సాయంత్రం అయిందంటే చాలు.. చెవిలో 'జూ' అనే శబ్దం, ఒంటిపై దద్దుర్లు! పల్లెటూరి నుంచి పట్నం వరకు దోమల బెడద లేని ఇల్లే లేదు. మలేరియా, డెంగ్యూ వంటి రోగాలతో ఆసుపత్రుల పాలవుతున్న జనాలకు విముక్తి కలిగించేందుకు ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం (AP Govt) సరికొత్త నిర్ణయం తీసుకుంది. ఇకపై దోమల బ్యాట్లతో కుస్తీ పడాల్సిన పనిలేదు.. పొగ గొట్టాలతో ఊరంతా తిరగాల్సిన అవసరం లేదు.
దోమల భరతం పట్టేందుకు ప్రభుత్వం ఏకంగా 'ఆర్టిఫిషియల్ ఇంటెలిజెన్స్' (AI) మరియు ఇంటర్నెట్ ఆఫ్ థింగ్స్ (IoT) టెక్నాలజీని రంగంలోకి దించుతోంది. ఆధ్యాత్మిక నగరమైన తిరుపతి (Tirupati) వేదికగా ఈ హైటెక్ యుద్ధం మొదలుకాబోతోంది. అసలు ఈ 'స్మార్ట్ మస్కిటో సర్వేలెన్స్' ఎలా పనిచేస్తుంది? దోమలను ఆకర్షించే ఆ స్పెషల్ వాసన ఏంటి?
దోమల నియంత్రణ కోసం ఏపీ ప్రభుత్వం అత్యాధునిక సాంకేతిక పరిజ్ఞానాన్ని వినియోగించుకోనుంది. ఇందులో భాగంగా 'స్మార్ట్ మస్కిటో సర్వేలెన్స్ సిస్టమ్' (Smart Mosquito Surveillance System)ను అందుబాటులోకి తెస్తోంది. ఈ విధానంలో ముందుగా నిర్ణయించిన కొన్ని ప్రాంతాలలో ఐవోటీ (IoT) పరికరాలను ఏర్పాటు చేస్తారు. ఈ పరికరాలు సాధారణమైనవి కావు. వీటి నుంచి ఫిరమోన్ సాయంతో ఒక ప్రత్యేకమైన వాసన వస్తుంది.
ఈ వాసన దోమలను ఇట్టే ఆకర్షిస్తుంది. అలా ఆకర్షితమైన దోమలు ఈ పరికరాల వలలో చిక్కుకుంటాయి. కేవలం దోమలను పట్టుకోవడమే కాదు, ఈ పరికరాలు ఆ ప్రాంతంలో దోమల సాంద్రత ఎంత ఉంది, అవి ఏ జాతికి చెందినవి, వాటిలో ఆడ దోమలు ఎన్ని, మగ దోమలు ఎన్ని అనే పూర్తి వివరాలను కూడా గుర్తిస్తాయి. ఇది ఒక రకంగా దోమల గూఢచారి వ్యవస్థలా పనిచేస్తుంది.
ఈ ఐవోటీ పరికరాలు సేకరించిన సమాచారాన్ని ఎప్పటికప్పుడు సెంట్రల్ డ్యాష్ బోర్డుకు పంపిస్తాయి. అక్కడ ఆర్టిఫిషియల్ ఇంటెలిజెన్స్ (AI) సాయంతో ఈ డేటాను విశ్లేషిస్తారు. ఏ ప్రాంతంలో దోమల తీవ్రత ప్రమాదకర స్థాయిలో ఉందో అధికారులను వెంటనే అప్రమత్తం చేస్తారు. ఈ హెచ్చరికలు రాగానే, అధికారులు రంగంలోకి దిగుతారు.
దోమల సాంద్రత ఎక్కువగా ఉన్న ప్రాంతాల్లో డ్రోన్ల సాయంతో మందులను పిచికారీ చేయడానికి ప్రణాళికలు సిద్ధం చేశారు. అంటే మనుషులు వెళ్లలేని ప్రాంతాల్లో కూడా డ్రోన్లు వెళ్లి దోమల అంతం చూస్తాయి. ఈ మొత్తం ప్రాజెక్టును ప్రయోగాత్మకంగా తిరుపతిలో అమలు చేయనున్నారు. ఇందుకోసం తిరుపతిలో దోమలు ఎక్కువగా ఉండే 250 హాట్స్పాట్లను ఇప్పటికే గుర్తించారు.
మొదటి దశలో రూ.20 లక్షల వ్యయంతో తిరుపతిలోని నాలుగు ప్రధాన ప్రాంతాల్లో ఈ జాప్ ట్రాపులు, ఐవోటీ సెన్సార్లను ఏర్పాటు చేయనున్నారు. ఈ బాధ్యతను ఒక ప్రైవేట్ సంస్థకు అప్పగించారు. ఇక్కడ వచ్చే ఫలితాలను బట్టి, ఈ విధానాన్ని తిరుపతి నగరమంతా విస్తరించనున్నారు.
తిరుపతిలో ఈ ప్రయోగం విజయవంతమైతే, త్వరలోనే విశాఖపట్నం, విజయవాడ, కర్నూలు, కాకినాడ, నెల్లూరు, రాజమండ్రి వంటి ఇతర ప్రధాన నగరాల్లోనూ ఈ స్మార్ట్ సిస్టమ్ను అమలు చేయాలని ప్రభుత్వం భావిస్తోంది. ప్రజారోగ్యానికి పెను సవాలుగా మారిన దోమలను కట్టడి చేసేందుకు టెక్నాలజీని ఇలా వాడుకోవడం దేశంలోనే ఒక ఆసక్తికర పరిణామం.
టెక్నాలజీతో దోమలకు చెక్!
పాత కాలపు పద్ధతులకు స్వస్తి చెప్పి.. ఏఐ, డ్రోన్లతో దోమల వేట మొదలుపెట్టడం ప్రజారోగ్య రక్షణలో గేమ్ ఛేంజర్ కావచ్చు.
