మనిషి సహజంగానే మరణాన్ని జయించాలని, కనీసం వాయిదా వేయాలని ఆరాటపడతాడు. అందుకోసం కోటలు కడతాడు, అత్యుత్తమ వైద్యం వెతుకుతాడు, తన చుట్టూ అభేద్యమైన భద్రతా వలయాన్ని ఏర్పాటు చేసుకుంటాడు. కానీ, కర్మ ఫలాన్ని, కాల నిర్ణయాన్ని ఎవరైనా ఆపగలరా? ఈ ప్రశ్నకు మహాభారతం చెప్పిన అత్యంత శక్తివంతమైన సమాధానమే పరీక్షిత్తు మహారాజు వృత్తాంతం. కురుక్షేత్ర మహాసంగ్రామం ముగిసిన తర్వాత, పాండవుల వంశాన్ని నిలబెట్టడానికి మిగిలిన ఏకైక వారసుడు పరీక్షిత్తు. తల్లి గర్భంలో ఉండగానే అశ్వత్థామ ప్రయోగించిన బ్రహ్మాస్త్రం నుంచి సాక్షాత్తూ శ్రీకృష్ణుడే అతడిని రక్షించాడు. అంతటి మహావీరుడు, ధర్మప్రభువు అయిన పరీక్షిత్తు కేవలం ఏడు రోజుల్లో ఒక పాము కాటుకు బలైపోతాడని ఎవరూ ఊహించలేదు. అయితే, తక్షకుడు అనే మహా సర్పం నుంచి తప్పించుకోవడానికి ఆ చక్రవర్తి చేసిన ప్రయత్నాలు, చివరికి విధి అతనిని ఎలా వెక్కిరించిందో తెలుసుకుంటే.. ఆధునిక ప్రపంచపు మనుషులకు కూడా జీవితం పట్ల ఒక కొత్త అవగాహన వస్తుంది.
ఒక క్షణికావేశం.. వెంటాడిన ఘోర శాపం
పరీక్షిత్తు మహారాజు ధర్మబద్ధంగా రాజ్యాన్ని పరిపాలిస్తున్న రోజుల్లో, ఒకసారి వేటకు అడవికి వెళ్లాడు. తీవ్రమైన దాహంతో అలమటిస్తూ, నీటి కోసం వెతుకుతూ శమీక మహాముని ఆశ్రమానికి చేరుకున్నాడు. ఆ సమయంలో శమీకుడు ఘోర తపస్సులో ఉండి, బాహ్య ప్రపంచాన్ని పూర్తిగా మర్చిపోయాడు.
రాజు ఎంత పిలిచినా ముని పలకలేదు. తన లాంటి ఒక చక్రవర్తి వస్తే కనీస మర్యాద చేయలేదన్న అహంకారం, దాహం వల్ల వచ్చిన అసహనం పరీక్షిత్తు కళ్లను కప్పేశాయి. పక్కనే చచ్చిపడి ఉన్న ఒక పామును తన బాణంతో తీసి, తపస్సు చేసుకుంటున్న శమీక మహాముని మెడలో వేసి వెళ్లిపోయాడు. ఒక ధర్మప్రభువు తన జీవితంలో చేసిన అతిపెద్ద తప్పు అదే.
కొద్దిసేపటికి అక్కడికి వచ్చిన శమీకుడి కుమారుడు శృంగి, తన తండ్రికి జరిగిన అవమానాన్ని చూసి రగిలిపోయాడు. "ఎవడైతే ఈ దుశ్చర్యకు పాల్పడ్డాడో, వాడు సరిగ్గా నేటికి ఏడవ రోజున సర్పరాజు తక్షకుడి కాటుకు గురై మరణిస్తాడు" అని ఘోరమైన శాపం ఇచ్చాడు. ఆ శాపం గురించి తెలిసిన వెంటనే పరీక్షిత్తులో అహంకారం కరిగిపోయి, పశ్చాత్తాపం మొదలైంది.
మరణాన్ని ఎదిరించే ప్రయత్నం: ఒంటి స్తంభపు మేడ
తనకు మరణం ఏడు రోజుల్లో రాసిపెట్టి ఉందని తెలిసినప్పుడు, పరీక్షిత్తు మహారాజు సామాన్యుడిలాగే భయపడ్డాడు. ప్రాణాలను కాపాడుకోవడానికి తనకున్న సర్వ శక్తులనూ ఉపయోగించాలని నిర్ణయించుకున్నాడు. భూమి మీద ఉంటే పాములు ఎక్కడినుంచైనా రావచ్చునని భావించి, సముద్రం మధ్యలో అత్యంత భద్రమైన 'ఒంటి స్తంభపు మేడ'ను నిర్మించాడు.
ఆ మేడలోకి గాలి కూడా దేనినైనా మోసుకురాకుండా కట్టుదిట్టమైన ఏర్పాట్లు చేశాడు. చుట్టూ విషాన్ని హరించే మూలికలు తెలిసిన వైద్యులను, మంత్రవేత్తలను, అక్షౌహిణుల సైన్యాన్ని కాపలా ఉంచాడు. మేడలోకి వెళ్లే ప్రతి పండు, ప్రతి ఆకును సూక్ష్మంగా పరిశీలించిన తర్వాతే అనుమతించేవారు.
ఒక చక్రవర్తి తన సంపదను, అధికారాన్ని ఉపయోగించి మరణాన్ని నిలువరించడానికి చేసిన అతిపెద్ద ప్రయత్నం అది. ఎవరూ లోపలికి రాలేరు, ఏ పామూ తనను చేరలేదు అన్న పూర్తి ధీమాతో పరీక్షిత్తు ఆరు రోజులు గడిపేశాడు.
సూక్ష్మ రూపంలో దూసుకొచ్చిన మరణం
ఏడవ రోజు రానే వచ్చింది. సూర్యుడు అస్తమిస్తున్నాడు. ఇంకొన్ని ఘడియలు గడిస్తే తాను మరణాన్ని జయించినట్లే అని పరీక్షిత్తు సంబరపడ్డాడు. కానీ, అవతలి వైపు ఉన్నది సామాన్య సర్పం కాదు, సాక్షాత్తూ తక్షకుడు. ఆ ఒంటి స్తంభపు మేడలోకి నేరుగా వెళ్లడం అసాధ్యమని తక్షకుడికి తెలుసు.
అందుకే తక్షకుడు తన మాయాజాలాన్ని ప్రయోగించాడు. కొంతమంది అనుచరులను బ్రాహ్మణుల వేషంలో పంపి, రాజు కోసం ఆశీర్వచనాలతో పాటు పండ్లను పంపించాడు. భద్రతా బలగాలు ఆ పండ్లను అత్యంత నిశితంగా పరిశీలించి, అందులో ఏమీ లేదని నిర్ధారించుకుని రాజుగారికి సమర్పించాయి.
పరీక్షిత్తు సంతోషంగా ఒక పండును చేతిలోకి తీసుకున్నాడు. కానీ అందులో ఒక చిన్న పురుగు కనిపించింది. "నా మరణ ఘడియలు ముగిసిపోయాయి, శాపం వృథా కాకూడదు కదా, ఈ చిన్న పురుగు నన్ను కుట్టినా సరే నాకేం కాదు" అని నవ్వుతూ ఆ పురుగును మెడపై పెట్టుకున్నాడు. మరుక్షణమే ఆ చిన్న పురుగు భయంకరమైన తక్షకుడిగా మారి, పరీక్షిత్తును కాటు వేసింది. ఆ విష జ్వాలలకు ఆ ఒంటి స్తంభపు మేడతో సహా పరీక్షిత్తు బూడిదైపోయాడు.
ఆధునిక జీవితానికి ఈ కథ నేర్పుతున్న పాఠం ఏమిటి?
ఈ కథను కేవలం ఒక పురాణ గాథగా చూస్తే మనం చాలా కోల్పోతాం. ఇది ఆధునిక మానవుడి మానసిక సంఘర్షణకు కచ్చితమైన ప్రతిబింబం. నేడు మనం కూడా మన చుట్టూ ఎన్నో 'ఒంటి స్తంభపు మేడలు' కట్టుకుంటున్నాం. అత్యంత ఖరీదైన ఆసుపత్రులు, ఆర్గానిక్ ఆహారపు అలవాట్లు, సెక్యూరిటీ గార్డులు ఉన్న గేటెడ్ కమ్యూనిటీలు.. ఇవన్నీ మరణాన్ని, రోగాలను దూరంగా ఉంచుతాయన్న భ్రమలో బతుకుతున్నాం.
కానీ, పరీక్షిత్తు కథ చెబుతున్న కఠోర సత్యం ఒకటే. మీరు ఎంత భద్రత మధ్య ఉన్నా, కర్మ ఫలం అనుభవించక తప్పదు. తక్షకుడు మహా సర్పంగా రాలేదు, కంటికి కనిపించని సూక్ష్మక్రిమిలా ఒక పండులో దాక్కుని వచ్చాడు. నేటి కాలంలో ఒక చిన్న వైరస్ రూపంలోనో, ఊహించని ఒక ప్రమాదం రూపంలోనో మరణం మనల్ని చేరుకుంటుంది. దాన్ని ఏ సంపదా, ఏ అధికారమూ ఆపలేవు.
మనం నియంత్రించలేని విషయాలను నియంత్రించడానికి ప్రయత్నించడం ఎంత అవివేకమో ఈ ఘట్టం స్పష్టం చేస్తుంది. బాహ్య భద్రత కన్నా, అంతర్గత కర్మల స్వచ్ఛత అత్యంత ముఖ్యమైనదని ఈ సంఘటన మనకు గుర్తుచేస్తుంది. ఒక చిన్న కోపం, ఒక చిన్న అహంకారం పరీక్షిత్తు లాంటి మహా చక్రవర్తి పతనానికి ఎలా కారణమైందో మనం ఇక్కడ గమనించాలి.
విధిని మార్చలేం.. కానీ కర్మను మలచుకోగలం
ఈ మొత్తం కథలో అత్యంత స్ఫూర్తిదాయకమైన విషయం తక్షకుడి కాటు కాదు, ఆ ఏడు రోజుల్లో పరీక్షిత్తు చేసిన సాధన. చావు తథ్యమని తెలిసిన తర్వాత, ఆయన కేవలం భయంతో వణికిపోలేదు. వ్యాస మహర్షి కుమారుడైన శుక మహర్షిని పిలిపించుకుని, ఏకాగ్రతతో 'శ్రీమద్భాగవతం' విన్నాడు. జీవితం పట్ల ఉన్న మోహాన్ని వదిలేసి, పరమాత్మ తత్వాన్ని అర్థం చేసుకున్నాడు. అందుకే పాము కాటుకు భౌతిక శరీరం నాశనమైనా, ఆయన ఆత్మకు ముక్తి లభించింది.
ఈ ఆధునిక జీవితంలో మనం తెలుసుకోవాల్సిన కఠినమైన, కానీ ఆచరణాత్మకమైన సత్యం ఇదే. మరణాన్ని లేదా విధిని జయించడానికి మన శక్తియుక్తులను వృథా చేయడం కన్నా, బతికి ఉన్న ప్రతి రోజూ అర్థవంతంగా జీవించడం ముఖ్యం. భవిష్యత్తు గురించి, మన నియంత్రణలో లేని విషయాల గురించి భయపడుతూ బతకడం మానేయండి. మీ కర్మలను నిష్కల్మషంగా ఉంచుకోండి. రోజు చివర్లో మీ మనస్సాక్షికి జవాబు చెప్పుకోగలిగే స్వచ్ఛమైన జీవితాన్ని గడపండి. అంతిమంగా, మన బ్యాంకు బ్యాలెన్సులు లేదా మనం కట్టుకున్న ఇనుప కోటలు కాదు.. మనం చేసిన మంచి పనులే మనకు నిజమైన రక్షణ కవచాలు.
