మీ ఇంట్లో కరెంట్ పోతే గంట సేపటికే అల్లాడిపోతారు కదా? మరి ఏకంగా దేశం మొత్తం చీకటిలో మునిగిపోతే.. లీటర్ పెట్రోల్ కోసం కిలోమీటర్ల మేర క్యూలైన్లలో నిలబడితే ఎలా ఉంటుంది? ఇది ఏదో హాలీవుడ్ సినిమా స్టోరీ కాదు, పశ్చిమాసియాలో రగులుతున్న ఇరాన్-అమెరికా యుద్ధం సృష్టిస్తున్న భయంకరమైన వాస్తవం. ఎక్కడో జరుగుతున్న ఈ యుద్ధం ప్రపంచ దేశాల గొంతు నులిమేస్తోంది, సామాన్యుడి బతుకును అంధకారంలోకి నెట్టేస్తోంది. అసలు ఈ గ్లోబల్ సంక్షోభం ఏ స్థాయికి చేరిందో, రేపు మన భవిష్యత్తు ఏంటో తెలిస్తే గుండెలు గుభేల్మనక మానవు.
ప్రపంచ నాడిని నొక్కేసిన హార్ముజ్ జలసంధి
ఇరాన్, అమెరికా మధ్య మొదలైన ఆధిపత్య పోరు ఏకంగా ప్రపంచ వాణిజ్యానికి గుండెకాయ లాంటి హార్మూజ్ జలసంధి మూసివేతకు దారి తీసింది. దీంతో గ్లోబల్ మార్కెట్కు వెళ్లాల్సిన చమురు సరఫరాలో అమాంతం 40 శాతం మేర భారీ కోత పడింది. పెట్రోల్, డీజిల్, గ్యాస్ కోసం అభివృద్ధి చెందిన దేశాల నుంచి పేద దేశాల వరకు అన్ని దేశాలు ఇప్పుడు తీవ్రమైన సంక్షోభంలో కూరుకుపోయాయి.
పరిస్థితిని అదుపు చేసేందుకు శ్రీలంక, పాకిస్థాన్ లాంటి దేశాల్లో ఏకంగా వారానికి ఒక వాహనానికి కేవలం 5 లీటర్ల పెట్రోల్ మాత్రమే ఇచ్చేలా కఠిన నిబంధనలు అమల్లోకి తెచ్చాయి. మరికొన్ని దేశాలు లాక్ డౌన్ తరహా ఆంక్షలతో ప్రజలను ఇళ్లకే పరిమితం చేస్తున్నాయి.
22 గంటల నరకం.. అంధకారంలో క్యూబా!
ఈ ఇంధన సునామీలో అత్యంత దారుణంగా దెబ్బతిన్న దేశం క్యూబా. పెట్రోల్, డీజిల్ నిల్వలు పూర్తిగా అడుగంటడంతో, గత్యంతరం లేక క్యూబా ప్రభుత్వం దేశవ్యాప్త 'బ్లాక్ అవుట్' ప్రకటించింది. రాజధాని హవానాలో పరిస్థితి ఎంత భయంకరంగా ఉందంటే.. రోజుకు ఏకంగా 20 నుంచి 22 గంటల పాటు కరెంట్ కట్ చేస్తున్నారు.
విద్యుత్ లేక ఆస్పత్రుల్లో వైద్యం ఆగిపోయింది, పాఠశాలలు, ప్రభుత్వ కార్యాలయాలు పూర్తిగా మూతపడ్డాయి. ఆ దేశ ఆర్థిక వ్యవస్థకు ప్రాణనాడి అయిన పర్యాటక రంగం కుప్పకూలిపోయి, ప్రజలు కటిక చీకట్లో బిక్కుబిక్కుమంటూ బతుకుతున్నారు.
ట్రంప్ మాస్టర్ స్ట్రోక్.. వణికిపోయిన మిత్రదేశాలు
క్యూబా ఇంత దీన స్థితికి చేరుకోవడానికి పరోక్షంగా అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ దెబ్బే కారణం. 2026 జనవరిలో ట్రంప్ సర్కార్.. క్యూబాకు ఇంధనం సరఫరా చేసే దేశాలపై భారీ టారిఫ్లు, ఆర్థిక ఆంక్షలు విధిస్తామని కఠిన హెచ్చరికలు జారీ చేసింది. ఆ దెబ్బకు భయపడి వెనిజులా, మెక్సికో లాంటి ప్రధాన మిత్రదేశాలు సైతం క్యూబాకు చమురు సరఫరాను రాత్రికి రాత్రే నిలిపివేశాయి.
డిసెంబర్ నుంచి ఇప్పటివరకు కేవలం రష్యాకు చెందిన 'అనటోలీ కొలొడ్కిన్' అనే ఒకే ఒక్క ఆయిల్ ట్యాంకర్ మాత్రమే క్యూబాకు కాస్తోకూస్తో ఇంధనాన్ని అందించగలిగింది.
ప్రత్యామ్నాయాలు విఫలం.. కన్నీటి పర్యంతమైన మంత్రి
ప్రస్తుతం క్యూబా తమ వద్ద ఉన్న కొద్దిపాటి దేశీయ క్రూడ్ ఆయిల్, నేచురల్ గ్యాస్ ఆధారంగానే విద్యుత్ ఉత్పత్తి చేస్తూ నెట్టుకొస్తోంది. గత రెండేళ్లలో 1,300 మెగావాట్ల సౌర విద్యుత్ ప్రాజెక్టులు ఏర్పాటు చేసినా, గ్రిడ్ అస్థిరత వల్ల ఆశించిన ఫలితాలు దక్కలేదు.
క్యూబా ఇంధన మంత్రి విసింటే డి లా ఓ లెవీ మాట్లాడుతూ.. దేశంలో గ్యాస్ నిల్వలు కనుమరుగయ్యాయని, పరిస్థితి చేయిజారిపోయిందని ఆవేదన వ్యక్తం చేశారు. ఏ దేశం ఇంధనం అమ్మడానికి ముందుకు వచ్చినా, తక్షణమే కొనడానికి తాము సిద్ధంగా ఉన్నామని ఆయన దీనంగా ప్రకటించారు.
పాకిస్థాన్ నుంచి బంగ్లాదేశ్ దాకా..
ఈ సంక్షోభం ఒక్క క్యూబాకే పరిమితం కాలేదు. పొరుగున ఉన్న పాకిస్థాన్లో ఇంధన ధరలు చరిత్రలోనే అత్యధికంగా లీటర్ పెట్రోల్ రూ.414.78, డీజిల్ రూ.414.58కి చేరుకున్నాయి. ధరలు విపరీతంగా పెరుగుతుండటంతో ప్రభుత్వం వారానికోసారి రేట్లు సవరిస్తోంది, దీంతో మధ్యతరగతి, రైతులు, రవాణా రంగం తీవ్రంగా నష్టపోతున్నాయి.
అటు బంగ్లాదేశ్లో ఇంధన కొరతతో ఏకంగా విశ్వవిద్యాలయాలు మూసివేయబడ్డాయి. ప్రభుత్వ ప్రయాణాలపై ఆంక్షలు పెట్టి పబ్లిక్ ట్రాన్స్పోర్ట్ను ప్రోత్సహిస్తున్నారు. ఈజిప్ట్ సర్కార్ అయితే ఇంధన పొదుపు కోసం ప్రభుత్వ ఉద్యోగులకు ఒక రోజు 'రిమోట్ వర్క్' తప్పనిసరి చేసింది, వాణిజ్య, పబ్లిక్ లైటింగ్పైనా కఠిన ఆంక్షలు విధించింది.
విమానాలు రద్దు.. వణుకుతున్న యూరప్
ఇక అగ్రదేశాల పరిస్థితి కూడా ఏమాత్రం బాగోలేదు. రెండో ప్రపంచ యుద్ధం తర్వాత జర్మనీ విమానయాన రంగం మునుపెన్నడూ లేని విధంగా అత్యంత తీవ్రమైన జెట్ ఇంధన కొరతను ఎదుర్కొంటోంది. బ్యారెల్ ఇంధన ధరలు $85-90 నుంచి ఏకంగా $150-200 వరకు భగ్గుమనడంతో జర్మనీలో అనేక విమాన సర్వీసులు రద్దు చేయబడి, ఏవియేషన్ రంగం సంక్షోభంలో కూరుకుపోయింది.
మరోవైపు ఇటలీలో సైతం దేశవ్యాప్తంగా ఇంధన ధరలు ఆకాశాన్ని తాకడంతో, వినియోగదారులపై భారం తగ్గించేందుకు ప్రభుత్వం ఎక్సైజ్ పన్నులను తగ్గించే ప్రయత్నం చేస్తూ నానా అవస్థలు పడుతోంది.
ఎక్కడో వేల కిలోమీటర్ల దూరంలో పడే బాంబులు మనకెందుకులే అని తేలిగ్గా తీసుకునే రోజులు పోయాయి. గ్లోబలైజేషన్ ప్రపంచంలో ఒక దేశం మూసేసే సముద్ర మార్గం, ఇంకో దేశపు వంటగది మంటను ఆర్పుతుంది. హార్ముజ్ జలసంధి మూసివేత ప్రభావం ఇప్పట్లో ఆగేలా లేదు.. రేపు మన దేశంలోనూ ఇంధన కోటాలు, లాక్డౌన్ తరహా ఆంక్షలు రాకముందే ప్రతి ఒక్కరూ ఇంధన పొదుపు పాటించాలి. యుద్ధాలు కేవలం సైనికులను మాత్రమే బలితీసుకోవు, సామాన్యుడి ఆర్థిక స్వేచ్ఛను కూడా దారుణంగా హత్య చేస్తాయి అనడానికి ప్రస్తుత గ్లోబల్ ఇంధన సంక్షోభమే అతిపెద్ద ఉదాహరణ!
