బస్సు ఛార్జీల భారం సామాన్యుడి జేబుకు చిల్లులు పెడుతున్న ఈ రోజుల్లో.. మహాలక్ష్మి పథకం ద్వారా మహిళలకు ఫ్రీ ప్రయాణం ఎంతటి ఊరటనిచ్చిందో మనం చూస్తూనే ఉన్నాం. కానీ, శారీరక లోపాలతో బాధపడుతూ ప్రతిరోజూ ఉపాధి కోసం, వైద్యం కోసం బస్సులు ఎక్కే దివ్యాంగ పురుషుల పరిస్థితి ఏంటి? వారు సగం ఛార్జీలు కడుతున్నా, ఆ భారాన్ని కూడా తొలగించి పూర్తి ఉచితం చేస్తే బాగుంటుందని ఎప్పటినుంచో డిమాండ్లు వినిపిస్తున్నాయి. ఎట్టకేలకు తెలంగాణ ప్రభుత్వం ఈ వర్గం ప్రజల ఆవేదనను అర్థం చేసుకుంది. మహిళల తరహాలోనే ఇకపై దివ్యాంగ పురుషులకు కూడా ఆర్టీసీ బస్సుల్లో వంద శాతం ఫ్రీ బస్ జర్నీ కల్పిస్తూ అధికారికంగా ఉత్తర్వులు జారీ చేసింది. అసలు ఈ కొత్త రూల్ ఎలా పనిచేస్తుంది? పెరిగిన రద్దీని తట్టుకోవడానికి సర్కార్ వేస్తున్న మాస్టర్ ప్లాన్ ఏంటో చూద్దాం.
సగం రాయితీ నుంచి జీరో టికెట్ వరకు
గతంలో దివ్యాంగులకు బస్సు ప్రయాణాల్లో కేవలం యాభై శాతం మాత్రమే రాయితీ ఉండేది. వంద రూపాయల టికెట్ ఉంటే యాభై రూపాయలు చెల్లించి వారు ప్రయాణించేవారు. ప్రస్తుత ప్రభుత్వం మహాలక్ష్మి పథకం కింద మహిళలకు, బాలికలకు, ట్రాన్స్ జెండర్లకు జీరో టికెట్ విధానాన్ని అమలు చేస్తున్న నేపథ్యంలో, తమకు కూడా పూర్తి ఉచిత ప్రయాణం కల్పించాలని దివ్యాంగ సంఘాలు సుదీర్ఘ కాలంగా కోరుతున్నాయి. ఈ డిమాండ్లపై సానుకూలంగా స్పందించిన రాష్ట్ర ప్రభుత్వం, ఇకపై దివ్యాంగ పురుషులు కూడా పల్లె వెలుగు, ఎక్స్ప్రెస్, సిటీ ఆర్డినరీ బస్సుల్లో తెలంగాణ సరిహద్దుల లోపు ఎక్కడి నుంచి ఎక్కడికైనా పైసా ఖర్చు లేకుండా ఉచితంగా ప్రయాణించే వెసులుబాటు కల్పించింది.
ఆర్థిక ఆసరా.. ఆర్టీసీ ముందున్న కొత్త సవాల్
ఈ చారిత్రాత్మక నిర్ణయం వల్ల రాష్ట్రంలోని లక్షలాది మంది దివ్యాంగులకు ఆర్థికంగా ఎంతో ఆసరా దొరుకుతుంది. వరంగల్ లాంటి నగరాల నుంచి పల్లెలకు లేదా హైదరాబాద్ కు వెళ్లే దివ్యాంగులకు ఈ జీరో టికెట్ విధానం నిజంగా ఒక వరం లాంటిది. అయితే ఫ్రీ జర్నీ కారణంగా ఇప్పటికే ఆర్టీసీ బస్సుల్లో రద్దీ ఊహించని స్థాయిలో పెరిగిపోయిందన్నది పచ్చి నిజం. గతంలో రోజుకు 25 నుంచి 30 లక్షల మంది ప్రయాణిస్తే, ఇప్పుడు ఆ సంఖ్య ఏకంగా 60 లక్షలకు చేరుకోవడం ఆర్టీసీకి ఒక పెద్ద సవాల్ గా మారింది.
ఈ విపరీతమైన రద్దీని తట్టుకునేందుకు సర్కార్ కొత్త బస్సుల కొనుగోలుపై ప్రత్యేక దృష్టి పెట్టింది. పర్యావరణ కాలుష్యాన్ని తగ్గించే క్రమంలో ఇప్పటికే ఈవీ బస్సులను ప్రవేశపెట్టిన ఆర్టీసీ, త్వరలోనే మరిన్ని కొత్త బస్సులను రోడ్డెక్కించడానికి సన్నాహాలు చేస్తోంది. ముఖ్యంగా మహిళా స్వయం సహాయక సంఘాల ద్వారా కూడా బస్సులను కొనుగోలు చేయించి, వాటిని అద్దె ప్రాతిపదికన నడపాలని ప్రభుత్వం నిర్ణయించడం సామాన్యులకు మరింత రవాణా సౌకర్యాన్ని అందుబాటులోకి తీసుకురానుంది.
దివ్యాంగులకు ఉచిత ప్రయాణం కల్పించడం సామాజిక న్యాయం కోణంలో అద్భుతమైన నిర్ణయం. కానీ, బస్సుల్లో రద్దీ విపరీతంగా పెరిగిపోయి వృద్ధులు, వికలాంగులు కనీసం బస్సు ఎక్కలేకపోతున్నారన్న వాస్తవాన్ని ప్రభుత్వం గుర్తించాలి. కేవలం జీరో టికెట్ ఇచ్చి చేతులు దులుపుకోకుండా, ఈ వర్గాల వారు బస్సు ఎక్కేటప్పుడు వారికి ప్రత్యేక సీట్లు కేటాయించడం, కండక్టర్లు వారికి సహాయం చేసేలా కఠిన మార్గదర్శకాలు తీసుకురావడం అత్యంత ఆవశ్యకం. లేదంటే ఈ ఉచిత ప్రయాణం వారికి ఒక దినసరి పోరాటం లాగే మారుతుంది.
