విశాలమైన, రెప్పవాలని గుండ్రటి కళ్ళతో కనిపించే ఆ వింతైన దేవుడి రూపం వెనుక ఉన్న అసలు రహస్యం ఏమిటి? ఈ ప్రశ్నలకు సమాధానాలు నేటి ఆధునిక జీవితానికి అత్యంత అవసరం. జగన్నాథుని విగ్రహం కేవలం ఒక చెక్కతో చేసిన రూపం కాదు. కులాలు, మతాలు, వర్గాల పేరుతో విడిపోతున్న నేటి సమాజానికి, అలాగే తీవ్రమైన ఒత్తిడితో కుంగిపోతున్న మనసులకు అదొక అద్భుతమైన సైకలాజికల్ థెరపీ. విశ్వజనీనమైన ఆ జగన్నాథ తత్వం గురించి ఇప్పుడు లోతుగా విశ్లేషిద్దాం.
ఆ గుండ్రటి కళ్ల వెనుక ఉన్న సైకాలజీ
జగన్నాథ స్వామి విగ్రహాన్ని చూడగానే మనకు ముందుగా ఆకర్షించేవి ఆయన పెద్ద, గుండ్రటి కళ్ళు. ఆ కళ్ళకు కనురెప్పలు ఉండవు, అవి ఎప్పటికీ మూసుకోవు. దీని వెనుక ఒక గొప్ప ప్రాక్టికల్ జీవిత సత్యం దాగి ఉంది. ఆయన ఎప్పుడూ నిద్రపోడు, ప్రపంచాన్ని నిరంతరం అప్రమత్తంగా గమనిస్తూనే ఉంటాడు అని దీని అంతరార్థం.
మనం చీకటి గదిలో ఒంటరిగా ఏడుస్తున్నా, లేదా ఏదైనా కష్టంలో చిక్కుకుని దిక్కుతోచని స్థితిలో ఉన్నా.. "మనల్ని గమనిస్తూ, కాపాడే ఒక అదృశ్య శక్తి ఎల్లప్పుడూ మెలకువతోనే ఉంది" అనే భరోసా ఈ దైవ రూపం ఇస్తుంది. ఆధునిక సైకాలజీలో దీనినే 'యూనివర్సల్ విట్నెస్' (Universal Witness) అంటారు.
మనల్ని జడ్జి చేయకుండా, నిరంతరం కనిపెట్టుకుని ఉండే ఆ చూపులు మనిషికి అపారమైన ధైర్యాన్ని ఇస్తాయి. డిప్రెషన్ మరియు యాంగ్జైటీతో బాధపడేవారికి, ఎవరైనా తమను అర్థం చేసుకుని, తమను గమనిస్తున్నారనే నమ్మకమే అతిపెద్ద మందు. జగన్నాథుని కళ్లు సరిగ్గా ఈ మానసిక వైద్యమే చేస్తాయి.
కులాలు, మతాలు లేని అసలైన లోకనాయకుడు
జగన్నాథుడు అంటే జగత్తుకు (ఈ విశ్వం మొత్తానికి) నాథుడు అని అర్థం. ఆయన ఏ ఒక్క వర్గానికో, కులానికో, ప్రాంతానికో చెందినవాడు కాదు. ప్రాచీన హిందూ దేవాలయాల్లో సాధారణంగా ఎన్నో కఠినమైన ఆచార వ్యవహారాలు, నియమాలు ఉంటాయి. కానీ పూరీ జగన్నాథుని రథయాత్ర సమయంలో ఆ లెక్కలన్నీ పూర్తిగా మారిపోతాయి.
ఆ దేవుడే స్వయంగా తన సింహాసనాన్ని వదిలి, గుడిలోంచి బయటకు వచ్చి నేరుగా వీధుల్లోకి వస్తాడు. సామాన్యులు, ధనవంతులు, పేదవారు అనే తేడా లేకుండా అందరినీ సమానంగా పలకరిస్తాడు. సమాజంలో మనుషుల మధ్య గోడలు కట్టుకుని బతుకుతున్న నేటి కాలంలో, అసలైన సమానత్వానికి, మానవత్వానికి జగన్నాథుడి రథయాత్ర ఒక సజీవ సాక్ష్యంగా నిలుస్తుంది.
దేవుడి ముందు అందరూ సమానమే అనే గొప్ప సిద్ధాంతం ప్రాక్టికల్గా అమలు చేయబడేది ఇక్కడే. నేటి కార్పొరేట్ కంపెనీలు చెబుతున్న 'డైవర్సిటీ అండ్ ఇన్క్లూజన్' (Diversity and Inclusion) అనే కాన్సెప్ట్ను మన పూర్వీకులు ఆనాడే జగన్నాథుని రూపంలో అత్యంత అద్భుతంగా సమాజంలోకి చొప్పించారు.
అసంపూర్ణమైన విగ్రహం నేర్పే సంపూర్ణమైన పాఠం
సాధారణంగా మనం దేవుళ్ల విగ్రహాలను ఎంతో అందంగా, అద్భుతమైన ఆభరణాలతో, పర్ఫెక్ట్ గా చెక్కుకుంటాం. కానీ జగన్నాథుని విగ్రహం ఒక అసంపూర్ణమైన చెక్క ముక్కలా కనిపిస్తుంది. ఆయనకు చేతులు, కాళ్ళు పూర్తిగా ఉండవు. దీని వెనుక కూడా మనకు ఉపయోగపడే ఒక బలమైన లాజిక్ ఉంది.
మనిషి తన శారీరక లోపాలను, అందవిహీనతను చూసుకుని ఎప్పుడూ కుంగిపోకూడదని ఈ అసంపూర్ణ రూపం స్పష్టంగా చెబుతుంది. భౌతికమైన ఆకారం కంటే, మీ ఆత్మ సౌందర్యం చాలా గొప్పదని ఇది గుర్తుచేస్తుంది. చేతులు లేకపోయినా ఆయన భక్తులను ప్రేమతో హత్తుకుంటాడు, కాళ్ళు లేకపోయినా ప్రపంచం అంతటా అందరి వద్దకు చేరుకుంటాడు.
అంటే, గొప్ప పనులు చేయడానికి భౌతిక అవయవాల లేదా అదనపు వనరుల కంటే, ఒక బలమైన సంకల్పం ముఖ్యం అని ఈ దేవుడు మనకు ప్రాక్టికల్గా వివరిస్తున్నాడు. మీ దగ్గర ఉన్న వనరులు తక్కువే అని ఎప్పుడూ బాధపడకండి, ఉన్నదానితో అద్భుతాలు సృష్టించవచ్చని జగన్నాథుని రూపం ఆచరణాత్మకంగా నిరూపిస్తోంది.
పురాణ కథలు
ద్వారకలో ఒకరోజు శ్రీకృష్ణుడి తల్లి రోహిణీ దేవి, కృష్ణుడి భార్యలందరికీ బృందావనంలో సాగిన రాసలీలలు, కృష్ణుడి బాల్య లీలల గురించి వివరిస్తూ ఉంటుంది. ఆ సమయంలో కృష్ణుడి సోదరి సుభద్రను ఆ గదిలోకి ఎవరూ రాకుండా బయట కాపలా ఉంచుతారు.
అయితే, గది బయట నిలబడిన సుభద్ర లోపల జరుగుతున్న అద్భుత కృష్ణ లీలల విశేషాలను పరమ ఆశ్చర్యంతో, తన్మయత్వంతో వింటూ తన కళ్లను పెద్దవి చేసుకుంటుంది. అదే సమయానికి అక్కడికి వచ్చిన శ్రీకృష్ణుడు, బలరాముడు కూడా ఆ లీలలను వింటూ పరమానంద స్థితిలోకి (భావ సమాధి) వెళ్లిపోతారు.
ఆ అపరిమితమైన ప్రేమ, భక్తి భావనల వల్ల వారి ముగ్గురి శరీరాలు ముడుచుకుపోయి, కళ్లు అమితమైన ఆశ్చర్యంతో పెద్దవిగా మారిపోతాయి. ఈ అద్భుతమైన ప్రేమానంద రూపాన్ని చూసిన నారద మహర్షి పరవశించిపోతాడు.
కలియుగంలో భక్తులందరికీ ఇదే రూపంలో దర్శనమివ్వాలని ఆయన శ్రీకృష్ణుడిని ప్రార్థించగా, స్వామివారు దానికి అంగీకరించారు. అందుకే పూరీలో జగన్నాథుడు, బలభద్రుడు, సుభద్ర అదే విశాల నేత్రాలతో దర్శనమిస్తారు.
మరో ప్రసిద్ధ కథ ప్రకారం, ఇంద్రద్యుమ్న మహారాజు జగన్నాథుడి విగ్రహాన్ని చెక్కడానికి దేవశిల్పి విశ్వకర్మను ఒక ముసలి బ్రాహ్మణుడి రూపంలో నియమిస్తాడు. విగ్రహాల తయారీ పూర్తయ్యే వరకు ఎవరూ తను పనిచేసే గది తలుపులు తెరవకూడదనేది ఆ శిల్పి పెట్టిన కఠినమైన షరతు. ఆ విధంగానే 21 రోజుల పాటు మూసి ఉన్న గదిలో విగ్రహాల తయారీ ప్రారంభమవుతుంది.
కానీ, గడువు ముగియడానికి కొన్ని రోజుల ముందే లోపల నుండి ఎలాంటి శబ్దం రాకపోవడంతో ఆందోళన చెందిన రాజు, శిల్పికి ఏదైనా జరిగిందేమోననే భయంతో గది తలుపులు తెరుస్తాడు. ఆ సమయంలో కేవలం ముఖం, పెద్ద పెద్ద గుండ్రని కళ్లు మాత్రమే తయారవుతాయి. రాజు తన షరతును ఉల్లంఘించడంతో దేవశిల్పి విశ్వకర్మ విగ్రహాలను అలాగే వదిలేసి అదృశ్యమవతాడు. భగవంతుని సంకల్పం అదేనని గ్రహించిన రాజు, ఆ అసంపూర్ణ రూపంలోనే స్వామివారిని ఆలయంలో ప్రతిష్ఠించాడు.
మీ ఆలోచనా విధానాన్ని మార్చుకోండి
స్మార్ట్ ఫోన్లు, సోషల్ మీడియాతో టెక్నాలజీ ఎంత వేగంగా పెరుగుతున్నా.. మనుషుల మధ్య ఎమోషనల్ దూరం అంతకంటే విపరీతంగా పెరిగిపోతున్న కఠినమైన వాస్తవం ఇది. ఎవరికి వారే స్వార్థంతో, వర్గాల వారీగా విడిపోతున్న ఈ రోజుల్లో ఈ జగన్నాథ తత్వం అత్యంత ఆవశ్యకం.
రాబోయే రోజుల్లో కృత్రిమ మేధస్సు (AI) మన ఉద్యోగాలను, ఆలోచనలను ఆక్రమించినా, మనుషులను తిరిగి ఏకం చేసే ఈ 'యూనివర్సల్ బ్రదర్హుడ్' (విశ్వ మానవ సౌభ్రాతృత్వం) కు అత్యంత డిమాండ్ ఏర్పడుతుంది. మనుషుల మధ్య అడ్డుగోడలు తొలగిపోయినప్పుడే ఆధునిక సమాజం మానసికంగా బాగుపడుతుంది.
కాబట్టి, ఈ రోజు నుండే మీ ఆలోచనా విధానాన్ని పూర్తిగా మార్చుకోండి. మీ చుట్టూ ఉన్నవారి పట్ల ఎలాంటి వివక్ష, కుల మత భేదాలు లేకుండా, ఆ జగన్నాథుని లాగా విశాలమైన దృక్పథంతో మెలగడం ప్రారంభించండి. అందరినీ సమానంగా చూడటమే మీరు ఆ దేవుడికి ఇచ్చే అసలైన నివాళి!
