యువతలో పెరుగుతున్న స్ట్రోక్ (పక్షవాతం) ముప్పు: కారణాలు, లక్షణాలు!

 స్ట్రోక్ లేదా పక్షవాతం అనగానే, చాలా మందికి వృద్ధులలో వచ్చే సమస్యగానే గుర్తుకొస్తుంది. కానీ, ఈ అభిప్రాయం ఇప్పుడు పూర్తిగా తప్పని, ఆధునిక జీవనశైలి మార్పుల కారణంగా యువతలో కూడా స్ట్రోక్ కేసులు ఆందోళనకరంగా పెరుగుతున్నాయని వైద్య నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు. ఇది కేవలం వృద్ధుల సమస్య కాదనే అవగాహన లోపం వల్ల, యువతలో లక్షణాలను గుర్తించడంలో ఆలస్యం జరిగి, తీవ్రమైన పరిణామాలకు దారితీస్తోంది.

యువతను వెంటాడుతున్న ముప్పు: కారణాలు

ఒకప్పుడు వృద్ధులలో ఎక్కువగా కనిపించే డయాబెటిస్, అధిక రక్తపోటు, అధిక కొలెస్ట్రాల్, ఊబకాయం, ధూమపానం, అధిక మద్యపానం, మరియు శారీరక శ్రమ లేకపోవడం వంటి సాంప్రదాయ ప్రమాద కారకాలు ఇప్పుడు యువతలో సర్వసాధారణంగా మారాయి. వీటికి తోడు, కొన్ని కొత్త (సాంప్రదాయేతర) ప్రమాద కారకాలు కూడా యువతలో స్ట్రోక్ ముప్పును పెంచుతున్నాయి:

• దీర్ఘకాలిక ఒత్తిడి: పని, వ్యక్తిగత జీవితంలోని ఒత్తిళ్లు.
• నిద్ర రుగ్మతలు: స్లీప్ అప్నియా వంటి సమస్యలు.
• మైగ్రేన్: తరచుగా వచ్చే తీవ్రమైన తలనొప్పి.
• డిప్రెషన్: మానసిక కుంగుబాటు.
• మాదకద్రవ్యాల వినియోగం: నిషేధిత డ్రగ్స్ వాడకం.
• కాలుష్యం: వాయు కాలుష్యానికి గురికావడం.

ఈ కారణాలన్నీ కలిసి, యువత మెదడులోని రక్తనాళాలపై ప్రభావం చూపి, స్ట్రోక్‌కు దారితీస్తున్నాయి.

తొలి హెచ్చరిక సంకేతాలు: నిర్లక్ష్యం వద్దు!

యువతలో స్ట్రోక్ లక్షణాలు కొన్నిసార్లు చాలా సూక్ష్మంగా ఉండవచ్చు. వాటిని సకాలంలో గుర్తించడం ప్రాణాలను కాపాడటంలో కీలకం. సాధారణ హెచ్చరిక సంకేతాలు:

• శరీరంలో ఒక వైపు (ముఖం, చేయి, లేదా కాలు) అకస్మాత్తుగా తిమ్మిరి పట్టడం లేదా బలహీనపడటం.
• మాట్లాడటంలో ఇబ్బంది, మాట తడబడటం లేదా అస్పష్టంగా మాట్లాడటం.
• దృష్టి సమస్యలు, మసకబారడం లేదా రెండుగా కనిపించడం.
• స్పష్టమైన కారణం లేకుండా తీవ్రమైన తలనొప్పి రావడం (కొన్నిసార్లు వాంతులు, కళ్లు తిరగడంతో పాటు).
• శరీర సమతుల్యత కోల్పోవడం, అకస్మాత్తుగా తూలడం లేదా నడవడంలో ఇబ్బంది.

BEFAST: స్ట్రోక్‌ను గుర్తించే సూత్రం

స్ట్రోక్ లక్షణాలను సులభంగా గుర్తించి, వెంటనే స్పందించడానికి వైద్యులు "BEFAST" అనే సంక్షిప్త నామాన్ని గుర్తుంచుకోమని సూచిస్తున్నారు:

• B – Balance (శరీర సమతుల్యత కోల్పోవడం)
• E – Eyes (దృష్టి సమస్యలు)

• F – Face (ముఖం ఒక వైపు వాలిపోవడం)

• A – Arm (ఒక చేయి బలహీనపడటం)

• S – Speech (మాట్లాడటంలో ఇబ్బంది)

• T – Time (వెంటనే అత్యవసర సేవలకు కాల్ చేయాల్సిన సమయం)

ఈ లక్షణాలలో ఏ ఒక్కటి కనిపించినా, ఏమాత్రం ఆలస్యం చేయకుండా వెంటనే ఆసుపత్రికి తరలించాలి. స్ట్రోక్ చికిత్సలో సమయం చాలా విలువైంది.

నివారణ: జీవనశైలి మార్పులే కీలకం

బెంగళూరు మణిపాల్ హాస్పిటల్స్ న్యూరాలజీ విభాగాధిపతి, డాక్టర్ శివ కుమార్ ప్రకారం, స్ట్రోక్‌ను నివారించడానికి జీవనశైలిలో మార్పులు చేసుకోవడమే ఉత్తమ మార్గం. ముఖ్యమైన సూచనలు:

• సమతుల్య ఆహారం తీసుకోవడం, క్రమం తప్పకుండా వ్యాయామం చేయడం.
• పొగాకు, మద్యం, మాదకద్రవ్యాలకు దూరంగా ఉండటం.
• తగినంత నిద్ర పోవడం, ఒత్తిడిని సమర్థవంతంగా నిర్వహించుకోవడం.
• అధిక రక్తపోటు, డయాబెటిస్ వంటి దీర్ఘకాలిక వ్యాధులను వైద్యుల పర్యవేక్షణలో అదుపులో ఉంచుకోవడం.

స్ట్రోక్ అనేది ఏ వయసు వారికైనా రావొచ్చు, ఆరోగ్యంగా కనిపించే యువతకు కూడా ఇది మినహాయింపు కాదు. ప్రమాద కారకాల పట్ల అప్రమత్తంగా ఉండటం, తొలి లక్షణాలను సకాలంలో గుర్తించడం, మరియు ఆరోగ్యకరమైన జీవనశైలిని అలవర్చుకోవడం ద్వారా ఈ ప్రమాదాన్ని గణనీయంగా తగ్గించుకోవచ్చు. మీ ఆరోగ్యం మీ చేతుల్లోనే ఉంది.