ఫిబ్రవరి 28న 'ఆపరేషన్ ఎపిక్ ఫ్యూరీ' (Operation Epic Fury) పేరుతో మొదలైన అమెరికా-ఇరాన్-ఇజ్రాయెల్ మహా సంగ్రామం రెండో నెలలోకి అడుగుపెట్టింది. తొలి దాడుల్లోనే ఇరాన్ సుప్రీం లీడర్ అయతుల్లా అలీ ఖమేనీ దారుణ హత్యకు గురికావడంతో పశ్చిమాసియా అగ్నిగుండంగా మారింది. బాంబుల మోతతో దద్దరిల్లుతున్న ఈ రణరంగంలో ఇప్పుడు తెరవెనుక జరుగుతున్న 'మంతనాల' వ్యవహారం ప్రపంచాన్ని తీవ్ర ఉత్కంఠకు గురిచేస్తోంది!
అమెరికాతో మాకు చర్చల్లేవ్.. కేవలం సందేశాలే!
ఇరాన్ విదేశాంగ మంత్రి సయ్యద్ అబ్బాస్ అరాఘ్చీ తాజాగా ఒక సంచలన విషయాన్ని ధృవీకరించారు. మిడిల్ ఈస్ట్కు సంబంధించిన అమెరికా ప్రత్యేక ప్రతినిధి స్టీవ్ విట్కాఫ్తో (Steve Witkoff) తాను నేరుగా టచ్లో ఉన్న మాట వాస్తవమేనని అల్ జజీరా (Al Jazeera) వార్తా సంస్థకు ఇచ్చిన ఇంటర్వ్యూలో అరాఘ్చీ బాంబు పేల్చారు.
అయితే, పచ్చగడ్డి వేస్తే భగ్గుమంటున్న ఈ యుద్ధ వాతావరణంలో.. టెహ్రాన్, వాషింగ్టన్ల మధ్య జరుగుతున్న ఈ సమాచార మార్పిడిని ఎట్టి పరిస్థితుల్లోనూ 'శాంతి చర్చలు' (negotiations) అని అనుకోవద్దని ఆయన కుండబద్దలు కొట్టారు. "నేను మునుపటి లాగే నేరుగా విట్కాఫ్ నుంచి సందేశాలు అందుకుంటున్నాను. అంతమాత్రాన మేం చర్చల పట్టింపులో ఉన్నట్లు కాదు" అని ఆయన తేల్చి చెప్పారు.
ఆ ప్రచారంలో నిజం లేదు.. ప్రతిదీ విదేశాంగ శాఖ చేతుల మీదుగానే!
ప్రాంతీయ మధ్యవర్తుల ద్వారా గానీ, నేరుగా గానీ కేవలం సందేశాలు (messages) మాత్రమే ఇచ్చిపుచ్చుకుంటున్నామని అరాఘ్చీ స్పష్టం చేశారు. ఇరాన్లో ఏ పార్టీతోనో రహస్య చర్చలు జరుగుతున్నాయన్న వార్తల్లో ఏమాత్రం నిజం లేదన్నారు. "సందేశాలన్నీ ఇరాన్ విదేశాంగ మంత్రిత్వ శాఖ ద్వారా పంపబడతాయి లేదా స్వీకరించబడతాయి. అలాగే ఇరు దేశాల భద్రతా సంస్థల మధ్య కూడా కొన్ని కమ్యూనికేషన్స్ ఉన్నాయి" అని ఆయన వెల్లడించారు.
అమెరికా 15 పాయింట్ల ఆఫర్.. అస్సలు పట్టించుకోని ఇరాన్!
అమెరికా ఇటీవలే పంపినట్లుగా చెబుతున్న '15-పాయింట్ల ప్రతిపాదన'పై ఇరాన్ ఏమాత్రం స్పందించలేదని అరాఘ్చీ బహిర్గతం చేశారు. అంతేకాకుండా, తాము కూడా ఎలాంటి ఎదురు షరతులు లేదా ప్రతిపాదనలు వాషింగ్టన్ ముందు ఉంచలేదని చెబుతూ.. టెహ్రాన్ అత్యంత అప్రమత్తమైన, ఆచితూచి అడుగులేస్తున్న వ్యూహాన్ని బయటపెట్టారు. "అమెరికా పంపిన 15 ప్రతిపాదనలకు మేం ఎలాంటి బదులు ఇవ్వలేదు, మా తరపు నుంచి ఎలాంటి షరతులూ విధించలేదు" అని ఆయన కుండబద్దలు కొట్టారు.
నమ్మకం సున్నా.. అమెరికాలో ఏమాత్రం నిజాయితీ లేదు!
అమెరికాపై తమకు ఏమాత్రం నమ్మకం లేదని ఇరాన్ విదేశాంగ మంత్రి నిప్పులు చెరిగారు. గతంలో ఎదురైన చేదు అనుభవాలను, ముఖ్యంగా జాయింట్ కాంప్రహెన్సివ్ ప్లాన్ ఆఫ్ యాక్షన్ (JCPOA) ఒప్పందం పతనాన్ని ఆయన గుర్తుచేశారు. వాషింగ్టన్తో చర్చలు జరిపితే మంచి జరుగుతుందన్న చరిత్ర తమకు ఎక్కడా లేదన్నారు.
"కొన్నేళ్ల క్రితం మేం ఒక ఒప్పందం (2015 JCPOA) కుదుర్చుకున్నాం. కానీ అమెరికా ఏకపక్షంగా అందులోంచి బయటకు వచ్చేసి వెన్నుపోటు పొడిచింది" అని ఆయన ఆవేదన వ్యక్తం చేశారు. "అమెరికాతో చర్చలు జరిపితే ఏదైనా ఫలితం ఉంటుందని మేం అస్సలు నమ్మడం లేదు. వారిపై మా నమ్మకం స్థాయి 'సున్నా'. వారిలో మాకు ఏమాత్రం నిజాయితీ కనిపించడం లేదు" అని ఆయన అత్యంత ఘాటుగా విమర్శించారు.
హార్మూజ్ జలసంధి క్లోజ్.. శత్రువులకు ఎంట్రీ లేదు!
ప్రపంచ వాణిజ్యానికి గుండెకాయ లాంటి హార్మూజ్ జలసంధి (Strait of Hormuz) గురించి అరాఘ్చీ ఆసక్తికరమైన వాస్తవాలు వెల్లడించారు. ఆ జలసంధి ఇరాన్, ఒమన్ దేశాల ప్రాదేశిక జలాల్లో (territorial waters) ఉందన్నది కాదనలేని సత్యమని, అందువల్ల యుద్ధ సమయంలో దాన్ని వ్యూహాత్మకంగా వాడుకోవడం సర్వసాధారణమని ఆయన స్పష్టం చేశారు.
"మాతో ఎవరైతే యుద్ధం చేస్తున్నారో, ఆ దేశాల నౌకలకు మాత్రమే ఆ జలసంధి మూసివేయబడింది. యుద్ధ సమయంలో శత్రువులు వాణిజ్యం కోసం మా సముద్ర జలాలను వాడుకోవడాన్ని మేం ఎట్టి పరిస్థితుల్లోనూ అనుమతించలేము. ఇది చాలా సాధారణమైన విషయం" అని ఆయన తేల్చి చెప్పారు.
ఆ నౌకలకు అనుమతి ఉంది.. కానీ!
శత్రువులు కాని ఇతర దేశాలకు చెందిన నౌకలు కూడా భద్రతా కారణాల దృష్ట్యా, భారీగా పెరిగిన ఇన్సూరెన్స్ ధరల వల్ల హార్మూజ్ జలసంధిని వినియోగించుకోవడం లేదని ఆయన తెలిపారు. అయితే, కొన్ని దేశాలు మాత్రం తమతో చర్చలు జరిపి ఆ మార్గాన్ని వాడుకుంటున్నాయని ఆయన వెల్లడించారు. ఇరాన్, అమెరికా, ఇజ్రాయెల్ దేశాల మధ్య భీకర యుద్ధం సాగుతున్న వేళ.. ఆ వ్యూహాత్మక జలమార్గాన్ని ఇరాన్ ఒక రక్షణ కవచంగా (defensive posture) చూస్తోందని ఆయన వ్యాఖ్యలు స్పష్టం చేస్తున్నాయి.
అమెరికా చెప్పేదంతా అబద్ధమేనా?
ఇరాన్ పబ్లిక్గా ఒక మాట చెబుతూ, ప్రైవేట్గా మరోలా వ్యవహరిస్తోందన్న అనుమానాలు రేకెత్తించేలా.. వైట్ హౌస్ ప్రెస్ సెక్రటరీ కారోలిన్ లీవిట్ (Karoline Leavitt) చేసిన వ్యాఖ్యలకు కౌంటర్గానే అరాఘ్చీ ఈ ప్రకటన చేశారు. ఇరాన్తో చర్చలు కొనసాగుతున్నాయని, సానుకూలంగా జరుగుతున్నాయని లీవిట్ పేర్కొన్నారు. మరోవైపు, అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ (Donald Trump) కూడా ఇవే మాటలు పదేపదే చెబుతున్నారు. ఇరాన్ అధికారులతో ప్రత్యక్ష, పరోక్ష మార్గాల ద్వారా తమ కమ్యూనికేషన్ కొనసాగుతోందని, అతి త్వరలోనే ఒక భారీ ఒప్పందం కుదిరే అవకాశం ఉందని ఆయన ప్రచారం చేసుకుంటున్నారు.
ఒకవైపు 'ఆపరేషన్ ఎపిక్ ఫ్యూరీ' పేరుతో క్షిపణుల మోత.. మరోవైపు తెరవెనుక రహస్య సందేశాల ఆట! నమ్మకం 'సున్నా' అంటున్న ఇరాన్, ఒప్పందం ఖాయం అంటున్న అమెరికా మధ్య.. ఈ మహా యుద్ధం ఇంకెన్ని నెత్తుటి మలుపులు తిరగనుందో అని యావత్ ప్రపంచం బిక్కుబిక్కుమంటోంది!
