మన ఊళ్లో చెత్త బండి రోజూ రావడం లేదా? వీధి దీపాలు వెలగట్లేదా? తాగునీటి సరఫరాలో అంతరాయం ఏర్పడుతోందా? ఇదంతా చూసి నిధులు లేవని సామాన్యులు అనుకుంటే పొరపాటే. కేంద్ర ప్రభుత్వం ఏకంగా వెయ్యి కోట్లకు పైగా నిధులను మన గ్రామాల కోసం విడుదల చేసింది. కానీ, ఆ డబ్బును పాత అప్పులు తీర్చడానికి వాడాలా? లేక కొత్త పనులకు వాడాలా? అన్న పాత, కొత్త సర్పంచుల ఆధిపత్య పోరులో సామాన్యుడికి దక్కాల్సిన కనీస సౌకర్యాలు గాల్లో కలిసిపోతున్నాయి. అసలు పల్లెల్లో ఎందుకీ నిధుల పంచాయితీ మొదలైంది? మన పన్నుల రూపంలో వచ్చిన ఈ నిధులు మన గ్రామాన్ని అభివృద్ధి చేస్తాయా లేదా అన్నది ప్రతి పౌరుడు కచ్చితంగా తెలుసుకోవాల్సిన వాస్తవం.
అసలు సమస్య ఏంటి?
తెలంగాణలో దాదాపు రెండేళ్ల ఆలస్యంగా ఈ జనవరిలో గ్రామ పంచాయతీ ఎన్నికలు జరిగాయి. కొత్త పాలకవర్గాలు, సర్పంచులు కొలువుదీరారు. ఎన్నికలు ఆలస్యం కావడంతో కేంద్రం 15వ ఆర్థిక సంఘం నిధులను ఆపేసింది.
ఎన్నికలు ముగియగానే, కేంద్రం దశలవారీగా సుమారు రూ.1,034 కోట్ల నిధులను ఇటీవల విడుదల చేసింది. ఇక్కడే అసలు గొడవ మొదలైంది. గతంలో తాము సొంతంగా అప్పులు తెచ్చి కట్టించిన వైకుంఠధామాలు, డ్రైనేజీల బిల్లులు ఈ నిధుల నుంచి చెల్లించాలని పాత సర్పంచులు డిమాండ్ చేస్తున్నారు. దీనికి కొత్త సర్పంచులు ససేమిరా అనడంతో గ్రామాల్లో అభివృద్ధి ఎక్కడికక్కడే ఆగిపోయింది.
ఈ నిధుల ఆవశ్యకత
గ్రామ పంచాయతీలకు వచ్చే 15వ ఆర్థిక సంఘం నిధులు ఆ ఊరి ప్రజల జీవన ప్రమాణాలను నిర్ణయిస్తాయి. ఈ నిధులు సామాన్యుడికి ఎందుకు ముఖ్యమంటే:
- పారిశుద్ధ్య నిర్వహణ: రోజూ చెత్తను సేకరించడం, బ్లీచింగ్ పౌడర్ చల్లడం, డ్రైనేజీల క్లీనింగ్ కు ఈ నిధులే ప్రాణం.
- స్వచ్ఛమైన తాగునీరు: మిషన్ భగీరథ లేదా స్థానిక బోర్ల ద్వారా ఇంటింటికీ తాగునీరు అందించే మోటార్ల నిర్వహణ.
- వీధి దీపాలు: రాత్రి పూట వీధుల్లో లైట్లు వెలగాలన్నా, కరెంటు బిల్లులు కట్టాలన్నా ఈ నిధులే ఆధారం.
- సిబ్బంది వేతనాలు: పారిశుద్ధ్య కార్మికులు, పంప్ ఆపరేటర్లు, పంచాయతీ సిబ్బందికి జీతాలు.
- మౌలిక సదుపాయాలు: గ్రామాల్లో కొత్తగా సీసీ రోడ్లు, క్రీడా ప్రాంగణాలు, పార్కుల ఏర్పాటుకు ఈ నిధులే కీలకం.
నిధుల వినియోగంపై డైలమా
కొత్తగా గెలిచిన సర్పంచులు ప్రజలకు ఎన్నో ఆశలు, హామీలు ఇచ్చి అధికారంలోకి వచ్చారు. ఇప్పుడు వచ్చిన నిధులన్నీ పాత సర్పంచుల బకాయిలకే కట్టేస్తే, తాము ప్రజలకు ముఖం ఎలా చూపించాలన్నది వారి ఆవేదన.
కేవలం పాత అప్పులు తీర్చడానికే తాము పదవుల్లోకి వచ్చామా అని వారు ప్రశ్నిస్తున్నారు. మరోవైపు, గ్రామం కోసం అప్పులు తెచ్చి పనులు చేసిన పాత సర్పంచులు, ఆ అప్పులకు వడ్డీలు కట్టలేక తీవ్ర ఆవేదన వ్యక్తం చేస్తున్నారు.
నిధుల విడుదల - ప్రస్తుత దశ
ప్రస్తుతం కేంద్ర ప్రభుత్వం తొలి విడతగా రూ.1,034 కోట్లు మాత్రమే విడుదల చేసింది. రాష్ట్ర ప్రభుత్వం కూడా గ్రామాలకు మ్యాచింగ్ గ్రాంట్స్ ఇస్తోంది.
అయితే, పాత బకాయిలు ఏకంగా వెయ్యి కోట్లకు పైగా ఉండటంతో.. వచ్చిన నిధులు ఏ మూలకూ సరిపోని పరిస్థితి నెలకొంది. నిధుల విడుదల మరింత వేగవంతం అయితే కానీ, ఈ రెండు వర్గాల మధ్య సయోధ్య కుదిరేలా కనిపించడం లేదు.
గ్రామాలపై పడే దుష్ప్రభావాలు
ఈ పాత, కొత్త సర్పంచుల గొడవ ఇలాగే కొనసాగితే అంతిమంగా నష్టపోయేది ఆ ఊరి ప్రజలే.
నిధులున్నా వాడుకోలేని పరిస్థితి వస్తే గ్రామాల్లో చెత్త పేరుకుపోయి రోగాలు ప్రబలే ప్రమాదం ఉంది. సిబ్బందికి జీతాలు అందకపోతే వారు సమ్మెకు దిగే ఛాన్స్ ఉంది. దీంతో పాటు ఎండాకాలం సమీపిస్తుండటంతో తాగునీటి సరఫరా వ్యవస్థ కుప్పకూలే అత్యంత తీవ్రమైన ముప్పు పొంచి ఉంది.
మంత్రి సీతక్క కీలక ఆదేశాలు
ఈ వివాదం ముదిరి ఉద్రిక్తతలకు దారితీయడంతో తెలంగాణ పంచాయతీరాజ్ శాఖ మంత్రి సీతక్క నేరుగా జోక్యం చేసుకున్నారు.
గతంలో గ్రామాల్లో చేపట్టిన అత్యవసర పనులైన తాగునీరు, పారిశుద్ధ్య పనులకు సంబంధించిన పెండింగ్ బిల్లులను.. ఈ తాజా నిధుల నుంచే వెంటనే చెల్లించాలని ఆమె స్పష్టమైన ఆదేశాలు జారీ చేశారు. అలాగే అందుబాటులో ఉన్న నిధులతో ముందుగా గ్రామ పంచాయతీ సిబ్బందికి వేతనాలు ఇవ్వాలని సూచించారు.
గ్రామాల అభివృద్ధి పక్కదారి పట్టడానికి ప్రధాన కారణం వ్యవస్థలో ఉన్న జాప్యమే. పనులు చేసిన వెంటనే బిల్లులు చెల్లించి ఉంటే ఈరోజు ఈ పాత, కొత్త పంచాయితీ వచ్చేది కాదు. రాష్ట్ర ప్రభుత్వం కూడా కేంద్రంపై భారం వేయకుండా, తన వంతుగా పెండింగ్ బకాయిలను క్లియర్ చేయడానికి ప్రత్యేక నిధులు కేటాయిస్తేనే ఈ సమస్యకు శాశ్వత పరిష్కారం దొరుకుతుంది. అప్పటిదాకా రెండు వర్గాలు పట్టుదలలకు పోకుండా, ఎండాకాలం దృష్టిలో ఉంచుకుని కనీస సౌకర్యాలైన తాగునీరు, పారిశుద్ధ్యానికి మొదటి ప్రాధాన్యత ఇవ్వడం అత్యంత ప్రాక్టికల్ సలహా. మీకు ఏమైనా తాగునీటి సమస్యలు ఉంటే వెంటనే మీ గ్రామ పంచాయతీ కార్యదర్శి దృష్టికి తీసుకెళ్లండి.
