పొద్దున లేచిన దగ్గరి నుండి రాత్రి పడుకునే వరకు ఏదో ఒక తెలియని ఆందోళన. ఒకవైపు ఈఎంఐల టెన్షన్, మరోవైపు ఆఫీసులో టార్గెట్లు, ఇంకోవైపు కుటుంబ బాధ్యతలు. అసలు మనం ఎందుకు పరిగెడుతున్నామో, ఎక్కడికి వెళ్తున్నామో అర్థంకాని అయోమయ పరిస్థితి. ఇలాంటి ఉరుకుల పరుగుల జీవితంలో, ఒక సామాన్యుడు ఐదు వేల ఏళ్ల క్రితం నాటి 'భగవద్గీత' గురించి ఎందుకు తెలుసుకోవాలి? ఈ రోజుల్లో దాని వల్ల ఉపయోగం ఏంటి?
నిజానికి భగవద్గీత అనగానే మనకు మహాభారత యుద్ధం, లేదా వయసు పైబడిన తర్వాత చదువుకునే ఒక ఆధ్యాత్మిక గ్రంథం మాత్రమే గుర్తుకొస్తుంది. కానీ, అదొక అద్భుతమైన 'సైకలాజికల్ మాన్యువల్' అని మీకు తెలుసా? ఆధునిక కాలంలో మనం ఎదుర్కొంటున్న మానసిక ఒత్తిడి, డిప్రెషన్, మరియు యాంగ్జైటీలకు శ్రీకృష్ణుడు ఆనాడే కచ్చితమైన పరిష్కారాలు చూపించాడు. కురుక్షేత్రం అనేది ఎక్కడో జరిగిన యుద్ధం కాదు, ప్రతిరోజూ మన మైండ్లో జరిగే పోరాటం. ఆ పోరాటంలో ఒత్తిడిని జయించి ప్రశాంతంగా ఎలా బతకాలో గీత మనకు ఎలా నేర్పుతుందో ఇప్పుడు వివరంగా తెలుసుకుందాం.
కురుక్షేత్రం అంటే మన మైండ్ సెట్ మాత్రమే
అర్జునుడు అపారమైన బలపరాక్రమాలు ఉన్న వీరుడు. కానీ తన సొంత బంధువులతో, గురువులతో యుద్ధం చేయాల్సి వచ్చినప్పుడు మానసికంగా కుంగిపోయాడు. చేతిలో ఉన్న గాండీవం జారిపోతున్నా ఏమీ చేయలేని నిస్సహాయ స్థితిలోకి వెళ్లిపోయాడు. నేటి ఆధునిక కార్పొరేట్ ప్రపంచంలో లేదా వ్యక్తిగత జీవితంలో మనం ఎదుర్కొంటున్నది కూడా సరిగ్గా ఇదే పరిస్థితి.
ఎంత టాలెంట్ ఉన్నప్పటికీ, తీవ్రమైన ఒత్తిడి ఎదురైనప్పుడు మన మెదడు బ్లాంక్ అయిపోతుంది. తీసుకున్న నిర్ణయాలపై మనకే నమ్మకం ఉండదు. అటువంటి సమయంలో అర్జునుడికి కృష్ణుడు చేసిన గీతోపదేశం, నేటి తరానికి అత్యుత్తమ 'కౌన్సెలింగ్ సెషన్' లాంటిది. కష్టాల నుండి పారిపోవడం కాదు, పరిస్థితులను ధైర్యంగా ఎదుర్కోవాలనేదే గీత చెప్పే మొదటి ప్రాక్టికల్ పాఠం.
ఫలితంపై ఆశ వద్దు.. పనే ముఖ్యం (నిష్కామ కర్మ)
మనం ఏ పని చేసినా వెంటనే రిజల్ట్ గురించి ఆలోచిస్తాం. "నాకు ప్రమోషన్ వస్తుందా?", "నా వ్యాపారంలో లాభం వస్తుందా?" అనే ఈ భయాలే మనలోని సగం ఒత్తిడికి కారణం. గీతలో కృష్ణుడు చెప్పిన 'కర్మణ్యేవాధికారస్తే' అనే శ్లోకానికి అసలైన అర్థం ఇదే. మీరు చేయాల్సిన పనిపై వంద శాతం దృష్టి పెట్టండి, కానీ ఫలితం గురించి అతిగా ఆలోచించి టెన్షన్ పడకండి.
ఆధునిక సైకాలజీలో దీన్నే 'ప్రాసెస్ ఓరియెంటెడ్ అప్రోచ్' అంటారు. కేవలం ఫలితం మీద కాకుండా, మనం చేస్తున్న పనిని ఆస్వాదించడం నేర్చుకుంటే ఒత్తిడి దానంతటదే మాయమవుతుంది. మీరు పనిని పర్ఫెక్ట్ గా చేస్తే, అత్యుత్తమ ఫలితం ఆటోమేటిక్ గా మీ వెంటే వస్తుందని ఈ సిద్ధాంతం చెబుతుంది.
స్థితప్రజ్ఞత.. ఎమోషన్స్ను బ్యాలెన్స్ చేయడం
సోషల్ మీడియా యుగంలో ఎవరైనా మనల్ని పొగిడితే పొంగిపోతున్నాం, విమర్శిస్తే కుంగిపోతున్నాం. ఈ ఎమోషనల్ ఇన్ బ్యాలెన్స్ వల్లే చాలామంది డిప్రెషన్ బారిన పడుతున్నారు. భగవద్గీతలో స్థితప్రజ్ఞుడు అనే కాన్సెప్ట్ దీని గురించే వివరిస్తుంది. కష్టం వచ్చినా, సుఖం వచ్చినా, లాభం వచ్చినా, నష్టం వచ్చినా ఒకే రకంగా స్థిరంగా ఆలోచించగలిగే వాడే స్థితప్రజ్ఞుడు.
ఆఫీసులో మీ బాస్ తిట్టినా, లేదా మీ బిజినెస్ లో ఊహించని నష్టం వచ్చినా మీ మానసిక ప్రశాంతతను కోల్పోకూడదు. బయట జరిగే విషయాలు మీ లోపలి ప్రపంచాన్ని డిస్టర్బ్ చేయకుండా అడ్డుకట్ట వేయడమే ఈ స్థితప్రజ్ఞత. ఈ మైండ్ కంట్రోల్ టెక్నిక్ తెలిస్తే, ఎంతటి క్లిష్ట సమస్యనైనా చిరునవ్వుతో దాటేయవచ్చు.
నిపుణుల మాట.. సైన్స్ ఏమంటోంది?
భగవద్గీత కేవలం ఒక మతానికి చెందిన గ్రంథం కాదని ప్రపంచ ప్రఖ్యాతి గాంచిన సైకాలజిస్టులు సైతం అంగీకరిస్తున్నారు. కాగ్నిటివ్ బిహేవియరల్ థెరపీ (CBT) లో వాడే ఎన్నో టెక్నిక్స్ భగవద్గీతలో ఐదు వేల ఏళ్ల క్రితమే స్పష్టంగా చెప్పారు. మన ఆలోచనలను మనం ఎలా మార్చుకోవాలి, భయాన్ని ఎలా జయించాలి అనే విషయాలపై గీత అందించే ప్రాక్టికల్ గైడెన్స్ మరెక్కడా దొరకదు.
నేడు అనేక బహుళజాతి కంపెనీలు తమ లీడర్ షిప్ ప్రోగ్రామ్స్ లో గీతా సారాంశాన్ని ఒక సిలబస్ గా చేర్చడానికి కారణం కూడా ఇదే. గీత అనేది మనిషి తనను తాను సెల్ఫ్ మేనేజ్ చేసుకునే ఒక అద్భుతమైన సైన్స్. మన భయాలకు మనమే సృష్టికర్తలం, ఆ భయాలను బద్దలుకొట్టే శక్తి కూడా మన చేతుల్లోనే ఉందని కృష్ణుడు స్పష్టం చేశాడు.
గీత చెప్పే ముగింపు పాఠం
ఈనాటి మనిషి సంతోషాన్ని వదిలేసి, కేవలం బ్యాంక్ బ్యాలెన్స్ పెంచుకునే రేసులో గుడ్డిగా పరుగెడుతున్నాడు. కానీ రాబోయే రోజుల్లో కృత్రిమ మేధస్సు (AI) మన పనులన్నీ సులభతరం చేశాక, మనిషికి మిగిలే అతిపెద్ద సమస్య మానసిక అశాంతి మాత్రమే. అప్పుడు ఈ ప్రపంచం మొత్తం ప్రశాంతత కోసం మళ్లీ భగవద్గీత వైపే చూస్తుంది.
మానసిక ఒత్తిడికి గీతను మించిన మందు భవిష్యత్తులో కూడా దొరకదు. కాబట్టి, అనవసరమైన ఆలోచనలు, భయాలు పక్కనపెట్టి ఈ రోజు నుండే మీ మైండ్ సెట్ ని మార్చుకోండి. ఫలితంపై ఆశ వదిలి, మీ కర్తవ్యాన్ని చిరునవ్వుతో పూర్తి చేయండి. భగవద్గీత చెప్పిన ఈ ఒక్క సూత్రం ప్రాక్టికల్ గా అమలు చేస్తే, మీ జీవితంలో ఒత్తిడి అనే పదానికి చోటే ఉండదు.
