ఆఫీస్ డెడ్లైన్స్, ఇంటి బాధ్యతలు, ఆర్థిక సమస్యలు.. కారణం ఏదైనా ఒత్తిడి (Stress) అనేది ఇప్పుడు అందరి జీవితాల్లో ఒక సాధారణ భాగంగా మారిపోయింది. కానీ, అదే ఒత్తిడి ఒక పురుషుడితో పోలిస్తే మహిళల శరీరంపై ఎందుకు తీవ్రమైన, భిన్నమైన ప్రభావాన్ని చూపుతుందో మీరు ఎప్పుడైనా గమనించారా? ఒకవేళ మీరు కారణం లేకుండా విపరీతంగా బరువు పెరుగుతున్నా, తీవ్రమైన అలసటకు గురవుతున్నా.. దానికి కారణం కేవలం మీ ఆహారపు అలవాట్లు కాకపోవచ్చు. మీ ఇంట్లోని మహిళలు హార్మోన్ల సమస్యలతో తరచూ ఇబ్బంది పడుతుంటే, దానికి అసలు కారణం ఈ దీర్ఘకాలిక ఒత్తిడి కావచ్చు. ఈ రోజుల్లో ప్రతి ఒక్కరూ కచ్చితంగా తెలుసుకోవాల్సిన అతి ముఖ్యమైన ఆరోగ్య రహస్యం ఇది.
మెదడు ఒకటే.. కానీ స్పందించే తీరు వేరు
మానసిక ఆందోళన లేదా ఒత్తిడికి గురైన వెంటనే మన శరీరంలో 'కార్టిసోల్' (Cortisol) అనే స్ట్రెస్ హార్మోన్ విడుదల అవుతుంది. ఇది పురుషుల్లో కేవలం "ఫైట్ ఆర్ ఫ్లైట్" (పోరాడు లేదా పారిపో) అనే తక్షణ ప్రతిస్పందనను మాత్రమే ప్రేరేపిస్తుంది. కానీ మహిళల శరీరంలో ఈ హార్మోన్ చేసే వినాశనం చాలా భిన్నంగా ఉంటుంది.
మహిళల శరీర నిర్మాణం, వారి ఎండోక్రైన్ వ్యవస్థ ఎంతో సున్నితంగా డిజైన్ చేయబడి ఉంటుంది. ఎప్పుడైతే మెదడు నిరంతర ఒత్తిడిని పసిగడుతుందో, వెంటనే శరీరం ఎమర్జెన్సీ మోడ్లోకి వెళ్లిపోతుంది. ఆ సమయంలో ఇతర ఆరోగ్య ప్రక్రియల కంటే ప్రాణరక్షణ ముఖ్యమని భావించి, హార్మోన్ల వ్యవస్థను పూర్తిగా అస్తవ్యస్తం చేస్తుంది.
Also Read : పోషకాహార లోపం: స్కూల్ పిల్లల్లో తల్లిదండ్రులు గుర్తించలేని ప్రమాదకర లక్షణాలు ఇవే!
మహిళల్లో మాత్రమే కనిపించే 'ప్రెగ్నెనొలోన్ స్టీల్'
మహిళల ఆరోగ్యానికి, మానసిక ప్రశాంతతకు అత్యంత కీలకమైన హార్మోన్ 'ప్రొజెస్టెరాన్'. కానీ ఒత్తిడి స్థాయిలు పెరిగినప్పుడు శరీరం ఈ ప్రొజెస్టెరాన్ను బలితీసుకుని మరీ, అదనపు కార్టిసోల్ను ఉత్పత్తి చేస్తుంది. వైద్య పరిభాషలో దీనిని చాలా స్పష్టంగా 'ప్రెగ్నెనొలోన్ స్టీల్' (Pregnenolone Steal) అని పిలుస్తారు.
దీని ఫలితంగా మహిళల శరీరంలో ఈస్ట్రోజెన్ స్థాయిలు అమాంతం పెరిగిపోయి, ప్రొజెస్టెరాన్ పడిపోతుంది. క్రమబద్ధం కాని నెలసరి సమస్యలు రావడం, పీసీఓఎస్ (PCOS) వ్యాధి తీవ్రం అవ్వడం, థైరాయిడ్ గ్రంధి పనితీరు మందగించడం సరిగ్గా ఇక్కడి నుంచే మొదలవుతాయి. పురుషుల్లో ఇలాంటి సంక్లిష్టమైన హార్మోన్ల చక్రం ఉండదు కాబట్టి, వారు ఈ స్థాయిలో దెబ్బతినరు.
జిమ్ చేస్తున్నా బరువు తగ్గకపోవడానికి కారణం ఇదే
చాలామంది మహిళలు కఠినమైన డైట్ ఫాలో అవుతున్నా, ప్రతిరోజూ వ్యాయామం చేస్తున్నా పొట్ట చుట్టూ కొవ్వు తగ్గదు. దీనికి ప్రధాన కారణం కూడా ఈ ఒత్తిడి హార్మోన్లే. శరీరంలో కార్టిసోల్ ఎక్కువగా ఉన్నప్పుడు, అది ప్రతి కణంలోకి కొవ్వును నిల్వ చేసేలా మెదడుకు సంకేతాలు ఇస్తుంది. రాబోయే కష్టకాలం కోసం శరీరం తనను తాను కాపాడుకునే ప్రయత్నంలో ఇలా మొండి బరువును పెంచుతుంది.
అదే సమయంలో బ్రెయిన్ ఫాగ్ (ఏకాగ్రత లోపించడం), తీవ్రమైన జుట్టు రాలడం, నిద్రలేమి లాంటి సమస్యలు మహిళలను ఉక్కిరిబిక్కిరి చేస్తాయి. ఒత్తిడికి గురైన పురుషుల్లో ఈ స్థాయిలో జీవక్రియలు నెమ్మదించవు. వారి శరీర వ్యవస్థ ఒత్తిడిని చాలా వేగంగా బయటకు పంపేలా సహజంగానే మలచబడింది.
Also Read : జిమ్ సప్లిమెంట్స్ అతిగా వాడుతున్నారా? పురుషుల హార్మోన్లపై తీవ్ర ప్రభావం!
పురుషులను కాపాడుతున్న టెస్టిస్టెరాన్ కవచం
పురుషుల శరీరంలో అత్యధికంగా ఉండే 'టెస్టిస్టెరాన్' (Testosterone) హార్మోన్, వారికి ఒత్తిడి నుంచి ఒక అద్భుతమైన సహజసిద్ధమైన రక్షణ కవచంలా పనిచేస్తుంది. తీవ్రమైన ఒత్తిడికి గురైనప్పుడు పురుషుల్లో కోపం రావడం, ఎవరితోనూ మాట్లాడకుండా నిశ్శబ్దంగా ఉండిపోవడం లేదా రక్తపోటు పెరగడం వంటివి జరుగుతాయి.
కానీ వారి దైనందిన జీవక్రియలు (Metabolism) మహిళల స్థాయిలో కుప్పకూలిపోవు. పురుషుల మెదడు ఒత్తిడిని కేవలం ఒక తాత్కాలిక సమస్యగా మాత్రమే చూస్తుంది. కానీ మహిళల మెదడు దానిని ఒక దీర్ఘకాలిక ముప్పుగా భావించి శరీరం మొత్తాన్ని హై-అలర్ట్లో ఉంచుతుంది. ఈ చిన్న జీవశాస్త్ర వ్యత్యాసమే ఇద్దరి ఆరోగ్యంపై ఇంత వేర్వేరు ప్రభావాలను చూపుతుంది.
వైద్య నిపుణులు ఏమంటున్నారు? భవిష్యత్తు ముప్పు ఏమిటి?
కేవలం బాహ్య లక్షణాలకు మాత్రమే చికిత్స చేయడం వల్ల ఎలాంటి ప్రయోజనం ఉండదని ఆధునిక వైద్య నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు. జుట్టు రాలుతోందని ఖరీదైన షాంపూలు వాడటం, నిద్ర పట్టట్లేదని మాత్రలు వేసుకోవడం సరైన పరిష్కారం కాదు. అసలు హార్మోన్ల అసమతుల్యతకు మూలకారణమైన హెచ్పీఏ యాక్సిస్ (HPA Axis) పనితీరును మెరుగుపరచడంపై దృష్టి పెట్టాలని వారు సూచిస్తున్నారు.
ప్రస్తుత ఉరుకులు పరుగుల జీవనశైలిలో మహిళలు మల్టీ టాస్కింగ్ పేరుతో తమ శరీర సామర్థ్యానికి మించి శ్రమిస్తున్నారు. ఇది ఇలాగే ఎలాంటి జాగ్రత్తలు లేకుండా కొనసాగితే, రాబోయే ఐదేళ్లలో ఆటో ఇమ్యూన్ వ్యాధులు, ఎండోక్రైన్ డిజార్డర్స్ మహిళల్లో ఊహించని స్థాయిలో మహమ్మారిలా వ్యాపిస్తాయని పరిశోధకులు ఆందోళన వ్యక్తం చేస్తున్నారు.
Also Read : మహిళల ఆరోగ్య సమస్య ఎండోమెట్రియోసిస్కు చెక్.. వస్తున్న కొత్త చికిత్సలివే!
ఒక కఠినమైన నిజం.. పరిష్కారం ఇక్కడే ఉంది
మహిళలకు ఒత్తిడి నిర్వహణ (Stress management) అనేది ఇకపై కేవలం ఒక సలహా లేదా లగ్జరీ కాదు. అది వారి హార్మోన్ల మనుగడకు అత్యవసరమైన ప్రాథమిక అవసరం. పురుషుల్లాగా జిమ్లో గంటల తరబడి భారీ హై-ఇంటెన్సిటీ వర్కవుట్స్ చేయడం కూడా ఒక్కోసారి అలసిపోయిన మహిళల శరీరంలో మరింత ఒత్తిడిని పెంచుతుంది.
తీవ్రమైన అలసటగా ఉన్నప్పుడు బలవంతంగా పనిచేయకుండా విశ్రాంతి తీసుకోవడం చాలా ముఖ్యం. యోగా, నడక లాంటి తేలికపాటి వ్యాయామాలు కార్టిసోల్ స్థాయిలను తగ్గిస్తాయి. సరైన నిద్ర, పోషక విలువలున్న ఆహారం ద్వారా మాత్రమే దెబ్బతిన్న ఈ హార్మోన్ల సమతుల్యతను తిరిగి తీసుకురాగలం. మీ శరీరం అలసిపోయినప్పుడు అది ఇచ్చే సంకేతాలను ఎన్నటికీ విస్మరించకండి, ఎందుకంటే హార్మోన్లు అబద్ధం చెప్పవు.
