పెట్రోల్ బంకుకి వెళ్లినప్పుడు లీటర్ పెట్రోల్ ధర వంద రూపాయలు దాటితేనే మనం బెంబేలెత్తిపోతాం. కానీ, ఎక్కడో ఇరాన్, ఇజ్రాయెల్ యుద్ధం కారణంగా ప్రపంచ చమురు గుండెకాయ లాంటి 'హర్మూజ్ జలసంధి' మూతపడితే.. ఆ పెట్రోల్ ధర డబుల్ అయినా ఆశ్చర్యపోవాల్సిన అవసరం లేదు. కేవలం మనకే కాదు, ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద పారిశ్రామిక దేశాలైన చైనా, జపాన్లకు కూడా ఈ యుద్ధం ముచ్చెమటలు పట్టిస్తోంది. అసలు ఆ సముద్ర మార్గంలో ఆగిపోయిన 150 చమురు ట్యాంకర్ల వెనుక ఉన్న అసలు కథ ఏంటి? ఈ గ్లోబల్ లాక్ మన దేశ ద్రవ్యోల్బణాన్ని పెంచి, సామాన్యుడి జేబును ఎలా ఖాళీ చేయబోతోందో స్పష్టంగా తెలుసుకుందాం.
హర్మూజ్ జలసంధి బంద్.. స్తంభించిన చమురు సరఫరా
పశ్చిమాసియాలో నెలకొన్న ఉద్రిక్తతల మధ్య ఇరాన్ తీసుకున్న ఒకే ఒక్క నిర్ణయం ఇప్పుడు గ్లోబల్ మార్కెట్లను వణికిస్తోంది. ప్రపంచ వాణిజ్యానికి అత్యంత కీలకమైన హర్మూజ్ జలసంధి గుండా వ్యాపార నౌకల ప్రయాణాలను ఇరాన్ అకస్మాత్తుగా నిలిపివేసింది. ఈ అనూహ్య పరిణామంతో ఆ సముద్ర మార్గంలో ఏకంగా 150కి పైగా భారీ చమురు ట్యాంకర్లు ఎక్కడికక్కడ చిక్కుకుపోయాయి.
ప్రపంచవ్యాప్తంగా సరఫరా అయ్యే మొత్తం ముడి చమురులో దాదాపు 20 శాతం వాటా కేవలం ఈ ఒక్క మార్గం గుండానే వెళ్లాల్సి ఉంటుంది. ఇలాంటి అత్యంత కీలకమైన మార్గం మూసుకుపోవడం వల్ల అంతర్జాతీయ మార్కెట్లపై ట్రిలియన్ డాలర్ల మేర ప్రతికూల ఆర్థిక ప్రభావం పడే ప్రమాదం ఉందని నిపుణులు తీవ్రంగా హెచ్చరిస్తున్నారు.
ముడి చమురు ధరల పెరుగుదల.. భారత్పై తీవ్ర ముప్పు
ఈ జలసంధి మూసివేతతో ప్రధానంగా సౌదీ అరేబియా, ఇరాక్, యూఏఈ లాంటి గల్ఫ్ దేశాల నుంచి ఇతర దేశాలకు వెళ్లే చమురు ఎగుమతులు అకస్మాత్తుగా నిలిచిపోయాయి. చమురు సరఫరా తగ్గిపోయి, డిమాండ్ పెరగడంతో బ్యారెల్ ముడి చమురు ధరలు ఆకాశాన్ని తాకే అవకాశం స్పష్టంగా కనిపిస్తోంది. మన భారతదేశం తన రోజువారీ ఇంధన అవసరాల కోసం గల్ఫ్ దేశాల దిగుమతులపైనే అత్యధికంగా ఆధారపడుతోంది.
ఈ సంక్షోభం ఇలాగే కొనసాగితే దేశీయంగా పెట్రోల్, డీజిల్ ధరలు భగ్గుమనడంతో పాటు రవాణా, విద్యుత్ ఛార్జీలు విపరీతంగా పెరిగిపోయి ద్రవ్యోల్బణం సామాన్యుడి నడ్డి విరుస్తుంది. దీనికి తోడు డాలర్తో పోలిస్తే మన రూపాయి విలువ మరింత పతనం అయ్యే ప్రమాదం పొంచి ఉంది.
చైనా, జపాన్ దేశాలకు తప్పని కష్టాలు
చమురు దిగుమతుల్లో ముందుండే చైనా రోజుకు 10 మిలియన్ బ్యారెళ్లను కొనుగోలు చేస్తుండగా, అందులో సగానికి దగ్గరగా హర్మూజ్ మీదుగానే వెళ్తాయి. రష్యా నుంచి పైప్లైన్ల ద్వారా కొంత చమురు వస్తున్నప్పటికీ అది వారి పారిశ్రామిక అవసరాలకు ఏమాత్రం సరిపోదు. చైనా తయారీ రంగం దెబ్బతింటే గ్లోబల్ సప్లై చైన్ మొత్తం కుప్పకూలుతుంది.
మరోవైపు తమ చమురు అవసరాల కోసం 70 శాతానికి పైగా మధ్యప్రాచ్యంపైనే ఆధారపడ్డ జపాన్, దక్షిణ కొరియాలకు కూడా ఈ సంక్షోభం ప్రాణసంకటంగా మారింది. ఎగుమతులపై ఆధారపడిన ఈ దేశాల్లో విద్యుత్ ఉత్పత్తి ఖర్చులు పెరిగిపోయి, వారి పారిశ్రామిక, తయారీ వ్యవస్థలు తీవ్ర మందగమనంలోకి జారుకుంటాయి.
ద్రవ్యోల్బణం సెగలు.. విమానయాన రంగం విలవిల
అంతర్జాతీయంగా ముడి చమురు ధరలు పెరిగితే ఆ ఎఫెక్ట్ ముందుగా విమానయాన, లాజిస్టిక్స్ మరియు తయారీ రంగాలపైనే పడుతుంది. రవాణా ఖర్చులు పెరగడంతో ప్రపంచవ్యాప్తంగా ద్రవ్యోల్బణం మళ్లీ విజృంభిస్తుంది. దీని ప్రభావంతో స్టాక్ మార్కెట్లు భారీ అస్థిరతకు గురై ఇన్వెస్టర్లు లక్షల కోట్లు నష్టపోయే ప్రమాదం ఉంటుంది.
ఇతర ప్రత్యామ్నాయ సముద్ర మార్గాలు, పైప్లైన్ల ద్వారా చమురును రవాణా చేయాలని కొన్ని దేశాలు ప్రయత్నిస్తున్నా, అవన్నీ హర్మూజ్ జలసంధి స్థాయి సామర్థ్యాన్ని ఏమాత్రం భర్తీ చేయలేవు. అందుకే ఈ సముద్ర మార్గం భద్రత అనేది కేవలం గల్ఫ్ దేశాలకు మాత్రమే కాకుండా మొత్తం గ్లోబల్ ఆర్థిక స్థిరత్వానికి అత్యంత కీలకంగా మారింది.
ఇరాన్ వేసిన ఈ ఒక్క మాస్టర్ స్ట్రోక్ రాబోయే రోజుల్లో ప్రపంచ ఆర్థిక ముఖచిత్రాన్నే మార్చేయబోతోంది. హర్మూజ్ జలసంధి బంద్ అనేది కేవలం ఒక సముద్ర మార్గం మూసివేత కాదు, అది సామాన్యుడి జేబుకు పడుతున్న అతిపెద్ద గండి. భారత్ లాంటి దేశాలకు ఇది ఒక హెచ్చరిక లాంటిది. చమురు కోసం గల్ఫ్ దేశాలపైనే వంద శాతం ఆధారపడకుండా, ప్రత్యామ్నాయ ఇంధన వనరుల (ఎలక్ట్రిక్, సోలార్) వైపు మన దేశం శరవేగంగా అడుగులు వేయాల్సిన తక్షణ ఆవశ్యకతను ఈ యుద్ధం కళ్లకు కడుతోంది. అప్పటి వరకు సామాన్యుడు ఇంధన పొదుపు పాటిస్తూ, రాబోయే ఆర్థిక భారాన్ని ఎదుర్కోవడానికి సిద్ధంగా ఉండటమే ఏకైక మార్గం.
