాదించారు.
అయినప్పటికీ, బ్రిటీష్ కోర్టు షా నవాజ్ ఖాన్, సెహగల్, ధిల్లాన్ లను దోషులుగా నిర్ధారించి జీవిత ఖైదు విధించింది. కానీ, ఈ తీర్పు రాగానే దేశవ్యాప్తంగా సైనిక మరియు పౌర తిరుగుబాటు తప్పదని అప్పటి కమాండర్-ఇన్-చీఫ్ క్లాడ్ ఆచిన్లెక్ (Claude Auchinleck) గ్రహించారు. చేసేది లేక తన విశేష అధికారాలను ఉపయోగించి ఆ ముగ్గురు అధికారుల శిక్షను రద్దు చేసి వారిని విడుదల చేశారు. ఇది బ్రిటీష్ సామ్రాజ్యవాదానికి పట్టిన అతిపెద్ద పరాజయం.
ఐఎన్ఏ విచారణలు జాతీయ ఐక్యతను ఎలా బలోపేతం చేశాయి? (How the INA Trials Strengthened National Unity)
భారతీయ చరిత్రలో మతాలకు అతీతంగా ప్రజలందరూ ఏకమైన సందర్భాలు చాలా అరుదు. ఐఎన్ఏ విచారణల సమయంలో అది సాధ్యమైంది.
ఎర్రకోటలో నిలబడిన ముగ్గురు అధికారులు హిందూ, ముస్లిం మరియు సిక్కు మతాలకు చెందిన వారు కావడంతో, ఈ మూడు ప్రధాన వర్గాలు ఒక్కటయ్యాయి. దేశవ్యాప్తంగా ఉన్న మసీదులు, దేవాలయాలు, గురుద్వారాలలో వారి విడుదల కోసం ఉమ్మడి ప్రార్థనలు జరిగాయి. ముస్లిం లీగ్ మరియు కాంగ్రెస్ కార్యకర్తలు పక్కపక్కన నడుస్తూ ఒకే నినాదం చేయడం బ్రిటీష్ వారి 'విభజించి పాలించు' విధానానికి కోలుకోలేని దెబ్బ కొట్టింది.
ఐఎన్ఏ విచారణలు భారత స్వాతంత్ర్యాన్ని వేగవంతం చేశాయా? (Did the INA Trials Accelerate India's Independence?)
చాలా మంది చరిత్రకారుల అభిప్రాయం ప్రకారం, ఐఎన్ఏ విచారణలే భారత స్వాతంత్య్ర ప్రదానాన్ని వేగవంతం చేసిన అంతిమ ఉత్ప్రేరకం. బ్రిటీష్ వారు ఇన్ని వందల ఏళ్లు భారతదేశాన్ని పాలించడానికి ప్రధాన కారణం బ్రిటీష్ ఇండియన్ ఆర్మీ.
ఐఎన్ఏ అధికారుల విచారణల తర్వాత, భారతీయ సైనికులలో కూడా తీవ్రమైన జాతీయవాదం రగిలింది. వారు కూడా బ్రిటీష్ పాలకుల కంటే ఐఎన్ఏ అధికారులనే తమ హీరోలుగా చూడటం మొదలుపెట్టారు. దీని ప్రతిఫలమే 1946 ఫిబ్రవరిలో జరిగిన రాయల్ ఇండియన్ నేవీ (RIN) తిరుగుబాటు. నావికులు, సైనికులు ఎదురుతిరిగిన తర్వాత ఇక భారతదేశాన్ని పాలించడం అసాధ్యమని గ్రహించిన బ్రిటీష్ ప్రభుత్వం తక్షణం స్వాతంత్య్రం ఇవ్వక తప్పని పరిస్థితి ఏర్పడింది.
స్వాతంత్య్ర పోరాట తుది దశలో సుభాష్ చంద్రబోస్ వారసత్వం (Subhash Chandra Bose's Legacy in the Final Phase of the Freedom Struggle)
సుభాష్ చంద్రబోస్ భౌతికంగా అదృశ్యమైనప్పటికీ, 1945-47 మధ్య కాలంలో భారతదేశ రాజకీయాలను అత్యంత బలంగా శాసించిన వ్యక్తి ఆయనే.
ఐఎన్ఏ విచారణల సమయంలో ప్రతి పౌరుడి హృదయంలో నేతాజీ ఒక దేవుడిలా వెలిశారు. అహింసా మార్గంలో సాగుతున్న స్వాతంత్య్ర ఉద్యమానికి, నేతాజీ యొక్క సాయుధ పోరాట స్ఫూర్తి ఒక కొత్త ఆవేశాన్ని ఇచ్చింది. ఆయన అదృశ్యం చుట్టూ ఉన్న రహస్యం ప్రజల్లో ఆయన బతికే ఉన్నారన్న ఆశను సృష్టించి, బ్రిటీష్ వారికి సింహస్వప్నంగా మారింది. భారతదేశం స్వేచ్ఛా వాయువులు పీల్చడంలో ఆయన త్యాగం, దార్శనికత చిరస్థాయిగా నిలిచిపోయాయి.
ఐఎన్ఏ విచారణల చారిత్రక ప్రాముఖ్యత (Historical Significance of the INA Trials)
స్వాతంత్య్ర సంగ్రామంలో ఐఎన్ఏ విచారణలు ఒక చారిత్రక మైలురాయి. కేవలం మాటలతో కాకుండా ఆచరణలో మత సామరస్యాన్ని ఎలా సాధించవచ్చో ఈ ఘట్టం నిరూపించింది.
బ్రిటీష్ వారి అత్యున్నత న్యాయస్థానంలో నిలబడి వారి చట్టాలను సవాలు చేయడం ద్వారా భారతీయుల ఆత్మవిశ్వాసం రెట్టింపయింది. ఒక సైనిక విచారణ జాతీయ స్థాయి ప్రజా విప్లవంగా మారడం ప్రపంచ చరిత్రలోనే అరుదు. నేటికీ ఎర్రకోట ఐఎన్ఏ పోరాటానికి, భారతీయ సైనికుల అసమాన ధైర్య సాహసాలకు సజీవ స్మారకంగా నిలిచి ఉంది.
విద్యార్థులు మరియు పోటీ పరీక్షల కోసం ముఖ్యమైన వాస్తవాలు (Important Facts for Students and Competitive Exams)
పోటీ పరీక్షలకు సిద్ధమయ్యే అభ్యర్థులకు ఐఎన్ఏ విచారణల గురించి కొన్ని కీలకమైన చారిత్రక వాస్తవాలు చాలా ముఖ్యం.
మొదటి ఆజాద్ హింద్ ఫౌజ్ (INA) ను 1942లో మోహన్ సింగ్ మరియు రాష్ బిహారీ బోస్ స్థాపించారు. 1943లో సుభాష్ చంద్రబోస్ దానికి నాయకత్వం వహించారు. ఎర్రకోటలో మొదటి ఐఎన్ఏ విచారణలు నవంబర్ 5, 1945న ప్రారంభమయ్యాయి.
విచారణ ఎదుర్కొన్న ముగ్గురు కీలక అధికారులు: మేజర్ జనరల్ షా నవాజ్ ఖాన్, కల్నల్ ప్రేమ్ కుమార్ సెహగల్ మరియు కల్నల్ గుర్బక్ష్ సింగ్ ధిల్లాన్. ఐఎన్ఏ డిఫెన్స్ కమిటీకి నాయకత్వం వహించిన ప్రధాన న్యాయవాది భూలాభాయ్ దేశాయ్. ఈ కమిటీలో జవహర్లాల్ నెహ్రూ, తేజ్ బహదూర్ సప్రూ కూడా వాదనలు వినిపించారు. నాటి కమాండర్-ఇన్-చీఫ్ క్లాడ్ ఆచిన్లెక్ ఈ అధికారుల శిక్షను రద్దు చేశారు.
తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు (FAQs)
ఐఎన్ఏ విచారణలు ఎక్కడ జరిగాయి? బ్రిటీష్ ప్రభుత్వం వ్యూహాత్మకంగా ఈ సైనిక విచారణలను ఢిల్లీలోని చారిత్రాత్మక ఎర్రకోటలో (Red Fort) నిర్వహించింది.
ఎర్రకోట విచారణల్లో ప్రధానంగా ఎదుర్కొన్న అధికారులు ఎవరు? షా నవాజ్ ఖాన్ (ముస్లిం), ప్రేమ్ కుమార్ సెహగల్ (హిందూ) మరియు గుర్బక్ష్ సింగ్ ధిల్లాన్ (సిక్కు) అనే ముగ్గురు అధికారులు తొలి విచారణను ఎదుర్కొన్నారు.
ఐఎన్ఏ అధికారుల తరపున వాదించిన ప్రముఖ న్యాయవాది ఎవరు? భూలాభాయ్ దేశాయ్ ఈ బృందానికి నాయకత్వం వహించారు. ఆయన వాదనలు అంతర్జాతీయ చట్టాల చరిత్రలో అత్యంత ప్రసిద్ధి చెందాయి.
ఐఎన్ఏ విచారణలు భారత స్వాతంత్ర్యానికి ఎలా దారితీశాయి? ఈ విచారణల వల్ల భారతీయ సైనికుల్లో జాతీయవాదం పెరిగి బ్రిటీష్ వారిపై తిరుగుబాటు చేశారు. సైన్యంపై నియంత్రణ కోల్పోయిన బ్రిటీష్ ప్రభుత్వం తక్షణం భారతదేశాన్ని విడిచివెళ్లాలని నిర్ణయించుకుంది.
ముగింపు (Conclusion)
చరిత్ర ఎప్పుడూ గెలిచిన వారి పక్షానే ఉంటుందంటారు. కానీ ఎర్రకోటలో జరిగిన ఆ సైనిక విచారణలు ఈ నానుడిని పూర్తిగా తప్పుబట్టాయి. బ్రిటీష్ న్యాయస్థానం దృష్టిలో ఆ సైనికాధికారులు దోషులుగా నిలబడినప్పటికీ, కోట్లాది మంది భారతీయుల హృదయాల్లో మాత్రం వారు శాశ్వత విజేతలుగా నిలిచారు.
ఈ చారిత్రక ఘట్టం కేవలం గడిచిపోయిన గతం కాదు. కుల, మత, ప్రాంతీయ భేదాలను పక్కనబెట్టి జాతి మొత్తం ఒకే లక్ష్యం కోసం ఏకమైతే, ఎంతటి అజేయమైన సామ్రాజ్యమైనా తలవంచక తప్పదు అనడానికి ఇదొక సజీవ సాక్ష్యం. మాతృభూమి స్వేచ్ఛ కోసం ప్రాణాలను సైతం లెక్కచేయని ఆ ధైర్యశాలుర త్యాగం, నేటి ఆధునిక సమాజానికి జాతీయ ఐక్యత మరియు దేశభక్తి విషయంలో ఎప్పటికీ స్ఫూర్తిదాయకంగానే నిలుస్తుంది. ఒక గొప్ప లక్ష్యం కోసం వారు చేసిన ఈ మహత్తర పోరాటం ప్రతి భారతీయుడికి గర్వకారణం.
