బరువు తగ్గాలనుకున్నప్పుడు మనమందరం రెండు విషయాలపై ప్రధానంగా దృష్టి పెడతాం - సరైన ఆహారం (Diet) మరియు క్రమమైన వ్యాయామం (Exercise). కానీ, మనం తరచుగా పట్టించుకోని మూడో ముఖ్యమైన స్తంభం ఒకటి ఉంది. అదే నిద్ర (Sleep). "నిద్రకు, బరువు పెరగడానికి సంబంధం ఏంటి?" అని మీరు ఆశ్చర్యపోవచ్చు. కానీ ఇది నూటికి నూరు పాళ్ళు నిజం.
నేటి ఆధునిక, ఒత్తిడితో కూడిన జీవనశైలిలో, చాలామంది నిద్రను నిర్లక్ష్యం చేస్తున్నారు. సరైన నిద్ర లేకపోవడం మీ బరువు తగ్గే ప్రయత్నాలను ఎలా దెబ్బతీస్తుందో మరియు మీ బరువు పెరగడానికి ఎలా కారణమవుతుందో శాస్త్రీయంగా అర్థం చేసుకుందాం.
నిద్ర లేమి బరువు పెరగడానికి ఎలా కారణమవుతుంది?
మీరు తగినంతగా నిద్రపోనప్పుడు, మీ శరీరంలో అనేక రకాల మార్పులు చోటుచేసుకుంటాయి.
1. హార్మోన్ల అసమతుల్యత (Hormonal Imbalance)
మన ఆకలిని నియంత్రించేవి ప్రధానంగా రెండు హార్మోన్లు. నిద్రలేమి వాటి పనితీరును దెబ్బతీస్తుంది.
గ్రెలిన్ (Ghrelin) పెరుగుతుంది: గ్రెలిన్ను "ఆకలి హార్మోన్" అని అంటారు. ఇది మీకు ఆకలి వేస్తోందనే సంకేతాన్ని మెదడుకు పంపుతుంది. మీరు సరిగ్గా నిద్రపోనప్పుడు, మీ శరీరంలో గ్రెలిన్ స్థాయిలు పెరిగి, మీకు మామూలు కన్నా ఎక్కువగా ఆకలి వేస్తుంది.లెప్టిన్ (Leptin) తగ్గుతుంది: లెప్టిన్ను "కడుపు నిండిన హార్మోన్" అని అంటారు. ఇది కడుపు నిండిందనే సంకేతాన్ని మెదడుకు పంపుతుంది. నిద్ర సరిపోనప్పుడు లెప్టిన్ స్థాయిలు తగ్గిపోతాయి. దీనివల్ల, మీరు తిన్నప్పటికీ, మీకు సంతృప్తి కలగదు, ఫలితంగా అతిగా తింటారు.
2. చెడు ఆహారాల వైపు మొగ్గు (Increased Cravings for Unhealthy Foods)
మీరు అలసిపోయి ఉన్నప్పుడు, మీ మెదడు తక్షణ శక్తి కోసం వెంపర్లాడుతుంది. దీనివల్ల మీకు అధిక కేలరీలు, చక్కెర మరియు కొవ్వులు ఉన్న ఆహారాలపై (స్వీట్లు, చిప్స్, కూల్ డ్రింక్స్ వంటివి) కోరికలు విపరీతంగా పెరుగుతాయి. ఆ సమయంలో ఆరోగ్యకరమైన ఆహారం కన్నా జంక్ ఫుడ్ తినడానికే ఎక్కువ మొగ్గు చూపుతారు.
3. ఒత్తిడి మరియు కార్టిసాల్ (Stress and Cortisol)
నిద్రలేమిని శరీరం ఒక రకమైన ఒత్తిడిగా భావిస్తుంది. దీనివల్ల కార్టిసాల్ (Cortisol) అనే ఒత్తిడి హార్మోన్ ఉత్పత్తి పెరుగుతుంది. కార్టిసాల్ స్థాయిలు పెరిగినప్పుడు, ఆకలి పెరగడమే కాకుండా, శరీరం కొవ్వును, ముఖ్యంగా పొట్ట చుట్టూ కొవ్వును నిల్వ చేయడం ప్రారంభిస్తుంది.
4. శారీరక శ్రమ తగ్గడం (Reduced Physical Activity)
ఇది చాలా సులభంగా అర్థమయ్యే విషయం. రాత్రంతా సరిగ్గా నిద్రపోకపోతే, మరుసటి రోజు మీరు నీరసంగా, నిరుత్సాహంగా ఉంటారు. దీనివల్ల వ్యాయామం చేయడానికి గానీ, కనీసం చురుకుగా తిరగడానికి గానీ శక్తి ఉండదు. శారీరక శ్రమ తగ్గితే, కేలరీలు కూడా తక్కువగా ఖర్చవుతాయి.
మంచి నిద్ర కోసం కొన్ని సులభమైన చిట్కాలు (Tips for Better Sleep)
- ఒకే సమయాన్ని పాటించండి: ప్రతిరోజూ దాదాపు ఒకే సమయానికి నిద్రపోవడం, మేల్కోవడం అలవాటు చేసుకోండి.
- గది వాతావరణం: మీ పడకగది చీకటిగా, నిశ్శబ్దంగా మరియు చల్లగా ఉండేలా చూసుకోండి.
- స్క్రీన్లకు దూరం: నిద్రపోవడానికి కనీసం గంట ముందు నుండి ఫోన్లు, టీవీలు, ల్యాప్టాప్లకు దూరంగా ఉండండి. వాటి నుండి వచ్చే నీలికాంతి మీ నిద్రను పాడుచేస్తుంది.
- రాత్రి భోజనం: నిద్రపోవడానికి 2-3 గంటల ముందే తేలికపాటి భోజనం ముగించండి. కెఫిన్ (కాఫీ), ఆల్కహాల్కు దూరంగా ఉండండి.
ముగింపు
బరువు తగ్గడం అనేది కేవలం ఆహారం, వ్యాయామం మాత్రమే కాదు. నిద్ర ఒక విలాసం కాదు, అదొక అవసరం. మీరు ఆరోగ్యంగా బరువు తగ్గాలనుకుంటే, మీ దినచర్యలో కనీసం 7-8 గంటల నాణ్యమైన నిద్రకు తప్పనిసరిగా చోటు కల్పించాలి. సరైన నిద్ర లేకుండా బరువు తగ్గాలని ప్రయత్నించడం, చిల్లులు పడ్డ బకెట్తో నీళ్లు నింపడానికి ప్రయత్నించడం లాంటిదే.
తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు (FAQs)
ప్రశ్న 1: బరువు తగ్గడానికి రోజుకు ఎన్ని గంటల నిద్ర అవసరం? జవాబు: సగటున, ఒక వయోజనుడికి రాత్రికి 7 నుండి 9 గంటల నాణ్యమైన నిద్ర అవసరం. బరువు తగ్గాలనుకునే వారికి ఇది చాలా ముఖ్యం, ఎందుకంటే ఇది హార్మోన్లను సమతుల్యం చేయడానికి మరియు శరీరం కోలుకోవడానికి సహాయపడుతుంది.
ప్రశ్న 2: పగటిపూట నిద్రపోవడం వల్ల బరువు పెరుగుతారా? జవాబు: అప్పుడప్పుడు, కొద్దిసేపు (20-30 నిమిషాలు) పగటి నిద్ర తీయడం వల్ల నష్టం లేదు. కానీ, గంటల తరబడి పగటి నిద్రపోవడం వల్ల రాత్రి నిద్ర చక్రం దెబ్బతింటుంది. ఇది పైన చెప్పిన సమస్యలకు దారితీయవచ్చు. ముఖ్యమైనది రాత్రిపూట నిరంతరాయంగా నిద్రపోవడం.
ప్రశ్న 3: నిద్రపోయే ముందు పాలు తాగడం మంచిదేనా? జవాబు: అవును, పడుకునే ముందు ఒక గ్లాసు గోరువెచ్చని పాలు తాగడం మంచిదే. పాలలో ఉండే ట్రిప్టోఫాన్ అనే అమైనో ఆమ్లం నిద్రను ప్రేరేపించే సెరటోనిన్ మరియు మెలటోనిన్ ఉత్పత్తికి సహాయపడుతుంది. అయితే, చక్కెర కలపకుండా తాగడం ఉత్తమం.
