పచ్చని లోయలు మళ్లీ నెత్తురోడుతున్నాయి! మణిపూర్లో రగులుకున్న మంటలు ఈసారి నాగా, కుకీ వర్గాల మధ్య తుపాకీ తూటాల మోత మోగిస్తున్నాయి. దేశ సరిహద్దులో రగులుతున్న ఈ చిచ్చు, ఎక్కడో ఉన్న సామాన్యుడిగా మనకెందుకు పట్టింపు?
ఎందుకంటే, జాతి, ప్రాంతం పేరిట విడిపోతే ఒక సమాజం ఎలా భగ్గుమంటుందో.. అది మన జాతీయ భద్రతకు ఎంతటి ముప్పుగా మారుతుందో చెప్పే భయంకరమైన సజీవ సాక్ష్యమిది! పౌరుల మధ్య పరస్పర నమ్మకం సన్నగిల్లితే ఎలాంటి విధ్వంసం జరుగుతుందో మణిపూర్ పరిస్థితులే కళ్లకు కడుతున్నాయి.
తూటాల మోత.. ప్రాణభయంతో పరుగులు
ఇంఫాల్-ఉఖ్రుల్ (Imphal-Ukhrul) రహదారి వెంబడి జరిగిన వరుస హత్యల తర్వాత, మణిపూర్లో రెండు వర్గాల మధ్య ఉద్రిక్తతలు తారాస్థాయికి చేరుకున్నాయి. ఏప్రిల్ 18న ఇద్దరు నాగా పౌరులపై కొందరు కుకీ మిలిటెంట్లుగా అనుమానిస్తున్న వ్యక్తులు ఆకస్మిక దాడి (Ambush) చేయడంతో ఈ మంటలు రాజుకున్నాయి.
ఈ దారుణ ఘటన నాగా జనాభా ఉన్న ప్రాంతాల్లో తీవ్ర ఆగ్రహానికి దారితీసింది. పౌర సంఘాలు, సాయుధ వర్గాల మధ్య తీవ్రమైన ఆరోపణలు వెల్లువెత్తాయి. వెంటనే యునైటెడ్ నాగా కౌన్సిల్ బంద్కు, రోడ్ల దిగ్బంధనానికి పిలుపునిచ్చింది. ఈ క్రమంలోనే సేనాపతి జిల్లాలోని 'టి ఖుల్లెన్' (T Khullen) గ్రామంలో నాగా, కుకీ సాయుధ బృందాల మధ్య భయంకరమైన కాల్పులు జరిగాయి. ఈ తుపాకీ మోతలతో స్థానికులు ప్రాణభయంతో వణికిపోతున్నారు. ప్రాణనష్టంపై ఇంకా ఎలాంటి అధికారిక ప్రకటనా రాలేదు.
మణిపూర్ బంద్.. కర్ఫ్యూను ధిక్కరించి భారీ ర్యాలీ
మణిపూర్లోని భద్రతా వాతావరణం ఇప్పుడు కత్తిమీద సాములా మారింది. ఒకవైపు మెయిటీలు అధికంగా ఉండే ఐదు వ్యాలీ జిల్లాలతో పాటు, నాగాలు ఉండే ఉఖ్రుల్, సేనాపతి జిల్లాల్లో విద్యాసంస్థలు, మార్కెట్లు, రవాణా సేవలు పూర్తిగా స్తంభించిపోయాయి. ఎక్కడికక్కడ భద్రతా బలగాలను మోహరించారు.
కానీ సోమవారం రాత్రి ఇంఫాల్ వెస్ట్ జిల్లాలో పరిస్థితి పూర్తిగా అదుపు తప్పింది. మహిళా సంఘాలు పెద్ద ఎత్తున రోడ్లపైకి వచ్చి, కర్ఫ్యూను ధిక్కరిస్తూ మయాయ్ లాంబి నుంచి కీషామ్థాంగ్ వరకు ఏకంగా 7 కిలోమీటర్ల మేర కాగడాల ర్యాలీ (Torch rally) నిర్వహించారు. ఈ ర్యాలీ హింసాత్మకంగా మారడంతో, జనాన్ని చెదరగొట్టేందుకు భద్రతా బలగాలు టియర్ గ్యాస్ ప్రయోగించడంతో పాటు, గాల్లోకి కాల్పులు జరపాల్సి వచ్చింది. ఆ ప్రాంతంలో నేటికీ తీవ్ర ఉద్రిక్తత కొనసాగుతోంది.
భూమిపై ఆధిపత్యం.. నాగాల ప్రధాన డిమాండ్లు
మణిపూర్లో నాగాలు, కుకీలు ఒకే భూమిపై తమకు హక్కులు ఉన్నాయంటూ దశాబ్దాలుగా పోరాడుతున్నారు. నాగాల ప్రధాన లక్ష్యం 'గ్రేటర్ నాగాలిజం' (Nagalim). మణిపూర్లోని ఉఖ్రుల్, సేనాపతి, తామెంగ్లాంగ్, చందేల్ జిల్లాల్లోని కొండ ప్రాంతాలను కలుపుకుని ఒక విశాలమైన నాగా రాష్ట్రాన్ని ఏర్పాటు చేయాలన్నది వారి డిమాండ్.
దీనికోసం NSCN-IM లాంటి నాగా మిలిటెంట్ గ్రూపులు తమ చారిత్రక మాతృభూమిని కాపాడుకునేందుకు పోరాడుతున్నాయి. తమ ఆధిపత్యం ఉన్న కొండ ప్రాంతాల్లో కుకీలకు వేరుగా పరిపాలన లేదా ప్రత్యేక జిల్లాలు ఇవ్వడాన్ని నాగాలు తీవ్రంగా వ్యతిరేకిస్తున్నారు. ఇతర వర్గాలు (కుకీలు, మెయిటీలు) తమ ప్రాంతాల్లోకి వచ్చి స్థిరపడకుండా భూ వినియోగంపై కఠినమైన ఆంక్షలు విధించాలని వారు డిమాండ్ చేస్తున్నారు.
అస్తిత్వ పోరాటం.. కుకీల వాదన ఏంటి?
మరోవైపు కుకీలు తమ ఉనికిని కాపాడుకునేందుకు 'కుకీల్యాండ్' (Kukiland) లేదా కుకీ-జోమి రాష్ట్రం కావాలని డిమాండ్ చేస్తున్నారు. చురాచంద్పూర్, ఉఖ్రుల్, సేనాపతి, చందేల్ ప్రాంతాల్లోని కొండ ప్రాంతాలను విడదీసి తమకు ఇవ్వాలని కోరుతున్నారు. సేనాపతి ఆధిపత్య వ్యవస్థ తమ అవసరాలను పట్టించుకోవడం లేదని, తమకంటూ ప్రత్యేక రెవెన్యూ జిల్లా కావాలని వారు పట్టుబడుతున్నారు.
అంతేకాకుండా, నాగాల 'గ్రేటర్ నాగాలిజం' డిమాండ్ వల్ల, అలాగే మెయిటీలకు ఎస్టీ (ST) హోదా ఇస్తే.. తమ భూముల్లోకి బయటి వ్యక్తులు వచ్చి తమను గెంటివేస్తారనే భయం కుకీల్లో బలంగా నాటుకుపోయింది. తమ అస్తిత్వాన్ని, సంస్కృతిని రాజ్యాంగబద్ధంగా గుర్తించి, తమ స్వగ్రామాల నుంచి తమను తరిమేయకుండా కఠినమైన రక్షణ కల్పించాలని కుకీ నేతలు డిమాండ్ చేస్తున్నారు.
హింసకు అసలు కారణం ఇదే!
మణిపూర్లో ప్రతి వర్గానిదీ ఒకే పట్టు! ఉఖ్రుల్, సేనాపతి జిల్లాల్లోని భూములను నాగాలు, కుకీలు ఇద్దరూ తమ సొంత మాతృభూమిగా భావిస్తున్నారు. ఇద్దరి డిమాండ్లు ఒకే భూభాగంపై ముడిపడి ఉండటంతో.. భూమి, పరిపాలన, భద్రత అనేవి ఇప్పుడు మరణ శాసనాలుగా మారాయి. మణిపూర్లో మెయిటీలు, కుకీలు, నాగాల మధ్య ఉన్న ఈ జాతి వైరం.. ఎవరికి వారు తమ సొంత భూమి కోసం చేస్తున్న ఆధిపత్య పోరు వల్లే నిత్యం రక్తమోడుతోంది.
చిన్న రాష్ట్రమైన మణిపూర్లో జాతుల మధ్య రగులుతున్న ఈ అగ్నిపర్వతం, సరైన రాజకీయ పరిష్కారం లేకపోతే ఈశాన్య రాష్ట్రాల ఉనికికే ముప్పుగా మారుతుంది! భూమి కోసం అస్తిత్వ పోరాటాలు చేయడం సహజమే అయినా, తుపాకులు పట్టుకుని నెత్తురు చిందిస్తే ఏ వర్గానికీ శాశ్వత భద్రత దొరకదు. కేంద్ర, రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు వెంటనే బలగాలను మాత్రమే కాకుండా, చర్చల వేదికను బలోపేతం చేయకపోతే, రాబోయే రోజుల్లో మణిపూర్ పూర్తిగా బూడిద కుప్పగా మారడం ఖాయం!
