ప్రతిరోజూ ఉదయం నిద్ర లేచినప్పటి నుంచి రాత్రి పడుకునే వరకు మన మనస్సులో ఎన్నో ఆలోచనల సంఘర్షణ. ఏది కరెక్ట్, ఏది తప్పు? ఆఫీసులో నిజాయితీగా ఉండాలా లేక అందరిలాగే అడ్డదారి తొక్కాలా? ఈ ఉరుకుల పరుగుల జీవితంలో మనకు తెలియకుండానే మనం ఎంతో ఒత్తిడిని (Stress) మోస్తున్నాం.
వేల సంవత్సరాల క్రితం హర్యానాలోని ఒక మైదానంలో జరిగిన 'కురుక్షేత్ర యుద్ధం' గురించి మనం ఎన్నో కథలు విన్నాం. కానీ, ఆ యుద్ధానికీ, ఈ రోజు ఒక సామాన్యుడు ఎదుర్కొంటున్న మానసిక సంఘర్షణకూ ఒక బలమైన సంబంధం ఉందన్న విషయం మీకు తెలుసా? కురుక్షేత్రం అనేది కేవలం చరిత్రలో జరిగిన ఒక భౌతిక యుద్ధం కాదు. ఆధునిక యుగంలో, డిజిటల్ ప్రపంచంలో బతుకుతున్న ప్రతి మనిషి మెదడులో ప్రతిక్షణం జరిగే సైకలాజికల్ (Psychological) పోరాటమే ఈ యుద్ధం. అసలు ఈ పురాతన ఇతిహాసం గురించి నేటి తరం ఎందుకు ఆలోచించాలి? దీని వెనుక ఉన్న అసలైన అంతరార్థం (Symbolism) ఏమిటి? ఈ కథనం మీ ఆలోచనా విధానాన్ని కచ్చితంగా మారుస్తుంది.
ధర్మక్షేత్రం, కురుక్షేత్రం... మన శరీరమే ఒక యుద్ధభూమి
భగవద్గీతలో మొదటి శ్లోకం "ధర్మక్షేత్రే కురుక్షేత్రే సమవేతా యుయుత్సవః" అంటూ మొదలవుతుంది. ఇక్కడ 'క్షేత్రం' అంటే మనం నివసించే భౌతిక దేహం, మనస్సు. ప్రతి మనిషి మనస్సూ ఒక కురుక్షేత్రమే. మనలో రోజూ పుట్టే పాజిటివ్, నెగటివ్ ఆలోచనల మధ్య జరిగే ఘర్షణే అసలైన యుద్ధం.
ఈ రోజుల్లో సోషల్ మీడియా అడిక్షన్ నుంచి బయటపడి కెరీర్ మీద ఫోకస్ చేయాలా, లేక తాత్కాలిక ఆనందాల వెంట పడాలా అన్నది కూడా మన మెదడులో జరిగే ఒక మినీ కురుక్షేత్రమే. ఈ అంతర్గత యుద్ధాన్ని అర్థం చేసుకున్న వారు మాత్రమే జీవితంలో విజయం సాధిస్తారు.
Also Read : మనసులోని అలజడికి పురాణాల పరిష్కారం: సముద్ర మథనం వెనుక ఉన్న అసలైన సైన్స్ ఇదే!
కౌరవులు, పాండవులు... మీలోని ఎమోషన్స్కు ప్రతిరూపాలు
మహాభారతంలో కౌరవులు వంద మంది ఉంటారు, పాండవులు కేవలం ఐదుగురు మాత్రమే. దీని వెనుక ఒక అద్భుతమైన మానసిక విశ్లేషణ ఉంది. మనలో పుట్టే అంతులేని కోరికలు, స్వార్థం, అహంకారం, ఈర్ష్య, కోపం లాంటి నెగటివ్ ఎమోషన్స్ వందల సంఖ్యలో ఉంటాయి. వారే ఈ కౌరవులు.
మరోవైపు సత్యం, ధర్మం, శాంతి, ప్రేమ, సహనం అనేవి ఎప్పుడూ తక్కువగానే ఉంటాయి. ఈ ఐదు సద్గుణాలే పాండవులు. ఎప్పుడైనా సరే మనలోని అనవసరమైన కోరికలు (కౌరవులు), మనలోని మంచి లక్షణాలను (పాండవులను) అణిచివేయాలని చూస్తుంటాయి. సరిగ్గా అప్పుడే మనలో మానసిక అలజడి మొదలవుతుంది.
రథం, గుర్రాలు, సారథి... అద్భుతమైన మేనేజ్మెంట్ పాఠం
యుద్ధభూమిలో అర్జునుడి రథం ఒక అద్భుతమైన రూపకం. ఉపనిషత్తుల ప్రకారం, ఆ రథం మనిషి భౌతిక శరీరం. దానికి కట్టిన ఐదు గుర్రాలు మన పంచేంద్రియాలు (కళ్ళు, చెవులు, ముక్కు, నాలుక, చర్మం). ఆ గుర్రాలను కంట్రోల్ చేసే పగ్గాలు మన 'మనస్సు'.
ఆ పగ్గాలను పట్టుకుని రథాన్ని నడిపే సారథి మన 'బుద్ధి' లేదా వివేకం (Intellect). వెనుక కూర్చున్న అర్జునుడు మన 'జీవాత్మ'. ఎప్పుడైతే మనస్సు అనే పగ్గాలు వివేకం అనే సారథి చేతిలో భద్రంగా ఉంటాయో, అప్పుడు ఇంద్రియాలు అనే గుర్రాలు సరైన దారిలో వెళ్తాయి. పగ్గాలను గాలికి వదిలేస్తే, గుర్రాలు ఇష్టం వచ్చినట్లు పరుగెత్తి జీవితం అనే రథం కుప్పకూలుతుంది. నేటి యువత బారిన పడుతున్న ఎన్నో వ్యసనాలకు కారణం, ఈ పగ్గాలను వదిలేయడమే.
Also Read : Kashi The City of Liberation: వారణాసిని మోక్ష నగరం అని ఎందుకు అంటారు? ఇక్కడ మరణిస్తే ఏమవుతుంది?
అర్జునుడి విషాదం... నేటితరం అనుభవిస్తున్న యాంగ్జైటీ (Anxiety)
యుద్ధం మొదలయ్యే ముందు అర్జునుడు తీవ్రమైన గందరగోళానికి గురవుతాడు. చేతిలో ఆయుధం జారిపోతుంది, కాళ్లు వణుకుతాయి. ఏది ఒప్పో, ఏది తప్పో అర్థం కాని ఆ పరిస్థితినే ఆధునిక పరిభాషలో 'యాంగ్జైటీ అటాక్' (Anxiety attack) లేదా మానసిక కుంగుబాటు అనవచ్చు.
ఈనాటి కార్పొరేట్ ఉద్యోగులు, వ్యాపారవేత్తలు, విద్యార్థులు సరిగ్గా ఇలాంటి గందరగోళాన్నే ఎదుర్కొంటున్నారు. తమ చుట్టూ ఉన్న బంధువులు, స్నేహితులు, లేదా తోటి ఉద్యోగుల మధ్య ధర్మ సంకటంలో పడినప్పుడు ఎలా నిర్ణయం తీసుకోవాలో తెలియక ఒత్తిడికి గురవుతున్నారు. వారికి కావాల్సింది బయట ప్రపంచం మీద విజయం కాదు, తమ లోపల ఉన్న భయాల మీద విజయం.
మీ అంతర్గత కురుక్షేత్రాన్ని గెలవండి
మీరు బయట ప్రపంచంలో ఎదుర్కొంటున్న ప్రతి సమస్యకు పరిష్కారం మీ లోపలి కురుక్షేత్రంలోనే దొరుకుతుంది. ఇక్కడ నిజం ఏంటంటే... మీలోని నెగటివ్ ఆలోచనలను చంపడానికి ఏ కృష్ణుడూ ఆకాశం నుంచి దిగి రాడు. మీ వివేకాన్ని, అంతరాత్మను మీరే మేల్కొల్పుకోవాలి. మైండ్ఫుల్నెస్ (Mindfulness) ద్వారా ప్రతిక్షణం మీ ఆలోచనలను గమనించడం నేర్చుకోండి. ఈరోజు నుంచే ప్రతి నిర్ణయం తీసుకునే ముందు ఒక్క క్షణం ఆలోచించండి. ఆ నిర్ణయం మీలోని పాండవుల (మంచి) వైపు ఉందా, కౌరవుల (స్వార్థం) వైపు ఉందా? అనవసరమైన భయాలను, అహాన్ని పక్కనపెట్టి మీ వివేకం చెప్పే మాట వినండి. మీ అంతర్గత కురుక్షేత్రాన్ని మీరు గెలిచిన నాడు, ఈ బయట ప్రపంచం దానంతట అదే మీకు దాసోహం అవుతుంది.
