మన దేశ చరిత్ర అనగానే మనకు సింధు నాగరికత, మౌర్యులు, మొఘలులు లేదా బ్రిటిష్ వారి పాలన గుర్తుకొస్తుంది. కానీ, అసలు భారతదేశంలో మానవ జీవితం ఎప్పుడు మొదలైంది? లిపి (Script) పుట్టకముందు, రాసిన చరిత్ర లేని ఆ కాలాన్ని 'చరిత్ర పూర్వ యుగం' (Prehistoric Age) అంటారు. ఇది కొన్ని వేల సంవత్సరాల చరిత్ర కాదు, కొన్ని లక్షల సంవత్సరాల సుదీర్ఘ ప్రయాణం. అడవుల్లో జంతువులను వేటాడుతూ తిరిగే ఆదిమానవుడు, ఒక చోట స్థిరపడి, వ్యవసాయం చేస్తూ గ్రామాలను నిర్మించుకునే స్థాయికి ఎలా ఎదిగాడు? చేతిలో పదును లేని రాయితో మొదలైన వారి ప్రయాణం నాగరికత వైపు ఎలా సాగిందో ఈ కథనంలో తెలుసుకుందాం.
భారతదేశంలో చరిత్ర పూర్వ యుగాన్ని వారు ఉపయోగించిన రాతి పనిముట్ల స్వభావం మరియు వాతావరణ మార్పుల ఆధారంగా మూడు ప్రధాన దశలుగా విభజిస్తారు:
1. పాత రాతి యుగం (Paleolithic Age): వేటగాళ్లు - ఆహార సేకరణకారులు
ఇది మానవ చరిత్రలో అత్యంత సుదీర్ఘమైన కాలం (సుమారు 2 మిలియన్ సంవత్సరాల క్రితం నుండి క్రీ.పూ. 10,000 వరకు). ఈ కాలంలో మానవుడు పూర్తిగా ప్రకృతిపైనే ఆధారపడి జీవించేవాడు.
జీవనశైలి: వీరు సంచార జీవనం (Nomadic Life) గడిపేవారు. ఆహారం కోసం ఒక చోట నుండి మరొక చోటికి తిరుగుతూ ఉండేవారు. మగవారు పెద్ద జంతువులను వేటాడితే, స్త్రీలు పండ్లు, దుంపలు, వేర్లు సేకరించేవారు. వీరికి వ్యవసాయం తెలియదు, ఇల్లు కట్టుకోవడం తెలియదు. ప్రకృతి సిద్ధమైన గుహలలో (Caves) లేదా చెట్ల తొర్రలలో నివసించేవారు.
పనిముట్లు: వీరు క్వార్ట్జైట్ (Quartzite) అనే గట్టి రాళ్లతో చేసిన ముతక పనిముట్లను వాడేవారు. చేతి గొడ్డళ్లు (Hand axes), బరువైన రాళ్లు జంతువులను చంపడానికి, చర్మాన్ని చీల్చడానికి ఉపయోగించేవారు.
ముఖ్యమైన ఆధారాలు: మధ్యప్రదేశ్లోని భింబేత్కా (Bhimbetka) రాతి గుహలలో ఆదిమానవులు గీసిన చిత్రాలు (Rock Paintings) ఈ కాలం నాటి వారి జీవన విధానానికి అద్భుతమైన సాక్ష్యాలు.
2. మధ్య రాతి యుగం (Mesolithic Age): మార్పుకు నాంది
సుమారు క్రీ.పూ. 10,000 నుండి క్రీ.పూ. 6,000 మధ్య కాలం ఇది. పాత రాతి యుగానికి, కొత్త రాతి యుగానికి మధ్య జరిగిన ఒక పరివర్తన దశ (Transitional Phase) ఇది.
వాతావరణ మార్పు: ఈ కాలంలో భూమి వాతావరణం వేడెక్కడం మొదలైంది (మంచు యుగం ముగిసింది). ఇది వృక్షజాలం, జంతుజాలంలో మార్పులకు దారితీసింది.
సూక్ష్మ రాతి పనిముట్లు (Microliths): ఇదే ఈ యుగం ప్రత్యేకత. మానవుడు పెద్ద రాళ్లకు బదులుగా చాలా చిన్నవైన, పదునైన రాతి పరికరాలను (Microliths) తయారు చేయడం నేర్చుకున్నాడు. వీటిని కర్రలకు లేదా ఎముకలకు అమర్చి బాణాలు, ఈటెలుగా వాడేవారు. దీనివల్ల వేట సులభమైంది.
మొట్టమొదటి పెంపుడు జంతువు: మానవుడు జంతువులను మచ్చిక చేసుకోవడం ఈ కాలంలోనే ప్రారంభమైంది. కుక్క మానవుడు పెంచుకున్న మొట్టమొదటి జంతువుగా భావిస్తారు. ఇది వేటకు, రక్షణకు ఉపయోగపడేది. కొంతకాలం పాటు ఒకే చోట ఉండటం (Temporary Settlements) ప్రారంభమైంది.
3. కొత్త రాతి యుగం (Neolithic Age): విప్లవాత్మక మార్పు - స్థిర నివాసం
సుమారు క్రీ.పూ. 6,000 నుండి క్రీ.పూ. 1,000 మధ్య కాలం (ప్రాంతాన్ని బట్టి మారుతుంది). మానవ చరిత్రలో ఇది ఒక నిజమైన విప్లవం (Neolithic Revolution). ఎందుకంటే, మానవుడు 'ఆహారాన్ని సేకరించే' దశ నుండి 'ఆహారాన్ని ఉత్పత్తి చేసే' దశకు ఎదిగాడు.
వ్యవసాయం ప్రారంభం: మానవుడు విత్తనాలు నాటడం, పంటలు పండించడం నేర్చుకున్నాడు. రాగులు, జొన్నలు, గోధుమలు, పప్పుధాన్యాలు పండించారు.
స్థిర నివాసం (Settled Life): వ్యవసాయం చేయాలంటే పంట చేతికొచ్చేదాకా ఒకే చోట ఉండాలి. దీంతో సంచార జీవనం పోయి, స్థిర నివాసం ఏర్పడింది. మట్టితో, గడ్డితో గుడిసెలు కట్టుకున్నారు. ఇలా తొలి గ్రామాలు (Villages) పుట్టాయి.
కొత్త సాంకేతికత: వ్యవసాయం కోసం అడవులను నరకడానికి, భూమిని దున్నడానికి నునుపైన, పదునైన రాతి గొడ్డళ్లు (Polished Stone Tools) వాడారు.
కుమ్మరి చక్రం: ఈ కాలంలోనే కుమ్మరి చక్రం (Potter's Wheel) కనుగొనబడింది. దీంతో ఆహారం నిల్వ చేయడానికి, వండుకోవడానికి మట్టి పాత్రల తయారీ వేగవంతమైంది.
తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు (FAQs)
చరిత్రకు, చరిత్ర పూర్వ యుగానికి తేడా ఏమిటి?
మానవుడు లిపిని (Writing) కనుగొని, సంఘటనలను రాసిపెట్టడం మొదలుపెట్టినప్పటి నుండి 'చరిత్ర' ప్రారంభమవుతుంది. లిపి లేని, కేవలం పురావస్తు ఆధారాలపై (పనిముట్లు, ఎముకలు, గుహలు) ఆధారపడిన కాలాన్ని 'చరిత్ర పూర్వ యుగం' అంటారు.
కొత్త రాతి యుగాన్ని 'విప్లవం' అని ఎందుకు అంటారు?
ఎందుకంటే, కొన్ని లక్షల సంవత్సరాల మానవ జీవన విధానాన్ని ఇది పూర్తిగా మార్చివేసింది. వేటగాడిని రైతుగా మార్చింది. సంచారిని స్థిర నివాసిగా మార్చింది. ఈ మార్పే తర్వాతి కాలంలో సింధు లోయ వంటి గొప్ప నాగరికతల ఆవిర్భావానికి పునాది వేసింది.
భారతదేశంలో ఈ కాలానికి సంబంధించిన ఆధారాలు ఎక్కడెక్కడ దొరికాయి?
మధ్యప్రదేశ్లోని భింబేత్కా, కాశ్మీర్లోని బుర్జహోం, కర్ణాటకలోని బ్రహ్మగిరి, మరియు ఆంధ్రప్రదేశ్, తెలంగాణలోని అనేక ప్రాంతాల్లో రాతి యుగపు ఆనవాళ్లు లభించాయి.
ఒక ముతక రాయితో మొదలైన మానవుడి ప్రయాణం, వ్యవసాయం, స్థిర నివాసం, మరియు గ్రామాల ఏర్పాటు వరకు సాగిన తీరు అద్భుతం. ఈ చరిత్ర పూర్వ యుగమే మన ప్రస్తుత నాగరిక సమాజానికి పునాది. మన పూర్వీకుల పోరాటం, వారి ఆవిష్కరణలే నేటి మన సౌకర్యవంతమైన జీవితానికి కారణం.
ఆదిమానవుడి జీవితంలో అత్యంత గొప్ప ఆవిష్కరణ ఏదని మీరు అనుకుంటున్నారు? నిప్పు, చక్రం లేదా వ్యవసాయమా? ఈ ఆసక్తికరమైన చరిత్రను మీ స్నేహితులతో షేర్ చేయండి! మరిన్ని చారిత్రక కథనాల కోసం telugu13.com ను అనుసరించండి.
