ఉచిత ప్రయాణం ఒక వరమా.. లేక అవమానాల పరంపరమా? బస్సెక్కుతున్న మహిళలకు గౌరవం దక్కుతోందా, లేక చిన్నచూపా? తెలంగాణలో సంచలనం సృష్టించిన 'మహాలక్ష్మి' పథకం చుట్టూ ఇప్పుడు అలుముకుంటున్న వివాదాల అసలు కథ ఇది!
పది వేల కోట్ల పథకం.. పగటి కలలు మిగిల్చిందా?
తెలంగాణలో అధికార పగ్గాలు చేపట్టిన వెంటనే రేవంత్ రెడ్డి నేతృత్వంలోని కాంగ్రెస్ సర్కార్ ఒక చారిత్రక ఘట్టానికి తెరతీసింది. 'మహాలక్ష్మి' పథకం పేరుతో రాష్ట్రవ్యాప్తంగా ఆర్డినరీ, ఎక్స్ప్రెస్ బస్సుల్లో మహిళలకు ఉచిత ప్రయాణాన్ని కానుకగా ఇచ్చింది.
ఈ మహా యజ్ఞంలో భాగంగా ఆర్టీసీ (TSRTC) ఇప్పటివరకు ఏకంగా 290 కోట్లకు పైగా 'జీరో టికెట్లను' మహిళల చేతుల్లో పెట్టింది. ఈ అద్భుతమైన పథకం కోసం రాష్ట్ర ప్రభుత్వం అక్షరాలా రూ. 10 వేల కోట్లు ఖర్చు చేసింది!
మహిళల ప్రయాణాన్ని మరింత సులభతరం చేసేందుకు, ఆధార్ కార్డుతో పనిలేకుండా త్వరలో స్మార్ట్ కార్డులను జారీ చేయడానికి కూడా ప్రభుత్వం సిద్ధమైంది. అన్నీ పైకి అద్భుతంగానే కనిపిస్తున్నా.. క్షేత్రస్థాయిలోకి వెళ్తే మాత్రం అసలు కథ వేరేలా ఉంది!
అవమానాల బస్సెక్కి.. కన్నీళ్లతో దిగుతున్న 'మహాలక్ష్ములు'
ప్రభుత్వం ఉచిత ప్రయాణం కల్పించినా, ఆ బస్సుల్లో మహిళలకు కనీస గౌరవం దక్కడం లేదన్నది అత్యంత చేదు నిజం. డ్రైవర్లు, కండక్టర్లు, చివరికి తోటి పురుష ప్రయాణికుల నుంచి కూడా మహిళలు నిత్యం అవమానాలను ఎదుర్కొంటున్నారు.
"మిమ్మల్ని ఫ్రీగా ఎక్కించుకోవడమే ఎక్కువ.. మీరు అడిగిన చోట బండి ఆపేది లేదు.. ఎక్కడైతే అక్కడే దిగండి" అంటూ డ్రైవర్లు కసిగా మాట్లాడుతున్నారన్న విమర్శలు వెల్లువెత్తుతున్నాయి.
మరోవైపు కండక్టర్ల తీరు మరీ దారుణం! "ఫ్రీగా వస్తున్నారు కదా" అన్న చిన్నచూపుతో మహిళల పట్ల అత్యంత అమర్యాదగా, అగౌరవంగా ప్రవర్తిస్తున్న సంఘటనలు కోకొల్లలు. ఇటీవల హైదరాబాద్లో ఉప్పల్ నుంచి మియాపూర్ వెళ్తున్న బస్సులో జరిగిన ఘటనే ఇందుకు సజీవ సాక్ష్యం.
బస్సెక్కిన ఒక మహిళను చూసి "ఇంకెక్కడ ఎక్కుతావు.. వెనక్కి కాదు, ముందుకు వెళ్లు.. ఆ సీట్లు కేవలం మగవాళ్లకే!" అంటూ కండక్టర్ ఇష్టం వచ్చినట్లు మాట్లాడటంతో.. ఆ బాధితురాలు కన్నీళ్లతో ఫిర్యాదు చేసింది. పది వేల కోట్ల పథకానికి ఇస్తున్న గౌరవం ఇదేనా అని మహిళలు ఆర్టీసీ యాజమాన్యాన్ని సూటిగా నిలదీస్తున్నారు.
కొత్త రూల్స్ పుట్టుకొచ్చాయ్.. అసలు సీట్లెవరివి?
బస్సుల్లో "మహిళలను గౌరవిద్దాం.. వారికి కేటాయించిన సీట్లలో వారినే కూర్చోనిద్దాం" అన్న నినాదాలు కేవలం అక్షరాలకే పరిమితం అయ్యాయి. ఆర్టీసీ అధికారుల లెక్క ప్రకారం బస్సుల్లో 40 శాతం సీట్లు మహిళలకు రిజర్వ్ చేయబడితే.. మిగిలిన 60 శాతం సీట్లు 'అందరికీ' (General) చెందుతాయి.
కానీ, కొందరు కండక్టర్లు, పురుష ప్రయాణికులు మాత్రం ఇక్కడ కొత్త రూల్స్ తీసుకువస్తున్నారు. ఆ మిగిలిన 60 శాతం సీట్లు కేవలం పురుషులకే అంటూ వాదిస్తున్నారు. ఒకవేళ ఆ జనరల్ సీట్లలో మహిళలు కూర్చుంటే.. "లేచి నిలబడండి" అంటూ కండక్టర్లు, పురుషులు డిమాండ్ చేస్తుండటంతో బస్సుల్లో నిత్యం కురుక్షేత్రం నడుస్తోంది.
కలవరం.. కౌన్సెలింగ్.. కాల్ సెంటర్!
ఉచిత ప్రయాణం మొదలైనప్పటి నుంచి బస్సుల్లో రద్దీ ఊహించని స్థాయికి చేరింది. సామర్థ్యానికి మించి ప్రయాణికులు ఉండటంతో, డ్రైవర్లు చాలా బస్టాప్లలో బస్సులను కనీసం ఆపకుండానే వెళ్లిపోతున్నారు.
ఈ ఫిర్యాదుల పరంపరపై ఆర్టీసీ ఉన్నతాధికారులు సీరియస్ అయ్యారు. కండక్టర్లకు, డ్రైవర్లకు ఎప్పటికప్పుడు కౌన్సెలింగ్ ఇస్తున్నా కొందరిలో ఏమాత్రం మార్పు రావడం లేదు. డ్రైవర్లు బస్సులు ఆపకపోయినా, సిబ్బంది దురుసుగా ప్రవర్తించినా వెంటనే ఆర్టీసీ ప్రత్యేక కాల్ సెంటర్ నంబర్ '9440970000' కు ఫోన్ చేయాలని అధికారులు మహిళలకు సూచిస్తున్నారు. బస్సు నంబర్, జరిగిన సంఘటనను వివరిస్తే.. విచారణ జరిపి తప్పు చేసిన సిబ్బందిపై కఠిన చర్యలు తీసుకుంటామని హెచ్చరించారు.
మహాలక్ష్ములను గౌరవించండి.. లేదంటే వేటే!
ఒక్క హైదరాబాద్ నగరంలోనే రోజూ 3 వేల బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. అవి రోజుకు 32 వేల ట్రిప్పులు వేస్తుంటే, ఏకంగా 26 లక్షల మంది అందులో ప్రయాణిస్తున్నారు. ఈ జనసముద్రంలో 70 శాతం మంది కేవలం ఉచిత ప్రయాణం చేస్తున్న మహిళలే ఉండటం గమనార్హం.
అందుకే, "మహిళలతో స్నేహపూర్వకంగా, మర్యాదగా ప్రవర్తించండి. పదేపదే వారి నుంచి ఫిర్యాదులు వస్తే మిమ్మల్ని పక్కన పెట్టేస్తాం" అంటూ ఆర్టీసీ ఎండీ సిబ్బందికి స్పష్టమైన, కఠినమైన ఆదేశాలు జారీ చేశారు.
రేవంత్ సర్కార్ ఉచిత ప్రయాణం అనే బ్రహ్మాస్త్రాన్ని ప్రయోగించి మహిళల మనసులు గెలుచుకుంది. కానీ, బస్సు మెట్లు ఎక్కిన ఆ 'మహాలక్ష్ములకు' సరైన గౌరవం దక్కకపోతే.. ఈ మహా పథకం చారిత్రక తప్పిదంగా మిగిలిపోయే ప్రమాదం ముంగిట ఉంది!
Also Read:
రేవంత్ సర్కార్ గుడ్ న్యూస్: కొత్తగా 2 లక్షల పెన్షన్లు!పాతబస్తీలో హైడ్రా భూకంపం: రూ. 100 కోట్ల ఆస్తికి విముక్తి!
రేషన్ కార్డుదారులకు పండుగ: ఒకేసారి 3 నెలల బియ్యం పంపిణీ!
Telangana Parents Act | వృద్ధులకు రేవంత్ సర్కార్ భరోసా: పేరెంట్స్ యాక్ట్ పూర్తి వివరాలు
కేటీఆర్పై దానం నాగేందర్ భూకబ్జా ఆరోపణలు.. అసెంబ్లీలో ప్రకంపనలు!

