ఊపిరితిత్తుల క్యాన్సర్ (Lung Cancer) అనగానే కేవలం ధూమపానం చేసేవారికి మాత్రమే వస్తుందనే అపోహ చాలామందిలో ఉంటుంది. కానీ, మారుతున్న వాతావరణ పరిస్థితులు, పెరుగుతున్న కాలుష్యం కారణంగా నేడు ఎవరైనా ఈ ముప్పు బారిన పడే ప్రమాదం పొంచి ఉంది. ప్రపంచవ్యాప్తంగా క్యాన్సర్ మరణాల్లో మొదటి స్థానంలో ఉన్న ఈ నిశ్శబ్ద మహమ్మారి గురించి, అది మన శరీరంలో ఎలా చొరబడుతుంది అనే విషయం ప్రతి ఒక్కరూ తెలుసుకోవాల్సిన అవసరం ఎంతైనా ఉంది. అసలు ఈ వ్యాధి ఊపిరితిత్తుల్లో ఎలా మొదలవుతుంది? దీనికి గల ప్రధాన కారణాలు ఏమిటి?
[FEATURED_IMAGE]ఊపిరితిత్తుల్లో క్యాన్సర్ ఎలా మొదలవుతుంది?
మన శరీరం కణాలతో నిర్మితమై ఉంటుంది. ఈ కణాలు ఒక క్రమపద్ధతిలో విభజన చెందుతూ, పాత కణాలు చనిపోయి కొత్త కణాలు పుట్టడం అనేది నిరంతరంగా జరిగే ప్రక్రియ. అయితే, మన ఊపిరితిత్తుల కణాలలోని డీఎన్ఏ (DNA) దెబ్బతిన్నప్పుడు ఈ సహజ ప్రక్రియ దారి తప్పుతుంది.
శ్వాస ద్వారా మనం తీసుకునే గాలిలోని ప్రమాదకరమైన రసాయనాలు, సిగరెట్ పొగ లేదా కాలుష్య కారకాలు ఊపిరితిత్తుల లోపలి పొరలను నిరంతరం తాకుతూ ఉంటాయి. ఇలా దీర్ఘకాలం పాటు జరగడం వల్ల కణాలలోని జన్యువులు మార్పులకు (Mutations) గురవుతాయి.
ఈ జన్యుపరమైన మార్పుల కారణంగా, కణాలు నియంత్రణ లేకుండా అసాధారణంగా పెరగడం ప్రారంభిస్తాయి. పాత కణాలు చనిపోకుండా అలాగే ఉండిపోయి, కొత్త కణాలు అవసరానికి మించి ఉత్పత్తి అవుతాయి.
ఇలా అసాధారణంగా పెరిగిన కణాలన్నీ కలిసి ఒక కణితి (Tumor) లాగా ఏర్పడతాయి. ఈ కణితులు ప్రాణాంతకమైనవిగా మారినప్పుడు వాటిని క్యాన్సర్గా పరిగణిస్తారు. ఈ కణాలు అక్కడితో ఆగకుండా రక్తనాళాలు లేదా శోషరస గ్రంథుల (Lymph nodes) ద్వారా శరీరంలోని ఇతర భాగాలకు వేగంగా వ్యాపిస్తాయి.
క్యాన్సర్ రకాలు: ఇవి ఎలా వర్గీకరించబడ్డాయి?
ఊపిరితిత్తుల క్యాన్సర్ను ఒకే రకమైన వ్యాధిగా చూడలేము. మైక్రోస్కోప్ కింద క్యాన్సర్ కణాలు ఎలా కనిపిస్తున్నాయి అనే దాని ఆధారంగా వైద్యులు ప్రధానంగా దీనిని రెండు రకాలుగా వర్గీకరిస్తారు. సరైన చికిత్స అందించడానికి ఈ వర్గీకరణ అత్యంత కీలకం.
నాన్-స్మాల్ సెల్ లంగ్ క్యాన్సర్ (NSCLC)
ప్రపంచవ్యాప్తంగా నమోదవుతున్న ఊపిరితిత్తుల క్యాన్సర్ కేసుల్లో దాదాపు 80 నుంచి 85 శాతం కేసులు నాన్-స్మాల్ సెల్ లంగ్ క్యాన్సర్ విభాగానికే చెందుతాయి. ఇది సాపేక్షంగా కొంచెం నెమ్మదిగా పెరుగుతుంది.
ఈ రకమైన క్యాన్సర్లో మళ్లీ అడెనోకార్సినోమా, స్క్వామస్ సెల్ కార్సినోమా, లార్జ్ సెల్ కార్సినోమా అనే ఉప రకాలు ఉంటాయి. ధూమపానం చేయని వారిలో కూడా అడెనోకార్సినోమా వచ్చే అవకాశాలు ఎక్కువగా ఉంటాయి. ఇది సాధారణంగా ఊపిరితిత్తుల వెలుపలి భాగాల్లో మొదలవుతుంది.
స్మాల్ సెల్ లంగ్ క్యాన్సర్ (SCLC)
ఇది చాలా వేగంగా వ్యాపించే, అత్యంత ప్రమాదకరమైన క్యాన్సర్ రకం. మిగిలిన 10 నుంచి 15 శాతం కేసులు ఈ కోవకే చెందుతాయి. ధూమపానం తీవ్రంగా చేసేవారిలో మాత్రమే ఎక్కువగా ఈ రకమైన క్యాన్సర్ కనిపిస్తుంది.
ఈ స్మాల్ సెల్ లంగ్ క్యాన్సర్ కణాలు పరిమాణంలో చాలా చిన్నవిగా ఉన్నప్పటికీ, అత్యంత వేగంగా వృద్ధి చెందుతూ శరీరంలోని మెదడు, కాలేయం వంటి ఇతర అవయవాలకు అతి త్వరగా వ్యాపిస్తాయి. వ్యాధి లక్షణాలు బయటపడే సమయానికే ఇది శరీరమంతా విస్తరించే ప్రమాదం ఉంటుంది.
ప్రపంచవ్యాప్తంగా తీవ్రత.. ఎవరికి ముప్పు ఎక్కువ?
ఊపిరితిత్తుల క్యాన్సర్ అనేది కేవలం ఒక ప్రాంతానికో, దేశానికో పరిమితమైన సమస్య కాదు. ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ అంచనాల ప్రకారం, పురుషులు మరియు మహిళల్లో అత్యధిక మరణాలకు కారణమవుతున్న క్యాన్సర్లలో ఇది అగ్రస్థానంలో ఉంది. ప్రతి సంవత్సరం లక్షలాది మంది ఈ వ్యాధి బారిన పడుతున్నారు.
ముఖ్యంగా ధూమపానం చేసేవారికి ఈ వ్యాధి వచ్చే ప్రమాదం అత్యధికంగా ఉంటుంది. సిగరెట్ పొగలో క్యాన్సర్ను ప్రేరేపించే వేలాది హానికరమైన రసాయనాలు ఉంటాయి. అయితే, నేటి కాలంలో మనం గమనించాల్సిన అతిపెద్ద ముప్పు 'పాసివ్ స్మోకింగ్' (సెకండ్హ్యాండ్ స్మోక్). మీరు సిగరెట్ తాగకపోయినా, పక్కవారు తాగే పొగను పీల్చడం వల్ల కూడా ముప్పు పొంచి ఉంది.
అలాగే పారిశ్రామిక ప్రాంతాల్లో పనిచేసేవారు, ముఖ్యంగా ఆస్బెస్టాస్, రాడాన్ గ్యాస్, ఆర్సెనిక్, యురేనియం వంటి రసాయనాలకు తరచుగా గురయ్యే కార్మికులకు ఈ ప్రమాదం చాలా ఎక్కువ. నేటి ఆధునిక నగరాల్లో పెరుగుతున్న తీవ్రమైన వాయు కాలుష్యం (Air Pollution) సైతం క్యాన్సర్ కారకంగా మారుతోందని పలు పరిశోధనలు స్పష్టం చేస్తున్నాయి.
మన భవిష్యత్తు కోసం నేటి నిర్ణయాలు
ఈ రోజు మనం పీల్చే గాలి, అనుసరించే జీవనశైలి మన భవిష్యత్తు ఆరోగ్యాన్ని నిర్ణయిస్తాయి. ఒక సామాన్యుడిగా ఈ వివరాలు ఎందుకు తెలుసుకోవాలంటే, ప్రారంభ దశలో ఊపిరితిత్తుల క్యాన్సర్కు ఎలాంటి లక్షణాలు కనిపించవు. తీవ్రమైన పొడి దగ్గు, ఛాతీ నొప్పి లేదా కఫంలో రక్తం పడే సమయానికి వ్యాధి ముదిరిపోయి ఉంటుంది.
దీనికి ఉన్న ఏకైక ఆచరణాత్మక పరిష్కారం ముందస్తు గుర్తింపు. మీరు దీర్ఘకాలంగా ధూమపానం చేసేవారైనా, తీవ్ర కాలుష్యం ఉన్న ప్రాంతాల్లో నివసిస్తున్న వారైనా వైద్యుల సలహా మేరకు లో-డోస్ సీటీ (Low-dose CT) స్కాన్ వంటి స్క్రీనింగ్ పరీక్షలు చేయించుకోవడం అత్యుత్తమం. అవగాహనే మనకు మొదటి రక్షణ కవచం.
(గమనిక: ఈ కథనం కేవలం పాఠకుల అవగాహన కోసం మాత్రమే అందించబడింది. దీనిని వైద్య సలహాగా భావించకూడదు. ఏదైనా ఆరోగ్య సమస్యలు ఉంటే వెంటనే నిపుణులైన వైద్యులను సంప్రదించాలి.)
Also Read:
పెద్దప్రేగు క్యాన్సర్: తరచుగా నిర్లక్ష్యం చేసే 5 లక్షణాలు | Common Signs of Colon CancerBreast Cancer Screening : మహిళల కోసం సరికొత్త గైడ్లైన్స్.. బ్రెస్ట్ క్యాన్సర్ ముప్పు నుంచి కాపాడే నిజాలివే!
శరీర సంకేతాలు: మల విసర్జనలో మార్పులు, క్యాన్సర్ లక్షణాలు | Bowel Habits & Cancer Signs
Prostate Cancer: పురుషుల్లో వేగంగా పెరుగుతున్న ప్రోస్టేట్ క్యాన్సర్.. ముప్పును ముందే గుర్తించే లక్షణాలు ఇవే!
Cancer Warning Signs: ఈ 10 లక్షణాలుంటే నిర్లక్ష్యం వద్దు, క్యాన్సర్ కావచ్చు!
