ఒకప్పుడు ప్రపంచాన్ని గడగడలాడించిన మహమ్మారులు, ఆధునిక వైద్య శాస్త్రం దెబ్బకు శాశ్వతంగా కనుమరుగయ్యాయని మనం గట్టిగా నమ్మాం. పోలియో, మశూచి లాంటి ప్రాణాంతక వ్యాధులు చరిత్ర పుస్తకాలకే పరిమితం అయ్యాయని ఊపిరి పీల్చుకున్నాం. కానీ, ఊహించని విధంగా ఆ పాత శత్రువులు మళ్లీ మన ఇళ్ల తలుపు తడుతున్నాయి. దీనికి కారణం వైరస్లు కొత్తగా రూపాంతరం చెందడం కాదు, మన స్మార్ట్ఫోన్లలో పుట్టుకొస్తున్న అబద్ధాలు. అవును, వ్యాక్సినేషన్ లేదా టీకాలపై సోషల్ మీడియాలో వ్యాప్తి చెందుతున్న అపోహలు ఇప్పుడు ఒక సరికొత్త ప్రజారోగ్య సంక్షోభాన్ని సృష్టిస్తున్నాయి. ఈ తప్పుడు సమాచారం వల్ల ఒక సామాన్యుడి జీవితంపై ఎలాంటి ప్రభావం పడుతుందో, మనల్ని మనం ఎలా కాపాడుకోవాలో తెలుసుకోవడం ఇప్పుడు గతంలో కంటే ఎంతో ముఖ్యం.
ఒకప్పటి ప్రాణాంతక వ్యాధులు మళ్లీ ఎందుకు విజృంభిస్తున్నాయి?
శాస్త్రవేత్తలు దశాబ్దాల పాటు శ్రమించి తయారు చేసిన వ్యాక్సిన్లు మానవ చరిత్రలో అతిపెద్ద విజయాలుగా నిలిచాయి. టీకాల వల్లే కోట్లాది మంది చిన్నారులు ప్రాణాపాయం నుంచి బయటపడ్డారు. కానీ గత కొన్ని సంవత్సరాలుగా మీజిల్స్ (పొంగు), కోరింత దగ్గు లాంటి వ్యాధులు మళ్లీ వెలుగులోకి వస్తున్నాయి. టీకాలు వేయించడం పట్ల ప్రజల్లో తగ్గుతున్న ఆసక్తే దీనికి ప్రధాన కారణం. ముఖ్యంగా కోవిడ్-19 తర్వాత, ఏ టీకా అయినా సరే దాని భద్రతపై అనవసరమైన అనుమానాలు పెరిగిపోయాయి.
దీనికి తోడు, స్మార్ట్ఫోన్ చేతిలో ఉన్న ప్రతి ఒక్కరూ ఒక వైద్య నిపుణుడిగా మారిపోవడం పరిస్థితిని మరింత దిగజార్చింది. వాట్సాప్ గ్రూపుల్లో, ఫేస్బుక్ పేజీల్లో వచ్చే ఎలాంటి ఆధారాలు లేని సమాచారాన్ని ప్రజలు గుడ్డిగా నమ్ముతున్నారు. టీకాలు వేయిస్తే పిల్లల్లో ఆటిజం వస్తుందని, లేదా మన డీఎన్ఏ మారిపోతుందని వస్తున్న వార్తలు పూర్తిగా అబద్ధం అని ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ పదేపదే చెబుతున్నా, భయం అనేది ఇట్టే వ్యాపిస్తోంది.
స్మార్ట్ఫోన్ తెరపై పుట్టుకొస్తున్న కొత్త మహమ్మారి
సోషల్ మీడియా అల్గారిథమ్స్ ఎప్పుడూ వివాదాస్పద, భయాందోళనలు రేకెత్తించే అంశాలనే ఎక్కువగా ప్రమోట్ చేస్తాయి. ఒక శాస్త్రవేత్త రాసిన పరిశోధనా వ్యాసం కంటే, ఎవరో గుర్తు తెలియని వ్యక్తి రాసిన "వ్యాక్సిన్ల వెనుక ఉన్న కుట్ర" అనే పోస్ట్ లక్షలాది మందికి వేగంగా చేరుతుంది. ఈ డిజిటల్ యుగంలో ఇన్ఫర్మేషన్ కంటే మిస్-ఇన్ఫర్మేషన్ (తప్పుడు సమాచారం) చాలా వేగంగా ప్రయాణిస్తుంది.
తల్లిదండ్రులు తమ పిల్లల ఆరోగ్య రక్షణ విషయంలో చాలా జాగ్రత్తగా ఉంటారు. అలాంటి వారి మనసులో ఒక చిన్న అనుమానం బీజం పడినా, వారు టీకాలు వేయించడానికి వెనుకడుగు వేస్తారు. "మాకు ఏ ఇబ్బందీ లేదు కదా, ఇప్పుడు ఈ టీకా ఎందుకు?" అనే ధోరణి పెరుగుతోంది. కానీ, వ్యాధులు కనిపించకుండా పోయాయి అంటే దాని అర్థం వ్యాక్సిన్లు అద్భుతంగా పనిచేస్తున్నాయని, ఆ వ్యాధులు భూమి మీద లేకుండా పోయాయని కాదు అనే నిజాన్ని గ్రహించాలి.
వాట్సాప్ ఫార్వార్డ్లు వర్సెస్ వైద్య శాస్త్రం: నిజాలేంటి?
వ్యాక్సిన్ల గురించి ప్రచారంలో ఉన్న అతిపెద్ద అపోహల్లో ఒకటి ఆటిజం. టీకాలు వేయడం వల్ల పిల్లల్లో మానసిక ఎదుగుదల లోపిస్తుందని కొన్ని దశాబ్దాల క్రితం ఒక తప్పుడు నివేదిక ప్రచురితమైంది. ఆ నివేదిక రాసిన వ్యక్తి లైసెన్స్ను వైద్య మండలి రద్దు చేసినా, ఆ అబద్ధం మాత్రం ఇంకా బతికే ఉంది. ప్రపంచవ్యాప్తంగా జరిగిన వేలాది పరిశోధనల్లో టీకాలకు, ఆటిజంకు ఎలాంటి సంబంధం లేదని సైన్స్ స్పష్టంగా తేల్చి చెప్పింది.
మరొక సాధారణ వాదన ఏమిటంటే, టీకాలలో ప్రమాదకరమైన రసాయనాలు ఉంటాయని. వ్యాక్సిన్లను సురక్షితంగా ఉంచడానికి ఉపయోగించే ప్రిజర్వేటివ్స్ పరిమాణం, మనం రోజువారీ తినే పండ్లలో ఉండే రసాయనాల కంటే చాలా తక్కువ. ఒక ఆపిల్ పండులో ఉండే ఫార్మాల్డిహైడ్ స్థాయిల కంటే, వ్యాక్సిన్లో ఉండేది అత్యంత స్వల్పం. ఈ వాస్తవాలను వక్రీకరించి సోషల్ మీడియాలో పెద్ద భూతంగా చూపిస్తున్నారు.
రోగనిరోధక శక్తిని సహజంగా పెంచుకోవచ్చు కదా.. వ్యాక్సిన్ ఎందుకు?
సహజంగా వచ్చే రోగనిరోధక శక్తి (Natural Immunity) టీకాల కంటే మెరుగైనదని కొందరు వాదిస్తుంటారు. మంచి పౌష్టికాహారం, వ్యాయామం శరీరానికి బలాన్ని ఇస్తాయన్నది నిజమే. కానీ పోలియో లేదా మీజిల్స్ లాంటి అత్యంత తీవ్రమైన వైరస్లు దాడి చేసినప్పుడు, కేవలం మన ఆహారపు అలవాట్లు మాత్రమే కాపాడలేవు. వ్యాక్సిన్ అనేది మన శరీరంలోని సైనిక వ్యవస్థకు ముందుగానే శత్రువును పరిచయం చేసే ఒక శిక్షణ లాంటిది. నిజమైన వైరస్ దాడి చేసినప్పుడు, మన శరీరం దాన్ని సమర్థవంతంగా ఎదుర్కొనేలా వ్యాక్సిన్ సిద్ధం చేస్తుంది. సహజంగా ఇమ్యూనిటీ రావాలని వ్యాధి బారిన పడితే, ప్రాణాలకే ప్రమాదం రావచ్చు లేదా జీవితకాలం పాటు శాశ్వత వైకల్యం మిగలవచ్చు.
సామాన్యుడిపై ఈ తప్పుడు ప్రచారాల ప్రభావం ఎలా ఉంటుంది?
ఇదంతా చదువుతున్న సగటు మనిషికి "నాకెందుకు, నేను ఆరోగ్యంగానే ఉన్నాను కదా" అనిపించవచ్చు. కానీ పబ్లిక్ హెల్త్ (ప్రజారోగ్యం) అనేది ఒకరి మీద ఆధారపడి ఉండదు. ఇదొక గొలుసుకట్టు వ్యవస్థ. సమాజంలో ఎక్కువ మంది టీకాలు తీసుకుంటే, ఆ వ్యాధి ఒకరి నుంచి మరొకరికి వ్యాపించే అవకాశం దాదాపుగా శూన్యం అవుతుంది. దీన్నే వైద్య పరిభాషలో 'హెర్డ్ ఇమ్యూనిటీ' (Herd Immunity) లేదా సామూహిక రక్షణ కవచం అంటారు.
మీరు టీకా తీసుకోకపోతే, కేవలం మీకు మాత్రమే కాదు ప్రమాదం. మీ ఇంట్లో ఉన్న వృద్ధులకు, పురిటి బిడ్డలకు, క్యాన్సర్ లాంటి వ్యాధులతో ఇమ్యూనిటీ తక్కువగా ఉన్నవారికి మీ ద్వారా ఆ వ్యాధి సులభంగా వ్యాపిస్తుంది. అంటే, వ్యాక్సినేషన్ అనేది వ్యక్తిగత నిర్ణయం మాత్రమే కాదు, అది సామాజిక బాధ్యత కూడా. మీరు టీకా తీసుకోకపోవడం వల్ల సమాజంలో అత్యంత బలహీనంగా ఉన్న వారి ప్రాణాలను ప్రమాదంలో పడేసినట్లు అవుతుంది.
హెర్డ్ ఇమ్యూనిటీకి బీటలు వారితే ఏమవుతుంది?
సమాజంలో టీకాలు వేయించుకునే వారి శాతం 95% కంటే తక్కువకు పడిపోతే, ఈ సామూహిక రక్షణ కవచం బీటలు వారుతుంది. అప్పుడు మరుగున పడిపోయిన వ్యాధులు ఒక్కసారిగా దాడి చేస్తాయి. ఆసుపత్రులు కిక్కిరిసిపోతాయి, వైద్య వ్యవస్థలపై తీవ్రమైన ఒత్తిడి పెరుగుతుంది. అంతిమంగా దీని భారం మళ్లీ సామాన్యుడి జేబు పైనే పడుతుంది. చిన్న టీకాతో పోయే జబ్బుకు, లక్షల రూపాయలు ఖర్చు చేసి ఐసీయూ (ICU) లో పడుకోవాల్సిన పరిస్థితి వస్తుంది.
వైద్య నిపుణులు ఏమంటున్నారు? టీకాల భద్రతపై గ్యారెంటీ ఏమిటి?
ఏదైనా ఒక వ్యాక్సిన్ మార్కెట్లోకి రావాలంటే అది ఎన్నో కఠినమైన పరీక్షలను ఎదుర్కోవాల్సి ఉంటుంది. ముందుగా ల్యాబ్లలో, ఆ తర్వాత జంతువులపై, ఆ తర్వాత మూడు దశల్లో వేలాది మంది మనుషులపై క్లినికల్ ట్రయల్స్ జరుపుతారు. ఈ ఏ దశలో చిన్న సైడ్ ఎఫెక్ట్ కనిపించినా ఆ వ్యాక్సిన్ను అక్కడే ఆపేస్తారు. ఇంత కఠినమైన నిబంధనలు పాటిస్తూ, దశాబ్దాల అనుభవంతో తయారు చేసిన టీకాలను కేవలం ఒక సోషల్ మీడియా పోస్ట్ చూసి పక్కన పెట్టడం ఎంతవరకు సమంజసం అని వైద్య నిపుణులు ఆవేదన వ్యక్తం చేస్తున్నారు.
వ్యాక్సిన్ల వల్ల వచ్చే సైడ్ ఎఫెక్ట్స్ (ఉదాహరణకు చిన్నపాటి జ్వరం, సూది గుచ్చిన చోట నొప్పి) చాలా సాధారణం. ఇవి మీ శరీరం ఆ మందుకు స్పందించి, రోగనిరోధక శక్తిని నిర్మిస్తుందనడానికి సంకేతాలు మాత్రమే. వీటిని చూసి భయపడి, భవిష్యత్తులో వచ్చే ప్రాణాంతక వ్యాధులకు తలుపులు బార్లా తెరవడం ఏమాత్రం తెలివైన పని కాదు.
మన భవిష్యత్తును కాపాడుకునే బాధ్యత
నిజం చెప్పాలంటే వ్యాక్సిన్లు వాటి అద్భుతమైన పనితీరు వల్లే ఇప్పుడు విమర్శల పాలవుతున్నాయి. మన తాతల కాలంలో ఈ మహమ్మారుల వల్ల ఎంత మంది చనిపోయేవారో మనం చూడలేదు కాబట్టే, ఇప్పుడు ఆ భయం మనలో లేదు. వ్యాధులు లేవు కదా అని గొడుగును పక్కన పడేస్తే, వర్షం వచ్చినప్పుడు తడవక తప్పదు.
ఇక్కడ మనం గ్రహించాల్సిన అతిపెద్ద సత్యం ఒకటుంది. రాబోయే రోజుల్లో బయో-వార్ఫేర్ (జీవాయుధాల దాడి) లేదా కొత్త రకం వైరస్లు పుట్టుకొచ్చే ప్రమాదం పొంచి ఉందని నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు. ఇలాంటి విపత్కర పరిస్థితుల్లో మనకు ఉన్న ఏకైక రక్షణ కవచం టీకాలు మాత్రమే. మీరు ఆరోగ్యపరమైన నిర్ణయాలు తీసుకునేటప్పుడు వాట్సాప్ యూనివర్సిటీని కాకుండా, అర్హత కలిగిన డాక్టర్ను మాత్రమే నమ్మండి. ఎవరైనా అనుమానాలు వ్యక్తం చేస్తే, సైన్స్ పక్షాన నిలబడండి. అబద్ధం ఎంత ఆకర్షణీయంగా ఉన్నా అది ప్రాణాలను కాపాడలేదు. నిజాన్ని నిర్భయంగా నమ్మండి, మీ కుటుంబాన్ని సురక్షితంగా ఉంచుకోండి.
Also Read:
ఆసుపత్రులకు వెళ్లేందుకు జనం ఎందుకు భయపడుతున్నారు?భారతదేశ ఆరోగ్య రంగం ఎదుర్కొంటున్న అతిపెద్ద సవాళ్లు ఇవే!
Why Teens Sleep Less: స్మార్ట్ఫోన్లు, ఒత్తిడి వల్ల టీనేజర్లలో నిద్రలేమి
జంక్ ఫుడ్ యాడ్స్: పిల్లల మైండ్ వాష్ చేస్తున్న కంపెనీల స్కామ్ ఇదే | Junk Food Marketing to Kids
సూర్య నమస్కారాలు: యోగా నిపుణులు చెబుతున్న అల్టిమేట్ హెల్త్ సీక్రెట్
