ఆర్థిక దిగ్బంధనం.. అమాయకుల ప్రాణాలతో చెలగాటం! ఎందుకీ దాడులు?

ఆస్పత్రులు నెత్తురోడుతున్నాయి.. బడులు శ్మశానాలుగా మారుతున్నాయి.. గుక్కెడు నీళ్లు కూడా గగనమైపోతున్నాయి! ఇరాన్ యుద్ధం ఇప్పుడు సైనిక స్థావరాలను దాటి సామాన్యుల పీకల మీదకు వచ్చింది. పసిపిల్లలు, రోగులు, సామాన్యులు అన్న తేడా లేకుండా.. కంటికి కనిపించిన ప్రతి దానిపై బాంబుల వర్షం కురుస్తోంది. అగ్రరాజ్యాల పంతానికి పౌర వ్యవస్థలు (సివిలియన్ ఇన్‌ఫ్రాస్ట్రక్చర్) ఎలా బలైపోతున్నాయో తెలిపే కన్నీటి కథ ఇది.

పౌర స్థావరాలు అంటే ఏంటి?

నిజానికి, అంతర్జాతీయ చట్టాల ప్రకారం సైనిక స్థావరాలకు (Military targets), పౌర వస్తువులకు (Civilian objects) మధ్య స్పష్టమైన విభజన రేఖ ఉంటుంది. కానీ, ఈ ఇరాన్ యుద్ధంలో ఆ గీత పూర్తిగా చెరిగిపోయింది. ప్రత్యక్ష దాడులు, ప్రతీకార దాడుల పేరుతో.. టార్గెట్ (లక్ష్యం) అనే పదానికే ఇరు పక్షాలు కొత్త అర్థం చెబుతున్నాయి.

అల్ జజీరా (Al Jazeera) నివేదిక ప్రకారం.. ఇప్పుడు బడులు, యూనివర్సిటీలు, ఆస్పత్రులు, నివాస ప్రాంతాలు, నీటి శుద్ధి కర్మాగారాలు (Desalination plants), పారిశ్రామిక వాడలు, ఫ్యాక్టరీలు, విమానాశ్రయాలు, పోర్టులు, ఫ్యూయల్ డిపోలు.. దేన్నీ వదలకుండా బాంబులతో పేల్చేస్తున్నారు. ఈ క్రూరత్వానికి పరాకాష్టగా, ఇరాన్‌లోని మినాబ్ నగరంలో ఉన్న 'షజరేహ్-తయ్యేబెహ్' (Shajareh-Tayyebeh) బాలికల ప్రాథమిక పాఠశాలపై జరిగిన ఘోర దాడిని చెప్పుకోవచ్చు. ఈ దాడిలో ఏకంగా 160 మందికి పైగా ప్రాణాలు కోల్పోయారు. వీరిలో అత్యధిక శాతం మంది అభం శుభం తెలియని పసిపిల్లలే కావడం అందరినీ కలచివేసింది!

అమాయకులను ఎందుకు బలి తీసుకుంటున్నారు?

ఆధునిక యుద్ధాలు అంటే కేవలం శత్రు సైన్యాన్ని ఓడించడం మాత్రమే కాదు.. ఆ దేశ ఆర్థిక వ్యవస్థ నడుం విరగ్గొట్టడం! విద్యుత్ కేంద్రాలు, పోర్టులు, పారిశ్రామిక వాడలను టార్గెట్ చేయడం వల్ల.. ఆ దేశ ఆదాయ మార్గాలు మూసుకుపోతాయి, ఇంధన, వస్తు కొరత ఏర్పడి ప్రభుత్వాలపై తీవ్ర ఒత్తిడి పెరుగుతుంది. ద గార్డియన్ (The Guardian) నివేదిక ప్రకారం.. ఇరాన్‌లోని సౌత్ పార్స్ (South Pars) లాంటి చమురు, గ్యాస్ స్థావరాలపై జరిగే దాడుల ప్రభావం కేవలం ఆ దేశం మీదే కాదు.. ప్రపంచ మార్కెట్లపైనా తీవ్రంగా పడుతుంది.

పౌర మౌలిక సదుపాయాలను నాశనం చేయడం ద్వారా, పరోక్షంగా అక్కడి ప్రజలను, ప్రభుత్వాన్ని ఉక్కిరిబిక్కిరి చేయొచ్చని భావిస్తున్నారు. ద గార్డియన్ కథనం ప్రకారం.. నీటి సరఫరా, విద్యుత్, ఇళ్లను ధ్వంసం చేయడం వల్ల ప్రజల్లో తీవ్ర అభద్రతా భావం, కష్టాలు పెరిగి.. అది నాయకత్వంపై అంతర్గత ఒత్తిడిగా మారుతుంది. ఇరాన్ ఎనర్జీ గ్రిడ్‌ను, నీటి శుద్ధి కర్మాగారాలను నామరూపాల్లేకుండా చేస్తామన్న తాజా బెదిరింపులు.. పౌర జీవితాన్నే ఏ స్థాయిలో ఒక ఆయుధంగా (weaponised) వాడుకుంటున్నారో స్పష్టం చేస్తున్నాయి.

ఇందులో అతిపెద్ద కన్ఫ్యూజన్ ఏంటంటే.. 'డ్యూయల్-యూజ్ ఇన్‌ఫ్రాస్ట్రక్చర్' (ద్వంద్వ వినియోగ మౌలిక సదుపాయాలు)! అంటే ఒకే స్థావరాన్ని పౌర అవసరాలతో పాటు సైనిక అవసరాలకూ వాడటం. ఉదాహరణకు, మిలిటరీ లాజిస్టిక్స్ కోసం వాడే ఎయిర్ పోర్టులు, సైనిక సామగ్రిని తయారుచేసే పరిశ్రమలు, ఆయుధాలు రవాణా చేసే పోర్టులు. ఈ సాకును అడ్డుపెట్టుకుని, సామాన్యులు చనిపోతున్నా సరే.. దాడులు చేసే పక్షాలు తమ చర్యలను సమర్థించుకుంటున్నాయి.

ఈ మహా విధ్వంసానికి అతిపెద్ద కారణం.. ప్రతీకారం (Escalation). వ్యూహాత్మక స్థావరాలపై దాడులతో మొదలయ్యే ఈ పోరు, చివరికి ప్రతీకారం పేరుతో సామాన్యుల స్థావరాలపైకి మళ్లుతోంది. ద వాషింగ్టన్ పోస్ట్ (The Washington Post) నివేదిక ప్రకారం.. ఈ యుద్ధం ఇప్పుడు పశ్చిమాసియా అంతటా ఎనర్జీ, పౌర వ్యవస్థలపై పరస్పర దాడుల స్థాయికి దిగజారిపోయింది.

ఇంత రాద్ధాంతం ఎందుకు?

మానవ హక్కుల సంఘాల నివేదికల ప్రకారం.. ఈ దాడుల్లో వేలాది మంది అమాయకులు ప్రాణాలు కోల్పోయారు, తీవ్రంగా గాయపడ్డారు. ఇందులో పిల్లల సంఖ్యే అత్యధికం. అంటే, ఇది కేవలం సైనిక ఆపరేషన్ కాదు, ఒక పెను మానవతా సంక్షోభం!

అంతర్జాతీయ మానవతా చట్టం ప్రకారం, ఉద్దేశపూర్వకంగా పౌర వ్యవస్థలను, ముఖ్యంగా నీరు, ఆస్పత్రులను టార్గెట్ చేయడం అంటే అక్షరాలా యుద్ధ నేరమే (War crimes). నీటి ఎద్దడి ఉన్న ప్రాంతాల్లో నీటి శుద్ధి కర్మాగారాలను నాశనం చేస్తామన్న బెదిరింపులు కూడా తీవ్ర ఆందోళన కలిగిస్తున్నాయి. ఈ మంటలు కేవలం ఒక దేశానికే పరిమితం కాకుండా, పొరుగు దేశాలకు వ్యాపించే ప్రమాదం పొంచి ఉంది. పౌర వ్యవస్థలు సరిహద్దులకు అతీతంగా అనుసంధానమై ఉంటాయి కాబట్టి.. ఇంధన నెట్‌వర్క్‌లు, షిప్పింగ్ రూట్లు, నీటి వ్యవస్థలపై దాడులు చేస్తే అది మొత్తం ప్రాంతాన్నే అస్థిరపరుస్తుంది.

నిపుణుల అభిప్రాయం ప్రకారం.. ఇరాన్ యుద్ధం ఇప్పుడు ఒక 'హైబ్రిడ్ కాన్ఫ్లిక్ట్' (సంకర యుద్ధం) గా మారిపోయింది. ఆర్థిక యుద్ధం, మౌలిక సదుపాయాల ధ్వంసమే ఇప్పుడు ప్రధాన లక్ష్యంగా మారాయి. ఇక్కడ అంతిమ లక్ష్యం కేవలం సైనిక విజయం కాదు, శత్రు వ్యవస్థలను పూర్తిగా కుప్పకూల్చడం (Systemic disruption).

ఒకప్పుడు కేవలం అణు కేంద్రాలు, సైనిక స్థావరాల చుట్టూ తిరిగిన యుద్ధం.. ఇప్పుడు పసిపిల్లల బడులను, పేదల ఇళ్లను దహించివేస్తోంది. యుద్ధ నియమాలు మంటగలుస్తున్న ఈ వేళ.. రేపటి భవిష్యత్తు ప్రశ్నార్థకంగా మిగిలిపోయింది!

Also Read:

ఇరాన్ మాస్టర్ స్కెచ్: అమెరికాతో యుద్ధం సాగదీత వెనుక 5 నిజాలు!
H-1B లాటరీ రాలేదా? టెన్షన్ వద్దు.. అమెరికా వెళ్లే 4 మార్గాలివే!
హార్మూజ్ మూసుకున్నా డోంట్ కేర్: ఇరాన్‌తో ట్రంప్ సరికొత్త వ్యూహం
దుబాయ్ ఆకాశంలో డ్రోన్ దాడులు: నలుగురికి గాయాలు!
అణుబాంబుల లెక్క ఇదీ: ఇరాన్, ఇజ్రాయెల్ మధ్య చట్టం ఏం చెబుతోంది?