గ్రోత్ మైండ్‌సెట్: విద్యార్థులు దీనిని ఎలా పెంపొందించుకోవాలి?

ప్రతిభ పుట్టుకతో వస్తుందా? లేక కృషితో వస్తుందా?

మీ క్లాస్‌రూమ్‌లో ఎప్పుడూ ఫస్ట్ ర్యాంక్ తెచ్చుకునే విద్యార్థిని మీరు చూసే ఉంటారు. వారిని చూడగానే, "అతను/ఆమె చాలా తెలివైనవారు, అందుకే వారికి అన్నీ సులభంగా వచ్చేస్తాయి" అని మనలో చాలా మంది అనుకుంటాం. అదే సమయంలో, ఒక కష్టమైన లెక్కను మనం పరిష్కరించలేకపోయినప్పుడు, "నాకు లెక్కలు రావు, నా మెదడు అంత చురుకైనది కాదు" అని నిరుత్సాహపడతాం. ఈ ఆలోచనా విధానంలో, ప్రతిభ (Talent) మరియు తెలివితేటలు (Intelligence) అనేవి పుట్టుకతో వచ్చే లక్షణాలని, వాటిని మార్చలేమని మనం బలంగా నమ్ముతాం.

కానీ, స్టాన్‌ఫోర్డ్ యూనివర్సిటీ సైకాలజిస్ట్ అయిన కరోల్ డ్వెక్ (Carol Dweck) ప్రకారం, ఈ నమ్మకం పూర్తిగా తప్పు. ఆమె పరిశోధన ప్రకారం, విజయాన్ని నిర్ణయించేది మన పుట్టుకతో వచ్చిన ప్రతిభ కాదు, మనం మన సామర్థ్యాల గురించి ఏమి నమ్ముతాం అనేదే ముఖ్యం. ఈ నమ్మకాన్నే ఆమె "మైండ్‌సెట్" (Mindset) అని పిలిచారు. ముఖ్యంగా విద్యార్థులకు, ఈ మైండ్‌సెట్ వారి అభ్యాసం (Learning), పట్టుదల (Persistence), మరియు అంతిమ విజయంపై తీవ్ర ప్రభావాన్ని చూపుతుంది.

ఈ వ్యాసంలో, గ్రోత్ మైండ్‌సెట్ అంటే ఏమిటి, అది ఫిక్స్‌డ్ మైండ్‌సెట్‌కు ఎలా భిన్నంగా ఉంటుంది, మరియు విద్యార్థులు తమ ఆత్మవిశ్వాసాన్ని పెంచుకోవడానికి దీనిని ఎలా పెంపొందించుకోవాలో వివరంగా తెలుసుకుందాం.

మైండ్‌సెట్: ఫిక్స్‌డ్ వర్సెస్ గ్రోత్

డాక్టర్ డ్వెక్ ప్రకారం, మనందరిలో ఈ రెండు రకాల మైండ్‌సెట్‌లు వివిధ స్థాయిలలో ఉంటాయి.

1. ఫిక్స్‌డ్ మైండ్‌సెట్ (Fixed Mindset) - "ప్రతిభ స్థిరంగా ఉంటుంది"

ఫిక్స్‌డ్ మైండ్‌సెట్ ఉన్న వ్యక్తులు తమ తెలివితేటలు, నైపుణ్యాలు మరియు వ్యక్తిత్వం పుట్టుకతోనే స్థిరంగా ఉంటాయని నమ్ముతారు. వారి దృష్టిలో, మీరు "స్మార్ట్"గా పుడతారు లేదా పుట్టరు.

విద్యార్థులలో లక్షణాలు:

• వారు సవాళ్లను (Challenges) చూసి భయపడతారు, ఎందుకంటే కష్టమైన పనిని చేయలేకపోతే వారు "తెలివితక్కువవారు"గా ముద్రపడతారని ఆందోళన చెందుతారు.
• వారు సులభమైన పనులనే ఎంచుకుంటారు.
• చిన్న వైఫల్యం ఎదురైనా, "నా వల్ల కాదు, నేను దీనికి సరిపోను" అని వెంటనే వదిలేస్తారు (Give up easily).
• కృషి (Effort) చేయడం అనేది తెలివితక్కువతనానికి సంకేతంగా భావిస్తారు. "నిజంగా తెలివైనవాడికి ఇంత కష్టపడాల్సిన అవసరం లేదు" అని అనుకుంటారు.
• ఇతరుల విజయాన్ని చూసి అసూయపడతారు లేదా భయపడతారు, ఎందుకంటే అది వారి స్వంత సామర్థ్యాన్ని తక్కువ చేస్తుందని భావిస్తారు.

ఈ మైండ్‌సెట్ విద్యార్థుల ఎదుగుదలను పూర్తిగా అడ్డుకుంటుంది. వారు తమ పూర్తి సామర్థ్యాన్ని ఎప్పటికీ చేరుకోలేరు.

2. గ్రోత్ మైండ్‌సెట్ (Growth Mindset) - "కృషితో ప్రతిభను పెంచుకోవచ్చు"

దీనికి పూర్తి విరుద్ధంగా, గ్రోత్ మైండ్‌సెట్ ఉన్న వ్యక్తులు తమ తెలివితేటలు మరియు నైపుణ్యాలను పట్టుదల, కృషి మరియు సరైన వ్యూహాల ద్వారా అభివృద్ధి చేసుకోవచ్చని బలంగా నమ్ముతారు. వారి దృష్టిలో, మెదడు ఒక కండరం లాంటిది; దాన్ని ఎంత వాడితే అంత బలంగా తయారవుతుంది.

విద్యార్థులలో లక్షణాలు:

• వారు సవాళ్లను ప్రేమిస్తారు. కష్టమైన సమస్యలను ఒక పజిల్ లాగా, తమను తాము మెరుగుపరుచుకునే అవకాశంగా చూస్తారు.
• వైఫల్యం (Failure) ఎదురైనప్పుడు, దానిని ఒక ముగింపుగా కాకుండా, ఒక గుణపాఠంగా (Lesson) తీసుకుంటారు. "నేను ఎక్కడ తప్పు చేశాను? తదుపరిసారి ఎలా మెరుగ్గా చేయగలను?" అని విశ్లేషించుకుంటారు.
• కృషిని (Effort) విజయానికి సోపానంగా నమ్ముతారు. "నేను దీనిపై ఎంత ఎక్కువ కష్టపడితే, అంత బాగా నేర్చుకుంటాను" అనేది వారి మంత్రం.
• ఇతరుల విజయాన్ని చూసి స్ఫూర్తి (Inspiration) పొందుతారు. "వారు చేయగలిగినప్పుడు, వారి నుండి నేర్చుకుని నేను కూడా ఎందుకు చేయలేను?" అని ఆలోచిస్తారు.

గ్రోత్ మైండ్‌సెట్ ఉన్న విద్యార్థులు నిరంతరం నేర్చుకుంటారు, వారి ఆత్మవిశ్వాసం కృషితో ముడిపడి ఉంటుంది మరియు వారు జీవితంలో ఎక్కువ విజయాలు సాధిస్తారు.

విద్యార్థులకు గ్రోత్ మైండ్‌సెట్ ఎందుకు అత్యంత అవసరం?

ఒక విద్యార్థిగా, మీ ప్రాథమిక విధి "నేర్చుకోవడం". గ్రోత్ మైండ్‌సెట్ అనేది అభ్యాసానికి (Learning) కావలసిన అత్యంత ముఖ్యమైన సాధనం.

1. వైఫల్యాన్ని తట్టుకునే శక్తిని ఇస్తుంది (Builds Resilience)

ప్రతి విద్యార్థి జీవితంలో వైఫల్యాలు సహజం. పరీక్షలో తక్కువ మార్కులు రావడం, ఒక కాన్సెప్ట్ అర్థం కాకపోవడం, లేదా స్పోర్ట్స్ టీమ్‌కు ఎంపిక కాకపోవడం వంటివి జరుగుతాయి. ఫిక్స్‌డ్ మైండ్‌సెట్ ఉన్న విద్యార్థి, "నేను ఫెయిల్ అయ్యాను, నేను ఒక ఫెయిల్యూర్" అని కుంగిపోతాడు. కానీ గ్రోత్ మైండ్‌సెట్ ఉన్న విద్యార్థి, "నేను ఈ పరీక్షలో ఫెయిల్ అయ్యాను. ఇది నా తప్పులను సరిదిద్దుకోవడానికి ఒక అవకాశం" అని తిరిగి ప్రయత్నిస్తాడు. ఈ మానసిక దృఢత్వం (Resilience) దీర్ఘకాలిక విజయానికి చాలా ముఖ్యం.

2. కృషి యొక్క నిజమైన విలువను నేర్పుతుంది

చాలా మంది విద్యార్థులు "స్మార్ట్ వర్క్" పేరుతో "హార్డ్ వర్క్"ను నిర్లక్ష్యం చేస్తారు. కానీ గ్రోత్ మైండ్‌సెట్, అసలైన నైపుణ్యం కేవలం కృషితోనే సాధ్యమవుతుందని నొక్కి చెబుతుంది. పుట్టుకతో వచ్చిన ప్రతిభ (Innate Talent) కేవలం ఒక ప్రారంభ స్థానం మాత్రమే, కానీ పట్టుదలతో కూడిన కృషి (Consistent Effort) మాత్రమే మిమ్మల్ని గమ్యస్థానానికి చేరుస్తుంది. "నాకు ఇది రాదు" అని వదిలేయడానికి బదులుగా, "నేను దీనిపై ఎక్కువ సమయం కేటాయించాలి" అని విద్యార్థులు అనుకోవడం ప్రారంభిస్తారు.

3. అభ్యాసాన్ని ఆనందదాయకంగా మారుస్తుంది

ఫిక్స్‌డ్ మైండ్‌సెట్ ఉన్నవారికి, ప్రతి పరీక్ష వారి తెలివితేటలకు ఒక తీర్పు లాంటిది. ఇది విపరీతమైన ఒత్తిడిని (Stress) కలిగిస్తుంది. కానీ గ్రోత్ మైండ్‌సెట్ ఉన్నవారికి, నేర్చుకోవడం అనేది ఒక ప్రయాణం (Journey). వారు ఫలితం కంటే ప్రక్రియ (Process) పై ఎక్కువ దృష్టి పెడతారు. కొత్త విషయాలు తెలుసుకోవడం, కష్టమైన సమస్యలను పరిష్కరించడం వారికి ఆనందాన్ని ఇస్తుంది. ఇది చదువును ఒక భారంగా కాకుండా, ఒక ఆసక్తికరమైన అన్వేషణగా మారుస్తుంది.

విద్యార్థులు గ్రోత్ మైండ్‌సెట్‌ను పెంపొందించుకోవడానికి 5 మార్గాలు

శుభవార్త ఏమిటంటే, మైండ్‌సెట్ అనేది మనం మార్చుకోగల నమ్మకం. ఈ క్రింది పద్ధతుల ద్వారా ఏ విద్యార్థి అయినా గ్రోత్ మైండ్‌సెట్‌ను అలవాటు చేసుకోవచ్చు.

1. మీ ఫిక్స్‌డ్ మైండ్‌సెట్ 'వాయిస్'ను గుర్తించండి

మొదటి అడుగు, మీలో దాగి ఉన్న ఫిక్స్‌డ్ మైండ్‌సెట్ ఆలోచనలను గుర్తించడం.

• మీరు ఒక కొత్త సబ్జెక్టును చూసి, "ఓహ్, ఇది చాలా కష్టం, నా వల్ల కాదు" అని అనుకుంటున్నారా?
• ఎవరైనా మీకు ఫీడ్‌బ్యాక్ (సలహా) ఇస్తే, "నన్ను విమర్శిస్తున్నారు" అని బాధపడుతున్నారా?
• ఒక స్నేహితునికి మంచి మార్కులు వస్తే, "వాడు లక్కీ" లేదా "వాడు నాకంటే స్మార్ట్" అని అసూయపడుతున్నారా? ఈ ఆలోచనలు వచ్చినప్పుడు, వాటిని గమనించండి. "ఇది నా ఫిక్స్‌డ్ మైండ్‌సెట్ మాట్లాడుతోంది" అని మీకు మీరు చెప్పుకోండి. కేవలం గుర్తించడం వలనే, దాని శక్తి సగం తగ్గిపోతుంది.

2. "ఇంకా" (Yet) అనే పదాన్ని జోడించండి

ఇది చాలా సులభమైన కానీ శక్తివంతమైన టెక్నిక్. మీ నెగెటివ్ ఆలోచనలకు "ఇంకా" (Yet) అనే పదాన్ని జోడించడం ద్వారా, మీరు దానిని ఫిక్స్‌డ్ నుండి గ్రోత్‌గా మార్చవచ్చు.

• "నాకు ఈ లెక్క రాదు" ⟶ "నాకు ఈ లెక్క ఇంకా రాలేదు." (అంటే, ప్రయత్నిస్తే వస్తుంది)
• "నాకు పబ్లిక్‌గా మాట్లాడటం రాదు" ⟶ "నాకు పబ్లిక్‌గా మాట్లాడటం ఇంకా సరిగ్గా రాలేదు."
• "నాకు ఈ కాన్సెప్ట్ అర్థం కాలేదు" ⟶ "నాకు ఈ కాన్సెప్ట్ ఇంకా అర్థం కాలేదు." ఈ చిన్న పదం, మీ మెదడుకు "ఇది తాత్కాలికమే, మార్పు సాధ్యమే" అనే బలమైన సంకేతాన్ని పంపుతుంది.

3. ప్రక్రియ (Process) పై దృష్టి పెట్టండి, ఫలితం (Result) పై కాదు

మన సమాజం ఎప్పుడూ ర్యాంకులు, గ్రేడుల గురించే మాట్లాడుతుంది. కానీ గ్రోత్ మైండ్‌సెట్ ఉన్నవారు ప్రక్రియను అభినందిస్తారు.

• మీరు ఒక పరీక్ష కోసం 10 గంటలు కష్టపడి చదివారా? ఆ కృషిని అభినందించుకోండి (ఫలితం ఎలా ఉన్నా).
• ఒక సమస్యను పరిష్కరించడానికి మూడు వేర్వేరు పద్ధతులను ప్రయత్నించారా? ఆ పట్టుదలను మెచ్చుకోండి. మీరు "నేను స్మార్ట్" అని కాకుండా, "నేను కష్టపడి పనిచేసేవాడిని" లేదా "నేను పట్టుదల ఉన్నవాడిని" అని మిమ్మల్ని మీరు నిర్వచించుకోవడం ప్రారంభించినప్పుడు, మీరు సవాళ్లకు భయపడటం మానేస్తారు. మీ ఆత్మవిశ్వాసం మీ ఫలితాలపై కాకుండా, మీ కృషిపై ఆధారపడి ఉంటుంది.

4. సవాళ్లను వెతకండి మరియు స్వీకరించండి

మీ కంఫర్ట్ జోన్ (Comfort Zone) నుండి బయటకు రండి. ఎల్లప్పుడూ సులభమైన ప్రశ్నలనే కాకుండా, కష్టమైన వాటిని కూడా ప్రయత్నించండి. మీకు రాని సబ్జెక్టుపై ఎక్కువ సమయం కేటాయించండి. కొత్త నైపుణ్యం (ఉదాహరణకు కోడింగ్, కొత్త భాష, లేదా పబ్లిక్ స్పీకింగ్) నేర్చుకోవడం ప్రారంభించండి. మీరు కష్టమైన పనులను చేసినప్పుడు, విఫలమైనా సరే, మీ మెదడు కొత్త కనెక్షన్లను ఏర్పరుస్తుంది మరియు మీరు మరింత బలంగా తయారవుతారు. ప్రతి సవాలు మీ మెదడుకు ఒక వ్యాయామం (Workout) లాంటిది.

5. ఫీడ్‌బ్యాక్‌ను (Feedback) ఒక బహుమతిగా చూడండి

ఫిక్స్‌డ్ మైండ్‌సెట్ ఉన్నవారికి, ఫీడ్‌బ్యాక్ (విమర్శ లేదా సలహా) ఒక వ్యక్తిగత దాడిలా అనిపిస్తుంది. కానీ గ్రోత్ మైండ్‌సెట్‌లో, ఫీడ్‌బ్యాక్ అనేది మీరు ఎక్కడ మెరుగుపరుచుకోవాలో చూపే ఒక రోడ్ మ్యాప్. మీ టీచర్ మీ వ్యాసంలో తప్పులను ఎత్తి చూపితే, "నేను సరిగ్గా రాయలేను" అని బాధపడకండి. బదులుగా, "ఓహ్, ఈ తప్పులను సరిదిద్దుకుంటే నేను తదుపరిసారి ఇంకా మంచి వ్యాసం రాయగలను" అని ఆనందంగా స్వీకరించండి. ఇతరుల నుండి సలహాలు అడగండి, వారి నుండి నేర్చుకోండి.

ముగింపు: మీ నమ్మకమే మీ భవిష్యత్తు

ప్రియమైన విద్యార్థులారా, మీరు "స్మార్ట్"గా పుట్టారా లేదా అనేది ముఖ్యం కాదు. మీరు "కష్టపడి నేర్చుకోగలరు" అని నమ్ముతున్నారా లేదా అనేదే మీ భవిష్యత్తును నిర్ణయిస్తుంది. గ్రోత్ మైండ్‌సెట్ అనేది ఒక స్విచ్ కాదు, అది ఒక ప్రయాణం. ప్రతిరోజూ, ప్రతి సవాలులో, ప్రతి వైఫల్యంలో, మీరు ఫిక్స్‌డ్ మైండ్‌సెట్‌ను వదిలి గ్రోత్ మైండ్‌సెట్‌ను ఎంచుకోవచ్చు.

ప్రతిభ అనేది ఒక విత్తనం మాత్రమే; దానికి కృషి, పట్టుదల, మరియు సరైన వ్యూహాలు అనే నీరు పోసినప్పుడే అది మహావృక్షం అవుతుంది. మీ సామర్థ్యాలకు పరిమితులు లేవని నమ్మండి. ఎందుకంటే మీరు దేనినైనా సాధించగలరు... దానికి కావలసిందల్లా కృషి మరియు నేర్చుకోవాలనే తపన మాత్రమే.

---

మీ అభిప్రాయం పంచుకోండి:

ఈ వ్యాసం చదివాక, మీ ఆలోచనా విధానం గురించి మీకేమి అర్థమైంది? మీ జీవితంలో మీరు ఫిక్స్‌డ్ మైండ్‌సెట్‌ను ఎక్కడ గమనించారు? దానిని గ్రోత్ మైండ్‌సెట్‌గా మార్చుకోవడానికి మీరు ఏ కొత్త అడుగు వేయబోతున్నారు? మీ అమూల్యమైన అభిప్రాయాలను క్రింద కామెంట్స్ విభాగంలో మాతో పంచుకోండి.

ఈ ఉపయోగకరమైన సమాచారాన్ని మీ స్నేహితులతో పంచుకోండి మరియు ఇలాంటి మరిన్ని వ్యక్తిత్వ వికాస కథనాల కోసం మా వెబ్‌సైట్ telugu13.com ను తప్పకుండా ఫాలో అవ్వండి!