మొలకెత్తిన బంగాళాదుంపలు తింటున్నారా? ఈ ప్రమాదాలు తెలుసుకోండి!

మొలకెత్తిన బంగాళాదుంపలు తినడం సురక్షితమేనా? అనే సందేహం ప్రతి ఇంట్లోనూ ఉంటుంది. దీనిపై ఒక సమగ్రమైన, ఆరోగ్యపరమైన విశ్లేషణ ఇక్కడ ఉంది.

మన భారతీయ వంటగదిలో బంగాళాదుంప (ఆలుగడ్డ) లేనిదే రోజు గడవదు. కూరల నుంచి స్నాక్స్ వరకు ప్రతి వంటకంలోనూ దీనికి ప్రత్యేక స్థానం ఉంది. అయితే, మనం మార్కెట్ నుంచి తెచ్చిన బంగాళాదుంపలను ఎక్కువ రోజులు నిల్వ ఉంచినప్పుడు లేదా కొన్నిసార్లు కొన్నప్పుడే వాటిపై చిన్న చిన్న మొలకలు (Sprouts) రావడం గమనిస్తుంటాం. చాలామంది ఈ మొలకలను తుంచేసి, మిగిలిన దుంపను వంటల్లో వాడేస్తుంటారు. 

కానీ, ఇలా మొలకెత్తిన బంగాళాదుంపలను తినడం నిజంగా సురక్షితమేనా? దీనివల్ల మన శరీరంలో ఎలాంటి మార్పులు జరుగుతాయి? అనే విషయాలు కచ్చితంగా తెలుసుకోవాలి. నిపుణుల హెచ్చరికల ప్రకారం, వీటిని తినడం వల్ల కొన్ని సందర్భాల్లో తీవ్రమైన ఆరోగ్య సమస్యలు తలెత్తే ప్రమాదం ఉంది. అసలు మొలకెత్తిన బంగాళాదుంపల్లో ఏం జరుగుతుందో ఇప్పుడు వివరంగా తెలుసుకుందాం.

మొలకెత్తిన బంగాళాదుంపలు: అసలేం జరుగుతుంది? 

బంగాళాదుంపలు మొలకెత్తడం అనేది ఒక సహజ ప్రక్రియ. దుంపలు తేమ లేదా వెలుతురు తగిలే ప్రదేశంలో ఉన్నప్పుడు, అవి కొత్త మొక్కను ఉత్పత్తి చేయడానికి సిద్ధమవుతాయి. ఈ క్రమంలో బంగాళాదుంపలోని స్టార్చ్ (పిండి పదార్థం) షుగర్‌గా మారుతుంది. అయితే, అసలు ప్రమాదం ఇక్కడే పొంచి ఉంది. బంగాళాదుంప మొలకెత్తినప్పుడు అందులో 'గ్లైకోఆల్కలాయిడ్స్' (Glycoalkaloids) అనే రసాయన సమ్మేళనాలు ఉత్పత్తి అవుతాయి. 

ఇందులో ప్రధానంగా 'సోలనిన్' (Solanine), 'చాకోనిన్' (Chaconine) అనే పదార్థాలు ఉంటాయి. ఇవి సహజసిద్ధమైన విషతుల్యాలు. దుంపను కీటకాల బారి నుంచి రక్షించుకోవడానికి మొక్క ఈ రసాయనాలను ఉత్పత్తి చేస్తుంది. కానీ, మనుషులు ఈ రసాయనాలను అధిక మోతాదులో తీసుకుంటే అది ఫుడ్ పాయిజనింగ్‌కు దారితీస్తుంది.

దుష్ప్రభావాలు మరియు ఆరోగ్య సమస్యలు (Health Risks & Side Effects) 

మొలకెత్తిన బంగాళాదుంపలను తినడం వల్ల ప్రాణాపాయం వెంటనే కలగకపోవచ్చు కానీ, దీర్ఘకాలికంగా మరియు తక్షణమే కొన్ని తీవ్రమైన సమస్యలు ఎదురవుతాయి.

• జీర్ణకోశ సమస్యలు (Digestive Issues): మొలకెత్తిన దుంపల్లో ఉండే గ్లైకోఆల్కలాయిడ్స్ పొట్టలోని సున్నితమైన పొరలను దెబ్బతీస్తాయి. వీటిని తిన్న తర్వాత చాలామందిలో తీవ్రమైన కడుపు నొప్పి, వికారం (Nausea), వాంతులు, విరేచనాలు వంటి లక్షణాలు కనిపిస్తాయి.

• అసిడిటీ పెరుగుదల: ఎవరైతే తరచుగా అసిడిటీ (Acidity) లేదా గ్యాస్ట్రిక్ సమస్యలతో బాధపడుతుంటారో, వారికి ఈ దుంపలు విషంతో సమానం. ఇవి కడుపులో ఆమ్ల స్థాయిలను పెంచి, మంటను కలిగిస్తాయి. ఛాతిలో మంట, అసౌకర్యం కలగడానికి ఇవే ప్రధాన కారణం.

• నరాల బలహీనత: చాలా అరుదైన సందర్భాల్లో, అధిక మొత్తంలో ఈ విషతుల్యాలను తీసుకుంటే.. తలనొప్పి, కళ్లు తిరగడం, శరీరంలో బలహీనత వంటి నాడీ సంబంధిత సమస్యలు (Neurological symptoms) తలెత్తవచ్చు.

• రుచిలో మార్పు: గ్లైకోఆల్కలాయిడ్స్ ఎక్కువగా ఉన్న బంగాళాదుంపలు చేదుగా ఉంటాయి. వండుతున్నప్పుడు కూడా ఈ చేదు పోదు. ఇలాంటి రుచి తగిలిన వెంటనే తినడం ఆపేయడం మంచిది.

ఎలా వాడాలి? తీసుకోవాల్సిన జాగ్రత్తలు (Safety Tips & Usage) 

మొలకలు వచ్చిన ప్రతి బంగాళాదుంపను పారేయాల్సిన అవసరం ఉందా? అంటే పరిస్థితిని బట్టి నిర్ణయం తీసుకోవాలి.

1. పరిశీలించండి: ముందుగా మొలకలు ఎంత పరిమాణంలో ఉన్నాయో చూడండి. మొలకలు చాలా చిన్నగా, అప్పుడే వస్తున్నట్లు ఉంటే పర్వాలేదు.

2. కత్తిరించడం (Cutting): చిన్న మొలకలు ఉంటే, ఆ మొలక వచ్చిన భాగాన్ని మాత్రమే కాకుండా, దాని చుట్టూ ఉన్న కొంత లోతు వరకు కత్తితో తొలగించాలి. కేవలం మొలకను తుంచేస్తే సరిపోదు, దాని వేరు భాగం లోపల విషాన్ని కలిగి ఉంటుంది.

3. తొక్క తీయడం: బంగాళాదుంప తొక్కలో మరియు తొక్క కింద ఉన్న భాగంలోనే ఈ విష పదార్థాలు ఎక్కువగా ఉంటాయి. కాబట్టి, మొలకెత్తిన ఆలుగడ్డను వండేటప్పుడు తప్పనిసరిగా తొక్క మొత్తం తీసేయాలి (Peeling).

4. పారేయడం ఎప్పుడు?: ఒకవేళ మొలకలు చాలా పెద్దగా ఉంటే, లేదా బంగాళాదుంప మెత్తబడిపోయి, ముడతలు పడి ఉంటే (Shrunken), దానిని ఎట్టి పరిస్థితుల్లోనూ వాడకూడదు. వెంటనే చెత్తబుట్టలో పారేయడమే ఉత్తమం.

ఎవరు దూరంగా ఉండాలి? (Who Should Avoid) 

కొంతమందికి మొలకెత్తిన బంగాళాదుంపలు అస్సలు మంచిది కాదు.

• గర్భిణీ స్త్రీలు (Pregnant Women): ఇది చాలా ముఖ్యమైన విషయం. గర్భిణీలు మొలకెత్తిన బంగాళాదుంపలను తినడం అత్యంత ప్రమాదకరం. ఇందులో ఉండే విషతుల్యాలు గర్భస్థ శిశువు పెరుగుదలపై ప్రభావం చూపి, పుట్టుకతో వచ్చే లోపాలకు (Birth Defects) కారణం కావచ్చని నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు.

• చిన్న పిల్లలు: పిల్లల శరీర బరువు తక్కువగా ఉంటుంది కాబట్టి, కొద్దిపాటి విష పదార్థాలు కూడా వారిపై త్వరగా ప్రభావం చూపిస్తాయి. వారికి ఫుడ్ పాయిజనింగ్ అయ్యే అవకాశం ఎక్కువ.

• జీర్ణ సమస్యలు ఉన్నవారు: అల్సర్లు, ఐబీఎస్ (IBS) వంటి సమస్యలు ఉన్నవారు వీటిని పూర్తిగా మానేయాలి.

శాస్త్రీయ ఆధారాలు & నిపుణుల మాట (Expert Notes) 

నేషనల్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ హెల్త్ (NIH) మరియు ఇతర ఆహార భద్రతా సంస్థల ప్రకారం, బంగాళాదుంపల్లో సోలనిన్ స్థాయిలు పెరిగినప్పుడు అవి ఆరోగ్యానికి హానికరం. సాధారణ వంట పద్ధతులైన ఉడికించడం (Boiling) లేదా బేకింగ్ చేయడం వల్ల ఈ రసాయనాలు పూర్తిగా నశించవు. అధిక ఉష్ణోగ్రత వద్ద నూనెలో వేయించడం (Deep Frying) వల్ల కొంతమేర తగ్గే అవకాశం ఉన్నా, ప్రమాదం పూర్తిగా పోదు. అందుకే, "అనుమానం ఉంటే పారేయడమే మంచిది" (When in doubt, throw it out) అని నిపుణులు సూచిస్తున్నారు.

తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు (FAQs)

ప్ర: మొలకను తుంచేసి బంగాళాదుంపను ఉడికిస్తే విషం పోతుందా? జ: లేదు. ఉడికించడం వల్ల సోలనిన్ రసాయనం పూర్తిగా నశించదు. కేవలం మొలకను తుంచడమే కాకుండా, ఆ ప్రాంతాన్ని లోతుగా కత్తిరించి, తొక్క తీసి వాడటం కొంతమేర సురక్షితం.

ప్ర: బంగాళాదుంపలు ఆకుపచ్చగా మారితే తినవచ్చా? 

జ: వద్దు. బంగాళాదుంపలు ఆకుపచ్చ రంగులోకి మారాయంటే అందులో క్లోరోఫిల్తో పాటు సోలనిన్ కూడా తయారైందని అర్థం. అలాంటి భాగాలను పూర్తిగా తొలగించాలి లేదా దుంపను పారేయాలి.

ప్ర: బంగాళాదుంపలు మొలకెత్తకుండా ఉండాలంటే ఏం చేయాలి? 

జ: వాటిని ఎప్పుడూ చల్లని, పొడి ప్రదేశంలో (Cool and Dark place) నిల్వ చేయాలి. ఉల్లిపాయలతో కలిపి నిల్వ ఉంచకూడదు, ఎందుకంటే ఉల్లిపాయలు విడుదల చేసే వాయువుల వల్ల బంగాళాదుంపలు త్వరగా మొలకెత్తుతాయి.

ముగింపు 

ఆరోగ్యం విషయంలో చిన్నపాటి అజాగ్రత్త కూడా పెద్ద సమస్యలకు దారితీస్తుంది. మొలకెత్తిన బంగాళాదుంపల విషయంలో పొదుపు గురించి ఆలోచించకుండా, ఆరోగ్యం గురించి ఆలోచించడం ముఖ్యం. చిన్న మొలకలు ఉంటే జాగ్రత్తగా శుభ్రం చేసి వాడుకోవచ్చు కానీ, పెద్ద మొలకలు, మెత్తబడిన దుంపలను నిర్దాక్షిణ్యంగా పారేయడమే మనకు, మన కుటుంబానికి శ్రేయస్కరం. ముఖ్యంగా గర్భిణీలు ఈ విషయంలో అప్రమత్తంగా ఉండాలి.

ఇది కూడా చదవండి (Also Read):

Gut Health : జీర్ణక్రియను దెబ్బతీసే 5 ఆహారాలు: వీటిని దూరం పెట్టండి!