వేములవాడ రాజన్న గుడి విశిష్టత: దక్షిణ కాశీగా ఎందుకు ఫేమస్? కోడె మొక్కు వెనుక ఉన్న అసలు రహస్యం ఇదే!

దక్షిణ భారతదేశంలో అడుగడుగునా ఎన్నో శైవ క్షేత్రాలు కనిపిస్తాయి. కానీ, తెలంగాణ గుండెకాయ లాంటి రాజన్న సిరిసిల్ల జిల్లాలో ఉన్న వేములవాడ శ్రీ రాజరాజేశ్వర స్వామి దేవాలయానికి ఉన్న ఆకర్షణ, ఆధ్యాత్మిక శక్తి పూర్తిగా భిన్నమైనది. సామాన్యుల నుంచి రాజకీయ ఉద్దండుల వరకు ఎవరికైనా ఆ స్వామి 'రాజన్న' మాత్రమే. "దక్షిణ కాశీ"గా ప్రఖ్యాతి గాంచిన ఈ పుణ్యక్షేత్రం కేవలం రాళ్లతో కట్టిన కట్టడం కాదు, శతాబ్దాలుగా కోట్లాది మంది భక్తుల నమ్మకానికి, విశ్వాసానికి సజీవ సాక్ష్యం. అసలు ఒక సామాన్య భక్తుడు ఈ క్షేత్రాన్ని ఎందుకు దర్శించాలి? తరతరాలుగా ఈ ఆలయం చుట్టూ అల్లుకున్న చరిత్ర ఏంటి? కోడె మొక్కు వెనుక ఉన్న అసలు రహస్యం ఏమిటి? ఈ డిజిటల్ యుగంలో కూడా వేములవాడ ఎందుకు అంతలా ప్రజలను ఆకర్షిస్తుందో ఇప్పుడు వివరంగా తెలుసుకుందాం.

చరిత్ర పుటల్లో వేములవాడ.. శిలాశాసనాలు చెబుతున్న నిజాలు

వేములవాడ చరిత్ర ఈనాటిది కాదు. ఎనిమిది నుంచి పదవ శతాబ్దం మధ్య కాలంలో ఈ ప్రాంతాన్ని పాలించిన వేములవాడ చాళుక్యుల కాలంలో ఈ విశిష్టమైన ఆలయ నిర్మాణం జరిగింది. నాటి రాజు మొదటి నరసింహుడు మొదలుకొని, అరికేసరి వరకు ఎంతో మంది రాజులు ఈ ఆలయ అభివృద్ధికి విశేష కృషి చేశారు. చారిత్రక ఆధారాల ప్రకారం, చాళుక్య రాజు రాజరాజా ఈ ఆలయాన్ని నిర్మించాడని, అందుకే ఈ స్వామికి 'రాజరాజేశ్వరుడు' అనే పేరు వచ్చిందని చరిత్రకారులు చెబుతారు.

ఈ గుడి గోడలపై ఉన్న శిల్పకళ, గర్భగుడి నిర్మాణం నాటి శిల్పుల నైపుణ్యానికి అద్దం పడతాయి. కేవలం శైవమతానికే కాకుండా, ఒకప్పుడు ఈ ప్రాంతం జైన, బౌద్ధ మతాలకు కూడా ప్రసిద్ధ కేంద్రంగా ఉండేది. ఆలయ ప్రాంగణంలో, చుట్టుపక్కల దొరికిన జైన తీర్థంకరుల విగ్రహాలు ఈ ప్రాంతం నాటి భిన్న మతాల సహజీవనానికి ఎలా వేదికైందో స్పష్టం చేస్తాయి. కాలక్రమంలో శైవం ఇక్కడ బలంగా వేళ్లూనుకున్నప్పటికీ, ప్రాచీన కాలపు ఆ వైవిధ్యం ఇప్పటికీ ఇక్కడి గాలిలో కన్పిస్తుంది.

దక్షిణ కాశీగా ఎందుకు పిలుస్తారు?

కాశీ విశ్వనాథుడిని దర్శించుకుంటే ఎలాంటి పుణ్యం లభిస్తుందో, వేములవాడ రాజన్నను దర్శించుకున్నా అంతే పుణ్యం లభిస్తుందని భక్తుల ప్రగాఢ విశ్వాసం. అందుకే దీనిని 'దక్షిణ కాశీ' అని భక్తిశ్రద్ధలతో పిలుచుకుంటారు. ఇక్కడ కొలువైన శివలింగం సాక్షాత్తూ సూర్య భగవానుడి చేత ప్రతిష్ఠించబడిందని స్థల పురాణం చెబుతోంది. గర్భగుడిలో శివలింగం పక్కనే శ్రీ రాజరాజేశ్వరీ దేవి, శ్రీ లక్ష్మీ సహిత సిద్ధి వినాయక స్వామి విగ్రహాలు ఉండటం ఈ ఆలయానికి ఉన్న మరో ప్రత్యేకత. ఇలా శివుడు, పార్వతి, వినాయకుడు ఒకే వేదికపై కొలువై ఉండటం చాలా అరుదు. ఈ దర్శనం కుటుంబ సమేతంగా స్వామివారిని ఆరాధించిన అనుభూతిని ఇస్తుంది.

మరోవైపు ఇక్కడి కోనేరుకు "ధర్మగుండం" అని పేరు. స్వామివారిని దర్శించుకునే ముందు భక్తులు ఈ ధర్మగుండంలో పుణ్యస్నానాలు ఆచరిస్తారు. ఈ నీటిలో స్నానం చేస్తే చర్మ వ్యాధులు నయమవుతాయని, మానసిక ప్రశాంతత లభిస్తుందని నమ్ముతారు. కేవలం ఆధ్యాత్మికంగానే కాకుండా, నాటి నీటి నిర్వహణ వ్యవస్థ ఎంత పకడ్బందీగా ఉండేదో ఈ ధర్మగుండం నిర్మాణం తెలియజేస్తుంది.

కోడె మొక్కు.. రాజన్నకే సొంతమైన విశిష్ట ఆచారం

వేములవాడ పేరు చెప్పగానే ఎవరికైనా ముందుగా గుర్తొచ్చేది 'కోడె మొక్కు'. దేశంలోని మరే ఇతర శివాలయంలోనూ కనిపించని అత్యంత అరుదైన, ఆసక్తికరమైన ఆచారం ఇది. గర్భగుడిలో ఉండే శివుడికి నందీశ్వరుడు అత్యంత ప్రీతిపాత్రమైన వాహనం. ఆ నమ్మకంతోనే భక్తులు ఇక్కడ స్వామివారికి సజీవమైన కోడె దూడను (ఎద్దును) కానుకగా సమర్పిస్తారు.

సంతానం లేని వారు, దీర్ఘకాలిక రోగాలతో బాధపడుతున్న వారు, ఆర్థిక ఇబ్బందుల్లో ఉన్నవారు రాజన్నకు కోడె మొక్కు సమర్పిస్తామని వేడుకుంటారు. కోరిక నెరవేరిన తర్వాత గుడికి వచ్చి, ఆలయ ప్రాంగణంలో ఒక కోడెను అద్దెకు తీసుకుని (ఆలయ కమిటీ ద్వారా), దాన్ని గుడి చుట్టూ ప్రదక్షిణ చేయించి, ఆ తర్వాత గోశాలకు అప్పగిస్తారు. ఒక మూగ జీవిని దైవంతో సమానంగా పూజించే ఈ ఆచారం, ప్రకృతికి మరియు మనిషికి మధ్య ఉన్న విడదీయరాని బంధాన్ని, జీవకారుణ్యాన్ని చాటిచెబుతుంది. ఆధునిక ప్రపంచంలో జంతు సంరక్షణ గురించి మనం ఇప్పుడు మాట్లాడుకుంటున్నాం, కానీ వేములవాడలో ఈ జంతు ప్రేమ శతాబ్దాలుగా ఒక ఆధ్యాత్మిక ఆచారంగా కొనసాగుతూనే ఉంది.

మత సామరస్యానికి సజీవ ప్రతీక.. గుడిలో దర్గా

సాధారణంగా ఒక హిందూ దేవాలయంలోకి ఇతర మతస్తులు ప్రవేశించడం అరుదు. కానీ వేములవాడ రాజరాజేశ్వర స్వామి ఆలయం అందుకు పూర్తి మినహాయింపు. ఆలయ ప్రాంగణంలోనే ఒక దర్గా ఉండటం ఇక్కడి విశేషం. ఈ దర్గాలో ఒక ముస్లిం సూఫీ సంతు సమాధి ఉంది. రాజన్న దర్శనానికి వచ్చే భక్తులు, ముఖ్యంగా ఇతర ప్రాంతాల నుంచి వచ్చే వారు, శివుడిని దర్శించుకోవడంతో పాటు ఈ దర్గాలో కూడా ప్రార్థనలు చేయడం వందల ఏళ్లుగా వస్తున్న ఆనవాయితీ.

మతాలు, కులాలు అనేవి మనుషులు సృష్టించుకున్న గీతలే అని, దైవం ముందు అందరూ సమానులే అనే గొప్ప సందేశాన్ని ఈ క్షేత్రం నిశ్శబ్దంగా లోకానికి చాటిచెబుతోంది. ప్రస్తుత కాలంలో మతపరమైన విభేదాలు పెరుగుతున్న సమయంలో, వేములవాడ లాంటి క్షేత్రాలు సమాజానికి ఒక గొప్ప పాఠాన్ని నేర్పుతున్నాయి.

మహా శివరాత్రి... భూలోక కైలాసంలా వేములవాడ

ఏడాది పొడవునా భక్తులతో కళకళలాడే వేములవాడ, మహా శివరాత్రి పర్వదినం సందర్భంగా మాత్రం భూలోక కైలాసాన్ని తలపిస్తుంది. తెలుగు రాష్ట్రాల నుంచే కాకుండా, మహారాష్ట్ర, కర్ణాటక, ఛత్తీస్‌గఢ్ వంటి పొరుగు రాష్ట్రాల నుంచి కూడా లక్షలాది మంది భక్తులు తరలివస్తారు. మూడు రోజుల పాటు జరిగే ఈ జాతర కోసం తెలంగాణ ప్రభుత్వం ప్రత్యేక ఏర్పాట్లు చేస్తుంది.

ఈ సమయంలో స్వామివారి కళ్యాణోత్సవం అత్యంత కన్నుల పండువగా జరుగుతుంది. శివరాత్రి రోజున ప్రభుత్వ లాంఛనాలతో పట్టు వస్త్రాలు సమర్పించడం ఆనవాయితీ. శివనామ స్మరణతో మార్మోగే ఆ ప్రాంగణంలో ఉంటే, దైనందిన జీవితంలోని ఒత్తిళ్లు, చిరాకులు అన్నీ మాయమైపోయి ఒక అనిర్వచనీయమైన ప్రశాంతత ఆవహిస్తుందని భక్తులు చెబుతుంటారు.

శ్రీ భీమేశ్వర మరియు బద్దెగ సోమేశ్వర ఆలయాలు

ప్రధాన ఆలయానికి కేవలం నడిచేంత దూరంలోనే ఉన్న ఇతర ప్రాచీన ఆలయాలు కూడా వేములవాడ వైభవాన్ని పెంచుతున్నాయి. భీమేశ్వర ఆలయం, బద్దెగ సోమేశ్వర ఆలయాలు శిల్పకళా చాతుర్యానికి నిలువుటద్దాలు. ఈ గుడుల గోడలపై ఉన్న చెక్కడాలు, వాటి వెనుక ఉన్న చారిత్రక కథలు పర్యాటకులకు, చరిత్రకారులకు ఎంతో ఆసక్తిని కలిగిస్తాయి. కేవలం ప్రధాన గుడిని మాత్రమే చూసి వెళ్లకుండా, ఈ పరిసర ఆలయాలను కూడా దర్శిస్తే వేములవాడ పూర్తి చరిత్ర మనకు అర్థమవుతుంది.

భవిష్యత్తు ప్రణాళికలు.. మనం గమనించాల్సిన విషయాలు

ఒకప్పుడు కేవలం ఒక చిన్న గ్రామంగా ఉన్న వేములవాడ, నేడు ఒక పెద్ద పుణ్యక్షేత్రంగా, మున్సిపాలిటీగా ఎదిగింది. పెరుగుతున్న భక్తుల రద్దీకి అనుగుణంగా తెలంగాణ ప్రభుత్వం ఇక్కడ వసతులను మెరుగుపరుస్తోంది. గుడి మాడ వీధుల విస్తరణ, కాటేజీల నిర్మాణం, పార్కింగ్ సదుపాయాలు వంటివి అభివృద్ధి చేస్తున్నారు. భవిష్యత్తులో తిరుపతి తరహాలో ఈ ఆలయాన్ని కూడా అన్ని హంగులతో తీర్చిదిద్దేందుకు ప్రణాళికలు సిద్ధమవుతున్నాయి.

ఒక సామాన్యుడిగా ఈ క్షేత్రాన్ని దర్శించినప్పుడు, కేవలం పూజలు చేసి వెనుదిరగడమే కాకుండా.. అక్కడి ప్రాచీన గోడలు చెబుతున్న చరిత్రను వినాలి. కోడె మొక్కులోని నిస్వార్థ తత్వాన్ని అర్థం చేసుకోవాలి. పక్కనే ఉన్న దర్గాలో కన్పించే మనుషుల ఐక్యతను గమనించాలి. అప్పుడే వేములవాడ రాజన్న దర్శనం పరిపూర్ణం అవుతుంది.

అతివేగంగా పరుగులు తీస్తున్న ఈ ఆధునిక జీవనశైలిలో, మనిషికి అత్యవసరంగా కావాల్సింది కాస్తంత ప్రశాంతత, అచంచలమైన నమ్మకం. ఆ రెండింటినీ వేములవాడ రాజరాజేశ్వర స్వామి ఆలయం పుష్కలంగా అందిస్తుంది. చారిత్రక వైభవం, అరుదైన ఆచారాలు, మత సామరస్యం అన్నీ కలగలిపిన ఈ దక్షిణ కాశీ, ప్రతి ఒక్కరూ తమ జీవితకాలంలో ఒక్కసారైనా దర్శించాల్సిన మహా అద్భుత ఆధ్యాత్మిక గమ్యస్థానం.

Also Read:

భద్రాచలం Sri Rama Temple ఎందుకంత ప్రత్యేకం? రామదాసు చరిత్ర, భక్తుల విశ్వాసం వెనుక ఉన్న అసలు కథ ఇదే!
యాదాద్రి లక్ష్మీ నరసింహ స్వామి ఆలయం: చరిత్ర, విశేషాలు, దర్శన వేళలు
కామాఖ్య దేవి ఆలయం: సైన్స్‌కు అంతుచిక్కని అంబుబాచి మేళా మరియు తాంత్రిక రహస్యాలు
కోణార్క్ సూర్య దేవాలయం: ఇసుక కింద దాగి ఉన్న రహస్యాలు.. ఆధునిక సైన్స్‌ను సవాల్ చేస్తున్న అద్భుతాలు!
భీష్ముని ప్రతిజ్ఞ నుంచి నేటి యువత, లీడర్లు నేర్చుకోవాల్సిన 5 గొప్ప పాఠాలు