ఒకప్పుడు ఇల్లు.. పిల్లల చిలిపి మాటలతో, ప్రశ్నలతో ఎంతో సందడిగా ఉండేది, కానీ ఇప్పుడు ఆ స్థానంలో మొబైల్ స్క్రీన్ల నుంచి వచ్చే కృత్రిమ శబ్దాలే ఎక్కువగా వినిపిస్తున్నాయి. అసలు రెండేళ్లు వచ్చినా నేటి తరం పిల్లలు ఎందుకు సరిగ్గా మాట్లాడలేకపోతున్నారు?
నిశ్శబ్దంగా మారుతున్న బాల్యం
ప్రతి తల్లిదండ్రులు తమ బిడ్డ ఎప్పుడు 'అమ్మా', 'నాన్నా' అని పిలుస్తుందా అని ఎంతో ఆశగా, వేయికళ్లతో ఎదురుచూస్తారు. కానీ ఇప్పుడు చాలా ఇళ్లలో ఈ ఎదురుచూపులు నెలలు దాటి ఏళ్ల తరబడి కొనసాగుతూనే ఉన్నాయి. ఇది కేవలం ఏదో ఒకరిద్దరు పిల్లల సమస్య అని కొట్టిపారేయడానికి లేదు. ఇది ప్రపంచవ్యాప్తంగా, ముఖ్యంగా మన దేశంలోని పట్టణ ప్రాంతాల్లో లక్షలాది కుటుంబాలను వేధిస్తున్న సైలెంట్ ఎపిడెమిక్. మీ పక్కింట్లోనో, మీ బంధువుల ఇళ్లలోనో ఈ సమస్య ఎదుర్కొంటున్న పిల్లలు ఇప్పటికే మీ కంటపడే ఉంటారు.
సగటు మనిషి దీని గురించి ఎందుకు ఆలోచించాలి అనే ప్రశ్నకు సమాధానం చాలా స్పష్టంగా ఉంది. పిల్లలు మాట్లాడటం ఆలస్యం అవ్వడం అనేది కేవలం ఒక మైలురాయిని చేరుకోవడంలో జరిగే ఆలస్యం మాత్రమే కాదు. ఇది వారి భవిష్యత్తులోని అభ్యాస సామర్థ్యాలను, సామాజిక సంబంధాలను, మానసిక ఎదుగుదలను దెబ్బతీసే ఒక ప్రమాద ఘంటిక. కమ్యూనికేషన్ లేని సమాజంలో మన పిల్లలు రేపు నెగ్గుకురావాలంటే, వారి మొదటి అడుగు ఇక్కడే బలంగా పడాలి.
స్పీచ్ డిలే (Speech Delay) అంటే ఏమిటి? అసలు కథ ఎక్కడ మొదలవుతుంది?
సాధారణంగా ఏడాది వయసు వచ్చేసరికి పిల్లలు చిన్న చిన్న పదాలు పలకడం మొదలుపెడతారు. పద్దెనిమిది నెలల వయసులో కనీసం పది నుంచి ఇరవై పదాలు మాట్లాడాలి. రెండేళ్ల వయసు వచ్చేసరికి కనీసం రెండు పదాలను కలిపి చిన్న వాక్యాలుగా చెప్పగలగాలి. ఇది ప్రకృతి సహజంగా జరిగే ఒక అద్భుతమైన ప్రక్రియ. కానీ నేటి పిల్లల్లో చాలామంది మూడేళ్లు వస్తున్నా సైగలతోనే తమ అవసరాలను తీర్చుకుంటున్నారు. లేదా ఏదైనా అడిగితే ప్రతిస్పందించకుండా మౌనంగా ఉండిపోతున్నారు.
తల్లిదండ్రులు తరచుగా "మా ఇంట్లో వాళ్ల నాన్నకు కూడా లేటుగానే మాటలొచ్చాయి, వీడికి కూడా వస్తాయిలే" అని సర్దిచెప్పుకుంటారు. కొంతవరకు ఇది నిజమే అయినా, లేట్ బ్లూమర్స్ (ఆలస్యంగా మాట్లాడేవారు) మరియు స్పీచ్ డిలే ఉన్న పిల్లల మధ్య చాలా వ్యత్యాసం ఉంటుంది. ఈ రెండింటినీ ఒకటే అనుకుని భ్రమపడటం వల్ల, పిల్లలకు అందాల్సిన ప్రాథమిక సహాయం అందకుండా పోతోంది.
స్మార్ట్ఫోన్లే పిల్లల మాటలను లాగేసుకుంటున్నాయా?
పిల్లలు ఏడిస్తే వెంటనే వాళ్ల చేతిలో ఓ స్మార్ట్ఫోన్ లేదా ట్యాబ్ పెట్టడం నేటి తరం బిజీ తల్లిదండ్రులకు ఒక సులభమైన పరిష్కారంగా మారింది. అన్నం తినాలన్నా, కారులో ప్రయాణించాలన్నా కార్టూన్ వీడియోలు ప్లే అవ్వాల్సిందే. ఇది పేరెంట్స్కు తాత్కాలిక ఉపశమనం ఇస్తుందేమో కానీ, పిల్లల భాషాభివృద్ధిని తీవ్రంగా దెబ్బతీస్తోంది. భాష అనేది ఇద్దరు వ్యక్తుల మధ్య జరిగే పరస్పర సంభాషణ ద్వారా మాత్రమే వస్తుంది.
కానీ మొబైల్ స్క్రీన్లు కేవలం చూపిస్తాయి, అవి పిల్లలతో మాట్లాడవు, వారి భావాలకు స్పందించవు. ఈ వన్-వే కమ్యూనికేషన్ వల్ల పిల్లల మెదడులో భాషను ప్రాసెస్ చేసే భాగాలు మందగిస్తున్నాయి. "కలర్స్", "నెంబర్స్" పేర్లు ఇంగ్లీషులో యంత్రాల్లా అప్పజెబుతున్నారే తప్ప, ఆకలి వేస్తే "అన్నం కావాలి" అని అడగలేని దయనీయ స్థితికి పిల్లలు చేరుకుంటున్నారు.
Also Read : పిల్లల చేతిలో ఫోన్ పెడుతున్నారా? కంటి చూపుపై డాక్టర్ల హెచ్చరిక!
కరోనా ఎఫెక్ట్ మరియు కనుమరుగైన ఉమ్మడి కుటుంబాలు
గత కొన్నేళ్లలో పుట్టిన "పాండమిక్ బేబీస్" పై కరోనా లాక్డౌన్ ప్రభావం తీవ్రంగా ఉంది. బయటకు వెళ్లకపోవడం, పార్కుల్లో ఇతర పిల్లలతో ఆడుకునే అవకాశం లేకపోవడం వారి సామాజిక ఎదుగుదలపై తీవ్ర ప్రతికూల ప్రభావం చూపింది. మనుషులను కలవకుండా కేవలం నాలుగు గోడల మధ్యే పెరగడం వల్ల వారి ప్రపంచం చాలా చిన్నదిగా మారిపోయింది.
మరోవైపు ఉమ్మడి కుటుంబాలు కనుమరుగైపోయి, న్యూక్లియర్ ఫ్యామిలీలు పెరిగిపోవడం కూడా దీనికి ప్రధాన కారణం. గతంలో ఇంట్లో తాతయ్య, నానమ్మ, పిన్ని, బాబాయ్ ఇలా ఎవరో ఒకరు పిల్లలతో మాట్లాడుతూనే ఉండేవారు. ఇప్పుడు అపార్ట్మెంట్లలో తలుపులు మూసుకుని జీవించడం, భార్యాభర్తలు ఇద్దరూ ఆఫీసు పనుల్లో, ల్యాప్టాప్ల ముందు తలమునకలవ్వడం వల్ల ఇంట్లో నిశ్శబ్దం రాజ్యమేలుతోంది. పిల్లలకు కొత్త పదాలు వినే అవకాశం, సంభాషణలు చేసే అవకాశం దొరకడం లేదు.
నిపుణులు ఏం చెబుతున్నారు? నాడీ వ్యవస్థపై ఎలాంటి ప్రభావం పడుతోంది?
పిల్లల మెదడు అభివృద్ధిలో మొదటి మూడేళ్లు అత్యంత కీలకమైనవని పీడియాట్రిషన్లు, స్పీచ్ థెరపిస్టులు పదే పదే హెచ్చరిస్తున్నారు. ఈ సమయంలో పిల్లల మెదడు స్పాంజిలాగా పరిసరాల్లోని ప్రతి శబ్దాన్ని, పదాన్ని గ్రహిస్తుంది. దీన్నే 'న్యూరో ప్లాస్టిసిటీ' అంటారు. ఈ సమయంలో వారు ఎంత ఎక్కువ భాషను వింటే, వారి మెదడులోని సినాప్సెస్ (నరాల మధ్య కనెక్షన్లు) అంత బలంగా ఏర్పడతాయి.
కానీ సరైన ఉద్దీపన (Stimulation) లేకపోవడం వల్ల ఈ కనెక్షన్లు ఏర్పడటం కష్టమవుతుంది. పిల్లలతో నాణ్యమైన సమయాన్ని గడపకపోవడం వల్ల ఇది 'ఎక్స్ప్రెసివ్ లాంగ్వేజ్ డిజార్డర్' కు దారితీస్తోంది. అంటే పిల్లలకు అర్థమవుతున్నా, తమ భావాలను మాటల్లో వ్యక్తపరచలేకపోవడం అన్నమాట. ఇది కేవలం భాషా సమస్య కాదు, ఇది వారి మొత్తం కాగ్నిటివ్ డెవలప్మెంట్ను ప్రభావితం చేసే అంశం.
Also Read : పోషకాహార లోపం: స్కూల్ పిల్లల్లో తల్లిదండ్రులు గుర్తించలేని ప్రమాదకర లక్షణాలు ఇవే!
మాటలు రాకపోవడం వల్ల జరిగే అసలు నష్టం ఏంటి?
తమ మనసులోని భావాలను, అవసరాలను మాటల ద్వారా చెప్పలేక పిల్లలు తీవ్రమైన ఫ్రస్ట్రేషన్కు గురవుతున్నారు. నీళ్లు కావాలని చెప్పలేక, లేదా తమకు జరిగిన ఇబ్బందిని వివరించలేక వారు మానసిక ఒత్తిడిని అనుభవిస్తున్నారు. దీని వల్లే చిన్న వయసులోనే వారిలో కోపం, చిరాకు, వస్తువులు విసిరేయడం, అకారణంగా ఏడవడం (ట్యాంట్రమ్స్) వంటి ప్రవర్తనా లోపాలు విపరీతంగా కనిపిస్తున్నాయి.
ఈ సమస్యను సకాలంలో గుర్తించి పరిష్కరించకపోతే, భవిష్యత్తులో వారి అకడమిక్ జీవితంపైన కూడా ముప్పు ఉంటుంది. పాఠశాలలో తోటి పిల్లలతో కలవలేకపోవడం, టీచర్లు చెప్పేది అర్థం చేసుకోలేకపోవడం వల్ల వారు ఆత్మన్యూనతా భావానికి గురయ్యే ప్రమాదం ఉంది. తోటి పిల్లలు వాక్చాతుర్యంతో ముందుకెళ్తుంటే, వీరు మాత్రం మౌనంగా వెనుకబడిపోతారు.
Also Read : పిల్లల్లో Early Puberty: 8 ఏళ్లకే మెచ్యూర్ అవ్వడం వెనుక ఉన్న అసలు కారణాలు
ఏం చేయాలి?
మనం ఇప్పుడు ఒక చేదు నిజాన్ని అంగీకరించాల్సిన సమయం ఆసన్నమైంది. స్మార్ట్ఫోన్ మీ పిల్లలకు బేబీ సిట్టర్ ఎంతమాత్రం కాదు, అది వారి మెదడు ఎదుగుదలను హరించే ఒక డిజిటల్ డ్రగ్. రాబోయే పదేళ్లలో టెక్నాలజీ మాయాజాలం వల్ల పిల్లల్లో కమ్యూనికేషన్ స్కిల్స్, ఎమోషనల్ ఇంటెలిజెన్స్ మరింత దారుణంగా క్షీణించే ప్రమాదం ఉందని పరిశోధకులు అంచనా వేస్తున్నారు. కృత్రిమ మేధస్సు (AI) అన్నీ చేసిపెడుతున్న కాలంలో, మనుషుల మధ్య ప్రాథమిక సంభాషణలు కనుమరుగయ్యే ముప్పు ఉంది.
అందుకే, తక్షణం తల్లిదండ్రులు యాక్షన్ తీసుకోవాలి. రెండేళ్ల లోపు పిల్లలకు ఎలాంటి స్క్రీన్ టైమ్ ఇవ్వకండి. మీరు ఇంట్లో ఉన్నప్పుడు మీ ఫోన్లను పక్కన పెట్టండి. పిల్లలతో ముఖాముఖి చూస్తూ ఎక్కువగా మాట్లాడండి, చిన్న చిన్న కథలు చెప్పండి, వాళ్లు చెప్పేది అర్థం కాకపోయినా ఓపికగా వినండి. బయట పార్కులకు తీసుకెళ్లి ఇతర పిల్లలతో ఆడుకునేలా ప్రోత్సహించండి. అవసరమైతే స్పీచ్ థెరపిస్ట్ను సంప్రదించడానికి వెనుకాడకండి. వారి ప్రపంచంలో మీరు పూర్తిగా భాగమైతేనే, వారు తమ గొంతును తిరిగి సగర్వంగా కనుగొంటారు.
పిల్లల మాటలు కేవలం గాలిలో కలిసిపోయే శబ్దాలు కాదు, అవి వారి ఆరోగ్యకరమైన, ఆత్మవిశ్వాసంతో కూడిన భవిష్యత్తుకు బలమైన పునాదులు. ఆ అమూల్యమైన పునాదిని డిజిటల్ స్క్రీన్ల పాలు చేయకుండా, మీ ప్రేమతో, పదే పదే పలికించే మాటలతో బలంగా నిర్మించండి.
