ప్రపంచానికి పెద్దన్నలా వ్యవహరించే అమెరికానే అంతర్జాతీయ చట్టాలను తుంగలో తొక్కితే ఇక న్యాయం ఎక్కడుంటుంది? ఇరాన్ సుప్రీం లీడర్ ఆయతుల్లా అలీ ఖమేనీని ఇజ్రాయెల్తో కలిసి అమెరికా హతమార్చిన తీరు ఇప్పుడు ప్రపంచవ్యాప్తంగా అతిపెద్ద న్యాయ, రాజ్యాంగ సంక్షోభానికి దారితీస్తోంది. ఒక దేశాధినేతను చట్టవిరుద్ధంగా చంపే హక్కు అమెరికాకు ఎవరిచ్చారు అన్న ప్రశ్నలు ఇప్పుడు ఐక్యరాజ్యసమితిని సైతం వణికిస్తున్నాయి. అగ్రరాజ్యాలు ఐరాసను, చట్టాలను లెక్కచేయకుండా ఇలా సొంత నిర్ణయాలతో యుద్ధాలు మొదలుపెడితే.. రేపు గ్లోబల్ ఎకానమీ దెబ్బతిని సామాన్యుడి బతుకు బజారున పడటం ఖాయం. అసలు ఖమేనీ హత్య వెనుక ఉన్న చట్టపరమైన ఉల్లంఘనలు ఏంటో ఇప్పుడు లోతుగా విశ్లేషిద్దాం.
అమెరికా సొంత చట్టాలకే తూట్లు
ఇరాన్పై జరిగిన ఈ దాడి కేవలం ఒక సైనిక చర్య మాత్రమే కాదు, అమెరికా తన సొంత రాజ్యాంగాన్ని తానే ఉల్లంఘించిన అతిపెద్ద ఉదంతం. 1979లో అప్పటి అమెరికా అధ్యక్షుడు జెరాల్డ్ ఫోర్డ్ 'ఎగ్జిక్యూటివ్ ఆర్డర్ 12333' అనే ఒక కఠినమైన చట్టాన్ని తీసుకువచ్చారు. దీని ప్రకారం అమెరికా ఇంటెలిజెన్స్ ఏజెన్సీలు ఏ విదేశీ నాయకుడిని హత్య చేయకూడదు, ఆ కుట్రలో భాగస్వామ్యం కాకూడదు.
కానీ న్యూయార్క్ టైమ్స్ కథనం ప్రకారం, అమెరికా నిఘా సంస్థ సీఐఏ (CIA) నేరుగా ఖమేనీ కదలికలను పసిగట్టి ఆ సమాచారాన్ని ఇజ్రాయెల్కు అందించింది. ఈ డేటా ఆధారంగానే ఇజ్రాయెల్ ఫిబ్రవరి 28న ఖచ్చితమైన దాడులు చేసి ఖమేనీని హతమార్చింది. ఈ కథనం నిజమైతే అమెరికా చట్టాల ప్రకారం ఇది నేరుగా ఆ దేశ ప్రభుత్వంపై చట్టపరమైన బాధ్యతను మోపుతుంది.
ట్రంప్ నిర్ణయంతో రాజ్యాంగ సంక్షోభం
అమెరికా రాజ్యాంగం ప్రకారం ఏ దేశంపైన అయినా యుద్ధం ప్రకటించే అధికారాలు కేవలం అక్కడి 'కాంగ్రెస్' సభకే ఉంటాయి. 1973 యుద్ధ అధికారాల చట్టం ప్రకారం కాంగ్రెస్ ఆమోదం తప్పనిసరి. కానీ అధ్యక్షుడు ట్రంప్ ఎలాంటి అనుమతి లేకుండానే ఇంతటి అతిపెద్ద ఏకపక్ష సైనిక చర్యకు దిగడం ఇప్పుడు అమెరికాలో పెను రాజకీయ, రాజ్యాంగ వివాదానికి దారితీస్తోంది.
పౌరుడా లేక సైనిక కమాండరా?
అంతర్జాతీయ చట్టాల ప్రకారం యుద్ధ సమయంలో శత్రు దేశపు సైనిక కమాండర్ను చంపడం నేరం కాదు. ఖమేనీ ఇరాన్ సాయుధ దళాలకు సుప్రీం కమాండర్ అయినప్పటికీ, ఆయన సైనిక యూనిఫాంలో లేరు కాబట్టి సాంకేతికంగా ఒక పౌరుడి కిందే లెక్క. పైగా ఆయనను చంపిన దాడితోనే అసలు యుద్ధం మొదలైంది. అంటే శాంతి సమయంలో ఒక దేశాధినేతను హత్య చేయడం అంతర్జాతీయ చట్టాల ప్రకారం పూర్తిగా చట్టవిరుద్ధమని న్యాయ నిపుణులు కుండబద్దలు కొడుతున్నారు.
ఇదే దాడిలో మాజీ అధ్యక్షుడు అహ్మదీనేజాద్ కూడా మరణించడం ఈ ఆపరేషన్ చట్టబద్ధతను మరింత బలహీనపరిచింది. ఆయనకు ఎటువంటి సైనిక పాత్ర లేకపోవడంతో, ఒక పౌరుడిని లక్ష్యంగా చేసుకోవడం కిందే లెక్క. అయితే ఇరాన్ అణ్వాయుధాలు తయారు చేస్తోందని, అమెరికా స్థావరాల రక్షణ కోసమే దాడి చేశామని ట్రంప్ తన చర్యలను తీవ్రంగా సమర్థించుకుంటున్నారు.
ఐక్యరాజ్యసమితిని లెక్కచేయని తీరు
ఐక్యరాజ్యసమితి (UN) చార్టర్ ప్రకారం ఆత్మరక్షణ కోసం లేదా భద్రతా మండలి అనుమతితో మాత్రమే మరో దేశంపై బలప్రయోగం చేయాలి. ఇక్కడ అమెరికా, ఇజ్రాయెల్ రెండూ భద్రతా మండలి అనుమతి తీసుకోలేదు. చట్టవిరుద్ధమైన యుద్ధాన్ని ప్రారంభించి, ఆ తర్వాత దాన్ని సమర్థించుకునే హక్కు ఏ అగ్రరాజ్యానికీ లేదని న్యాయనిపుణురాలు రెబెక్కా ఇంగర్ స్పష్టం చేశారు. ఐరాస నిబంధనల ప్రకారం ఇది కచ్చితంగా చట్టవిరుద్ధమైన హత్యగానే పరిగణించబడుతుంది.
అంతర్జాతీయ న్యాయం.. ఇక అడవి పాలు!
అమెరికా, ఇజ్రాయెల్ చేసిన ఈ ఆపరేషన్ తో ఐక్యరాజ్యసమితి కేవలం ఒక 'టూత్ లెస్ టైగర్' (పళ్లు లేని పులి) అని మరోసారి తేలిపోయింది. చట్టాలు, రూల్స్ అన్నీ కేవలం అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాలకే తప్ప అగ్రరాజ్యాలకు వర్తించవని ఈ హత్య నిరూపించింది. ఇలా ఎవరికి వారే అంతర్జాతీయ చట్టాలను ఉల్లంఘించుకుంటూ పోతే, రేపు ఏ దేశం ఏ దేశంపై బాంబులు వేస్తుందో తెలియని అరాచకత్వం ప్రబలుతుంది. ఈ గ్లోబల్ టెన్షన్స్ వల్ల సప్లై చైన్ దెబ్బతిని ముడి చమురు, నిత్యావసరాల ధరలు మండిపోయి చివరికి బలయ్యేది సామాన్యుడే. అందుకే అంతర్జాతీయ వార్తలను గమనిస్తూ మన ఆర్థిక ప్రణాళికలను కట్టుదిట్టం చేసుకోవడం ఎంతో అవసరం.
