ఇరాన్ కేంద్రంగా ఇజ్రాయెల్, అమెరికాల మధ్య రగులుతున్న యుద్ధ జ్వాలలు కేవలం ఆ దేశాల సరిహద్దులకే పరిమితం కావడం లేదు.. యావత్ ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థ పునాదులనే సమూలంగా కదిలించేస్తున్నాయి. కరోనా మహమ్మారి దెబ్బ నుంచి ఇప్పుడిప్పుడే కోలుకుంటున్న ప్రపంచాన్ని, మళ్లీ 'మహా మాంద్యం' అనే చీకటి కూపంలోకి నెట్టేందుకు ఈ మహా సంగ్రామం సిద్ధమైంది. అసలు ఈ యుద్ధం గ్లోబల్ ఎకానమీని ఎలా నాశనం చేయబోతోందో తెలిపే అంతర్జాతీయ ద్రవ్య నిధి (IMF) సంచలన రిపోర్ట్ ఇది!
ద్రవ్యోల్బణపు దావానలం.. బ్యారెల్ 110 డాలర్లు!
మధ్యప్రాచ్యం అంటే ప్రపంచానికి ప్రాణవాయువు లాంటి ఇంధన గిడ్డంగి. ఇక్కడ ఏమాత్రం అస్థిరత ఏర్పడినా.. అది నేరుగా గ్లోబల్ చమురు, సహజ వాయువు సరఫరాపై తీవ్ర ప్రభావం చూపుతుంది. 'వరల్డ్ ఎకనామిక్ అవుట్లుక్' పేరుతో ఐఎంఎఫ్ విడుదల చేసిన తాజా నివేదిక మైండ్ బ్లాంక్ అయ్యే నిజాలను వెల్లడించింది. రాబోయే 2026 నాటికి అంతర్జాతీయ మార్కెట్లో ముడి చమురు ధరలు బ్యారెల్కు ఏకంగా 110 డాలర్లకు చేరుకుంటాయన్న ఐఎంఎఫ్ అంచనా ప్రతి ఒక్కరి వెన్నులో వణుకు పుట్టిస్తోంది.
ఇంధన ధరల పెరుగుదల అంటే కేవలం మీ వాహనంలో పోయించే పెట్రోల్ ధరలు పెరగడమే కాదు. రవాణా ఖర్చులు అమాంతం పెరిగిపోయి, మనం రోజూ తినే కూరగాయల నుంచి నిత్యావసర వస్తువుల వరకు అన్నింటి ధరలూ ఆకాశాన్ని తాకుతాయి. ప్రపంచవ్యాప్తంగా ద్రవ్యోల్బణం ఏకంగా 6 శాతానికి చేరితే.. సామాన్యుడి కొనుగోలు శక్తి దారుణంగా క్షీణించిపోతుంది. ఆ మంటలను అదుపు చేసేందుకు కేంద్ర బ్యాంకులు వడ్డీ రేట్లను ఇష్టానుసారంగా పెంచాల్సి వస్తుంది. దీనివల్ల పెట్టుబడులు తగ్గిపోయి, పరిశ్రమలు మూతపడి, నిరుద్యోగం విలయతాండవం చేస్తుంది. ఇదొక తప్పించుకోలేని భయంకరమైన విషవలయం!
హార్ముజ్ జలసంధి దిగ్బంధనం.. 1970ల నాటి చీకటి రోజులు!
ముఖ్యంగా ప్రపంచ వాణిజ్యానికి గుండెకాయ లాంటి హార్ముజ్ జలసంధి వంటి కీలక జలమార్గాల్లో రవాణాకు ఆటంకం కలిగితే.. ప్రపంచ సరఫరా గొలుసు (సప్లయ్ చైన్) శాశ్వతంగా విచ్ఛిన్నమవుతుంది. 1970ల నాటి భయంకరమైన చమురు సంక్షోభం లాంటి పరిస్థితులు మళ్ళీ తలెత్తే ముప్పు పొంచి ఉందని ఆర్థికవేత్తలు తీవ్రంగా హెచ్చరిస్తున్నారు.
ఈ యుద్ధం గనుక పూర్తిస్థాయిలో ముదిరితే ఇరాన్, ఇరాక్, ఖతార్ వంటి దేశాలు ఆర్థికంగా దశాబ్దాల వెనక్కి పడిపోయే దయనీయ పరిస్థితి తలెత్తుతుంది. మరోవైపు యూకే లాంటి అభివృద్ధి చెందిన అగ్ర దేశాల వృద్ధి రేటు కూడా దారుణంగా పడిపోవడం ఖాయంగా కనిపిస్తోంది. అయితే ఈ గందరగోళం వల్ల రష్యా వంటి చమురు ఎగుమతి దేశాలు స్వల్పకాలికంగా కాస్త లాభపడవచ్చు కానీ, ప్రపంచవ్యాప్తంగా నెలకొనే ఈ దీర్ఘకాలిక ఆర్థిక అస్థిరత అంతిమంగా ఎవరికీ ఏమాత్రం మేలు చేయదు.
వృద్ధి చక్రానికి బ్రేక్.. బుగ్గిపాలు కానున్న భవిష్యత్తు!
ఖతార్లోని రాస్ లఫాన్ వంటి అత్యంత కీలకమైన ఇంధన కేంద్రాలపై దాడులు జరగడం, దాని పరిణామంగా ప్రపంచం భారీ గ్యాస్ కొరతను ఎదుర్కోవాల్సి రావడం ఇప్పుడు గ్లోబల్ మార్కెట్లను కలవరపెడుతోంది. దీని ప్రభావం ప్రపంచ ఆహార భద్రతపై కూడా పడే భయంకరమైన అవకాశం ఉంది. ప్రపంచ వృద్ధి రేటు 2 శాతం కంటే తక్కువకు పడిపోవడం అంటే అభివృద్ధి చక్రం శాశ్వతంగా ఆగిపోయినట్లే లెక్క!
ప్రస్తుత విపత్కర తరుణంలో ఏ యుద్ధం కూడా ఎవరికీ ఎలాంటి శాశ్వత పరిష్కారాన్ని చూపదు. యుద్ధం వల్ల కలిగే విధ్వంసం కేవలం ఆస్తులకో, ప్రాణనష్టానికే పరిమితం కాదు.. అది రాబోయే ఎన్నో తరాల ఆర్థిక భవిష్యత్తును నిలువునా బుగ్గిపాలు చేస్తుంది.
అంతర్జాతీయ సమాజం తక్షణమే మేల్కొని, ఈ రక్తపాతంలో జోక్యం చేసుకోవాలి. దౌత్యపరమైన చర్చల ద్వారా ఈ యుద్ధ ఉద్రిక్తతలను తక్షణమే తగ్గించాల్సిన అవసరం ఎంతైనా ఉంది. లేనిపక్షంలో, ప్రపంచం మరో భయంకరమైన ఆర్థిక చీకటి యుగంలోకి వెళ్లడం ఖాయం. "శాంతి అనేది కేవలం వేదికల మీద చెప్పే ఆదర్శం మాత్రమే కాదు.. అది ఈ ప్రపంచ ఆర్థిక మనుగడకు అత్యవసరమైన ప్రాణవాయువు" అని అగ్రరాజ్యాల పాలకులు గుర్తించకపోతే.. సామాన్యుడి భవిష్యత్తు యుద్ధపు బూడిదలో కలిసిపోక తప్పదు!
