ఊపిరితిత్తుల క్యాన్సర్ (Lung Cancer) అనగానే ముందుగా గుర్తొచ్చేది సిగరెట్. 'నేను జీవితంలో ఒక్క సిగరెట్ కూడా తాగలేదు కదా, నాకీ క్యాన్సర్ రాదు' అని చాలామంది గాఢంగా విశ్వసిస్తుంటారు. కానీ, ఆసుపత్రుల పాలవుతున్న క్యాన్సర్ రోగుల్లో ధూమపానం అలవాటు లేని వారి సంఖ్య ఆందోళనకరంగా పెరుగుతోంది. మనం పీల్చే కలుషిత గాలి, మన పక్కనున్న వారు వదిలే సిగరెట్ పొగ, మన వృత్తిగత వాతావరణం, చివరకు మన జన్యువులు కూడా ఈ ప్రాణాంతక వ్యాధికి మూలకారణాలుగా మారుతున్నాయి. సిగరెట్ ముట్టని వారిని సైతం ఈ మహమ్మారి ఎలా బలితీసుకుంటోందో అర్థం చేసుకోవాల్సిన సమయం ఇది.
[FEATURED_IMAGE]సిగరెట్ తాగకపోయినా క్యాన్సర్ వస్తుందా?
ఊపిరితిత్తుల క్యాన్సర్కు ధూమపానమే ప్రధాన కారణమైనప్పటికీ, అది మాత్రమే ఏకైక కారణం కాదు. ఆధునిక వైద్య పరిశోధనల ప్రకారం, ప్రపంచవ్యాప్తంగా నమోదవుతున్న ఊపిరితిత్తుల క్యాన్సర్ కేసుల్లో దాదాపు ఇరవై శాతం మంది జీవితంలో ఎన్నడూ సిగరెట్ ముట్టని వారే ఉండటం గమనార్హం.
ధూమపానం చేయని వారిలో వచ్చే క్యాన్సర్ సాధారణంగా 'అడెనోకార్సినోమా' (Adenocarcinoma) అనే రకానికి చెంది ఉంటుంది. ఇది ఊపిరితిత్తుల వెలుపలి భాగాల్లో మొదలవుతుంది. సిగరెట్ తాగే వారితో పోలిస్తే వీరు చిన్న వయసులోనే ఈ వ్యాధి బారిన పడే ప్రమాదం ఎక్కువగా కనిపిస్తోంది.
మన దైనందిన జీవితంలో మనం ఎదుర్కొనే అనేక పర్యావరణ, జన్యుపరమైన అంశాలు మన ఊపిరితిత్తుల కణాలలోని డీఎన్ఏ (DNA) వ్యవస్థను దెబ్బతీస్తాయి. ఈ కణాలు అదుపు తప్పి విభజన చెందడం ప్రారంభించినప్పుడు, అది క్యాన్సర్గా మారుతుంది. అందుకే ఆరోగ్యకరమైన జీవనశైలిని పాటించే వారు సైతం ఊహించని విధంగా ఈ ముప్పు బారిన పడుతున్నారు.
నిశ్శబ్ద మారణాయుధం: వాయు కాలుష్యం
నేటి ఆధునిక నగరాల్లో జీవించడం అంటే రోజుకు కొన్ని సిగరెట్లు తాగినట్లే అని వైద్యులు తరచుగా హెచ్చరిస్తుంటారు. వాహనాల పొగ, పరిశ్రమల నుంచి వెలువడే విషవాయువులు, నిర్మాణ రంగం నుంచి వెలువడే ధూళి కలిసి గాలిని అత్యంత ప్రమాదకరంగా మారుస్తున్నాయి.
గాలిలోని కాలుష్య కారకాల్లో అతి సూక్ష్మమైనవి PM 2.5 (పర్టిక్యులేట్ మ్యాటర్ 2.5). ఇవి ఎంత చిన్నవిగా ఉంటాయంటే, మన శ్వాసనాళాల్లోని సహజ వడపోత వ్యవస్థలను సులభంగా దాటుకుని ఊపిరితిత్తుల అడుగు భాగానికి చేరుకుంటాయి. దీర్ఘకాలం పాటు కలుషితమైన గాలిని పీల్చడం వల్ల ఈ సూక్ష్మ కణాలు ఊపిరితిత్తుల లోపలి కణాలను నిరంతరం దెబ్బతీస్తాయి.
కాలక్రమేణా, ఈ నిరంతర చికాకు (Inflammation) కణాల జన్యు నిర్మాణంలో తీవ్రమైన మార్పులకు దారితీస్తుంది. ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ అధ్యయనాల ప్రకారం, తీవ్రమైన వాయు కాలుష్యం ఉన్న ప్రాంతాల్లో నివసించే వారికి ఊపిరితిత్తుల క్యాన్సర్ వచ్చే ప్రమాదం గణనీయంగా పెరుగుతుంది. పచ్చదనం లేని కాంక్రీట్ జంగిల్స్లో స్వచ్ఛమైన గాలి దొరకకపోవడం నేడు మానవాళి ఎదుర్కొంటున్న అతిపెద్ద ఆరోగ్య సంక్షోభం.
మనం చేయని తప్పుకు శిక్ష: పాసివ్ స్మోకింగ్
మీరు సిగరెట్ తాగకపోవచ్చు, కానీ మీ పక్కన ఉన్న వారు సిగరెట్ తాగుతూ ఆ పొగను మీరు పీలుస్తున్నట్లయితే, దాన్ని 'పాసివ్ స్మోకింగ్' లేదా సెకండ్హ్యాండ్ స్మోకింగ్ అంటారు. ధూమపానం చేసే వ్యక్తి పీల్చే పొగ కంటే, సిగరెట్ కాలుతున్నప్పుడు బయటకు వచ్చే పొగలో విషతుల్యాలు మరింత ఎక్కువగా ఉంటాయి.
ఎందుకంటే, సిగరెట్ వెనుక ఉండే ఫిల్టర్ ద్వారా కొంతవరకు రసాయనాలు ఆగిపోతాయి. కానీ గాలిలోకి నేరుగా కలిసే పొగకు ఎలాంటి ఫిల్టర్ ఉండదు. ఇందులో క్యాన్సర్ను ప్రేరేపించే దాదాపు ఏడు వేలకు పైగా రసాయనాలు ఉంటాయి.
ఒక స్మోకర్తో కలిసి ఒకే గదిలో లేదా ఒకే ఇంట్లో దీర్ఘకాలం పాటు జీవించే నాన్-స్మోకర్లకు ఊపిరితిత్తుల క్యాన్సర్ వచ్చే ప్రమాదం ఇరవై నుంచి ముప్పై శాతం మేర అధికంగా ఉంటుంది. ఇంట్లో పెద్దలు పిల్లల ముందు లేదా గర్భిణీల ముందు పొగ తాగడం వల్ల వారి భవిష్యత్తును తీవ్రమైన ప్రమాదంలోకి నెట్టినవారవుతారు.
ప్రమాదకరమైన వృత్తులు: పీల్చే గాలిలోనే విషం
కొన్ని వృత్తులు నేరుగా మనుషుల ప్రాణాలతో చెలగాటమాడుతున్నాయి. వృత్తిపరంగా రోజూ ప్రమాదకరమైన రసాయనాలు, వాయువుల మధ్య పనిచేసే కార్మికులు అతిపెద్ద ముప్పును ఎదుర్కొంటున్నారు. ఇందులో ప్రధానంగా చెప్పుకోవాల్సింది 'ఆస్బెస్టాస్' (Asbestos).
గతంలో ఇళ్ల పైకప్పులు, పరిశ్రమల షెడ్ల నిర్మాణంలో ఆస్బెస్టాస్ను విరివిగా వాడేవారు. దీనిలోని సూక్ష్మమైన ఫైబర్స్ గాలిలో కలిసిపోయి, శ్వాస ద్వారా ఊపిరితిత్తుల్లోకి వెళ్తే అవి జీవితకాలం అక్కడే ఉండిపోతాయి. ఇవి ఊపిరితిత్తుల చుట్టూ ఉండే పొరకు తీవ్రమైన క్యాన్సర్ను (మెసోథెలియోమా) కలుగజేస్తాయి.
ఇదే కాకుండా మైనింగ్ రంగంలో పనిచేసేవారు, ముఖ్యంగా బొగ్గు గనులు, సిరామిక్ పరిశ్రమల్లోని కార్మికులు పీల్చే సిలికా డస్ట్ (Silica dust) కూడా క్యాన్సర్కు కారణమవుతుంది. పెయింట్ పరిశ్రమలు, రసాయన కర్మాగారాల్లో పనిచేసే వారికి ఆర్సెనిక్, కాడ్మియం, నికెల్ లాంటి భారీ లోహాల వల్ల కూడా ఊపిరితిత్తుల కణాలు తీవ్రంగా దెబ్బతింటాయి.
భూమి లోపలి నుంచి సహజంగా వెలువడే 'రాడాన్' (Radon) గ్యాస్ కూడా ఒక సైలెంట్ కిల్లర్. నేలమాళిగలు (Basements), సరైన వెంటిలేషన్ లేని ఇళ్లలో ఈ రేడియోధార్మిక వాయువు పేరుకుపోయి, నిశ్శబ్దంగా క్యాన్సర్కు దారితీస్తుంది.
కుటుంబ చరిత్ర: జన్యువుల్లో దాగిన ముప్పు
మనం పీల్చే గాలితో సంబంధం లేకుండా, మన కుటుంబ నేపథ్యం కూడా క్యాన్సర్ రిస్క్ను నిర్దేశిస్తుంది. తల్లిదండ్రులు లేదా తోబుట్టువులలో ఎవరికైనా ఊపిరితిత్తుల క్యాన్సర్ ఉంటే, ఆ కుటుంబంలోని ఇతర సభ్యులకు సైతం వ్యాధి వచ్చే ప్రమాదం సాధారణం కంటే ఎక్కువగా ఉంటుంది.
ముఖ్యంగా EGFR, ALK వంటి నిర్దిష్ట జన్యువుల్లో వచ్చే మార్పులు (Mutations) వారసత్వంగా సంక్రమించే అవకాశం ఉంటుంది. ఆసియా దేశాలకు చెందిన నాన్-స్మోకర్లలో, అందులోనూ ముఖ్యంగా మహిళలలో ఈ EGFR జన్యు పరివర్తన కారణంగా క్యాన్సర్ వస్తున్నట్లు తాజా పరిశోధనల్లో తేలింది.
కుటుంబ చరిత్ర ఉన్నవారు ఎటువంటి దురలవాట్లు లేకపోయినా, ఒక వయసు వచ్చిన తర్వాత క్రమం తప్పకుండా వైద్య పరీక్షలు చేయించుకోవడం అత్యంత ఆవశ్యకం. ఆధునిక వైద్యంలో టార్గెటెడ్ థెరపీ వంటి అడ్వాన్స్డ్ చికిత్సల ద్వారా ఇటువంటి జన్యుపరమైన క్యాన్సర్లను సమర్థవంతంగా అదుపు చేయవచ్చు.
ఊపిరితిత్తుల క్యాన్సర్ అనేది కేవలం ఒక వ్యక్తిగత దురలవాటు వల్ల వచ్చే వ్యాధి మాత్రమే కాదు, ఇది ఒక సామాజిక, పర్యావరణ సమస్య. కలుషితమవుతున్న గాలిని శుభ్రపరుచుకోవడం, పబ్లిక్ ప్రదేశాల్లో ధూమపానాన్ని కఠినంగా నివారించడం, వృత్తిపరమైన భద్రతా ప్రమాణాలను పెంచడం ద్వారా మాత్రమే ఈ మహమ్మారిని మనం అడ్డుకోగలం. మీ జీవితంలో ఎన్నడూ సిగరెట్ ముట్టకపోయినా, తగ్గని పొడి దగ్గు లేదా ఛాతీ నొప్పి వేధిస్తుంటే ఏమాత్రం నిర్లక్ష్యం చేయకండి. వెంటనే నిపుణులైన వైద్యులను సంప్రదించి అవసరమైన పరీక్షలు చేయించుకోవడం ప్రాణరక్షకం.
