కష్టపడి పనిచేసినా ఆశించిన ఫలితం దక్కనప్పుడు "అంతా ఆ దేవుడి దయ" లేదా "నా కర్మ" అని సరిపెట్టుకోవడం మనకు తరచుగా అలవాటే. కానీ, ఉద్యోగాల కోతలు, ఆర్థిక మాంద్యం, ఎడతెగని పోటీ ఉన్న నేటి ఆధునిక కాలంలో, ఒక సామాన్యుడు "దైవ సంకల్పం" మీద భారం వేసి కూర్చోవాలా, లేక నిరంతరం "మానవ ప్రయత్నం" చేస్తూనే ఉండాలా? ఈ ప్రశ్న ఇప్పుడు గతంలో కంటే అత్యంత కీలకం. ప్రతిరోజూ ఉదయం లేచి ట్రాఫిక్ తో యుద్ధం చేస్తూ, బతుకుపోరాటం చేసే సగటు మనిషి, తన పరాజయాలకు ఎవరిని బాధ్యులను చేయాలనే మానసిక సంఘర్షణకు ఇది కచ్చితమైన సమాధానం ఇస్తుంది. ఈ తత్వాన్ని అర్థం చేసుకోవడం ద్వారా ఆధునిక జీవితంలోని ఒత్తిడిని ఎలా జయించవచ్చో ఇప్పుడు లోతుగా విశ్లేషిద్దాం.
మనం నిత్యం సమాజంలో రెండు రకాల వ్యక్తులను చూస్తుంటాం. ఒకరు రాత్రింబవళ్లు కష్టపడినా అప్పుల పాలవుతారు, మరొకరు ఎలాంటి శ్రమ లేకుండానే అదృష్టం కలిసొచ్చి రాత్రికి రాత్రే పైస్థాయికి చేరుకుంటారు. ఇలాంటప్పుడే "నేను ఎందుకు కష్టపడాలి?" అన్న నిరాశ సగటు మనిషిలో మొదలవుతుంది.
విపరీతమైన ఒత్తిడి, నిరంతర పోటీ ఉన్న ప్రస్తుత హజిల్ కల్చర్ (Hustle Culture) లో, విజయం అనేది కేవలం మన శ్రమ మీద మాత్రమే ఆధారపడి లేదని తెలుసుకోవడం చాలా ముఖ్యం. మన నియంత్రణలో లేని ఎన్నో అదృశ్య శక్తులు మన జీవితాన్ని ప్రభావితం చేస్తూనే ఉంటాయి.
దైవ సంకల్పం అంటే చేతులెత్తేయడం కాదు
సాధారణంగా దైవ నిర్ణయం లేదా విధి రాత అంటే, ఏ పనీ చేయకుండా సోమరిపోతులా కూర్చోవడం అని చాలామంది అపార్థం చేసుకుంటారు. కానీ వాస్తవానికి, ఈ విశ్వంలో మన చేతుల్లో లేని ఫలితాన్ని ఒక అదృశ్య శక్తికి వదిలేసి, మనసును ప్రశాంతంగా ఉంచుకునే ఒక అద్భుతమైన మానసిక చికిత్స ఇది.
ఉదాహరణకు, ఒక రైతు పొలంలో విత్తనం చల్లి, ఎరువులు వేసి, నీరు పోసి పంటను కాపాడగలడు. ఇదంతా అతని ప్రయత్నం. కానీ సరైన సమయానికి వర్షం పడటం లేదా తుఫాను రాకుండా ఉండటం అనేది అతని చేతుల్లో లేని దైవ సంకల్పం. ఆ సంకల్పాన్ని అంగీకరించినప్పుడే రైతుకు శాంతి లభిస్తుంది.
మానవ ప్రయత్నం: అసలైన బ్రహ్మాస్త్రం
భగవద్గీతలో శ్రీకృష్ణుడు చెప్పిన 'కర్మణ్యేవాధికారస్తే' (నీ కర్తవ్యాన్ని నువ్వు చెయ్యి) అనే శ్లోకం నేటి కార్పొరేట్ ప్రపంచానికి, పోటీ పరీక్షలకు సన్నద్ధమయ్యే విద్యార్థులకు కూడా నూటికి నూరు శాతం సరిపోతుంది. కర్మ లేదా ప్రయత్నం చేయడం మాత్రమే మన చేతుల్లో ఉన్న ఏకైక ఆయుధం.
మీరు ఇంటర్వ్యూ కోసం వంద శాతం సన్నద్ధం కావడం, కొత్త నైపుణ్యాలు నేర్చుకోవడం మీ ప్రయత్నం. ఆ ఉద్యోగం రావడం, రాకపోవడం అనేది కంపెనీ నిర్ణయం లేదా దైవ సంకల్పం. అసలు ప్రయత్నమే చేయకపోతే ఆకాశంలో ఉన్న అవకాశం పూర్తిగా సున్నాకి పడిపోతుంది.
మనస్తత్వశాస్త్రం దీని గురించి ఏమంటోంది?
ఆధునిక మానసిక నిపుణులు దీనిని "లోకస్ ఆఫ్ కంట్రోల్" (Locus of Control) అనే కోణంలో విశ్లేషిస్తారు. అంటే మన జీవితంలో జరిగే విషయాలకు కారణం మనమే అని నమ్మడం ఒక ఎత్తు అయితే, బాహ్య శక్తులే కారణం అని నమ్మడం మరో ఎత్తు.
కేవలం తమ ప్రయత్నం మీద మాత్రమే ఆధారపడేవారు, ఊహించని వైఫల్యం ఎదురైనప్పుడు తీవ్రమైన డిప్రెషన్ కు గురవుతారు. అలాగే దైవం మీద మాత్రమే పూర్తి భారం వేసి కూర్చునేవారు జీవితంలో ఎక్కడికీ చేరుకోలేరు. ఈ రెండింటి సమతుల్యతే అత్యుత్తమ జీవన విధానం.
స్టార్టప్స్ మరియు పోటీ పరీక్షల్లో ఈ సూత్రం ఎలా పనిచేస్తుంది?
నేటి యువత ఎక్కువగా యూపీఎస్సీ, ఐఐటీ లాంటి కఠినమైన పరీక్షలకు లేదా కొత్త స్టార్టప్స్ స్థాపించడానికి ఎంతో శ్రమిస్తున్నారు. ఇక్కడ సక్సెస్ రేటు కేవలం ఒక్క శాతం మాత్రమే ఉంటుంది. మిగిలిన 99 శాతం మంది శ్రమలో ఎలాంటి లోపం ఉండకపోవచ్చు.
అలాంటి సమయంలో విజయం సాధించకపోవడాన్ని కేవలం తమ అసమర్థతగా భావించడం తెలివితక్కువతనం. వందల కొద్దీ బాహ్య అంశాలు ఫలితాన్ని శాసిస్తాయి. ఆ బాహ్య అంశాల సముదాయమే దైవ సంకల్పం. దీనిని అంగీకరిస్తే యువతలో తీవ్రమైన నిరాశ గణనీయంగా తగ్గుతుంది.
ఇదంతా వినడానికి బాగున్నా, దీనివల్ల నాకేంటి లాభం అని మీరు అడగొచ్చు. ఇది మీ ఆలోచనా విధానాన్ని పూర్తిగా మార్చేస్తుంది. మీ వ్యాపారం నష్టపోయినప్పుడు లేదా మీరు ప్రేమించిన వారు దూరమైనప్పుడు, మిమ్మల్ని మీరు పూర్తిగా నిందించుకోవడం, కుంగిపోవడం మానేస్తారు.
అంతేకాకుండా, మళ్లీ కొత్తగా ప్రయత్నం మొదలుపెట్టే అద్భుతమైన శక్తిని ఈ భావన మీకు అందిస్తుంది. విఫలమైన ప్రతిసారీ అది ముగింపు కాదని, మరొక మంచి అవకాశం కోసం ప్రకృతి చూపే దారి మళ్లింపు అని మీరు స్పష్టంగా అర్థం చేసుకుంటారు.
ఆర్టిఫిషియల్ ఇంటెలిజెన్స్, ఆటోమేషన్ లాంటి సాంకేతికతలు మనుషుల ఉద్యోగాలను ఆక్రమిస్తున్న రాబోయే రోజుల్లో, ఊహించని మార్పులు మరియు ఆర్థిక సంక్షోభాలు సర్వసాధారణం కాబోతున్నాయి. ఇలాంటి అనిశ్చిత భవిష్యత్తులో, ఈ దైవ సంకల్పం మరియు ప్రయత్నం మధ్య ఉన్న బ్యాలెన్స్ మాత్రమే సామాన్యుడి మానసిక ఆరోగ్యాన్ని కాపాడుతుంది.
భవిష్యత్తులో కేవలం అద్భుతమైన స్కిల్స్ ఉన్నవాళ్ళు కాదు, ఫలితంతో సంబంధం లేకుండా నిరంతరం ప్రయత్నిస్తూ, వైఫల్యాన్ని దైవ నిర్ణయంగా అంగీకరించే వారే మానసికంగా దృఢంగా నిలబడి విజేతలుగా మారుతారు. దేవుడు మీకు అవకాశాలను మాత్రమే ఇస్తాడు, నిరంతర ప్రయత్నంతో వాటిని విజయాలుగా మలచుకోవడం పూర్తిగా మీ చేతుల్లోనే ఉంది.
