నెలసరి (Periods) సమయంలో మహిళలు పడే శారీరక, మానసిక వేదన అంతా ఇంతా కాదు. ఆ సమయంలో సెలవు ఉంటే బాగుండని ప్రతి మహిళా, విద్యార్థిని కోరుకుంటుంది. అయితే, దేశవ్యాప్తంగా మహిళా ఉద్యోగులు, విద్యార్థినులకు 'పీరియడ్స్ లీవ్' (నెలసరి సెలవులు) తప్పనిసరి చేయాలన్న డిమాండ్పై ఇవాళ (శుక్రవారం) సుప్రీంకోర్టు అత్యంత ప్రాక్టికల్ గా స్పందించింది. ఈ సెలవులను చట్టబద్ధం చేయడం వల్ల మహిళా సాధికారతకు మేలు కంటే కీడే ఎక్కువ జరుగుతుందని కుండబద్దలు కొట్టింది. వినడానికి కాస్త కష్టంగా అనిపించినా.. అత్యున్నత న్యాయస్థానం లాజిక్ ఏంటి? ఇది మహిళల కెరీర్ను ఎలా దెబ్బతీస్తుందో ఒకసారి డీటెయిల్డ్ గా చూద్దాం.
చట్టం చేస్తే మహిళలకే నష్టం: సుప్రీం లాజిక్ ఇదే!
పీరియడ్స్ లీవ్ను చట్టబద్ధం చేయాలంటూ న్యాయవాది శైలేంద్ర మణి త్రిపాఠి దాఖలు చేసిన పిటిషన్ను జస్టిస్ సూర్యకాంత్ ధర్మాసనం విచారించింది. సెలవులపై యజమానుల మనస్తత్వాన్ని అర్థం చేసుకోవాలని పిటిషనర్కు సూచించింది.
చట్టబద్ధంగా పీరియడ్స్ లీవ్ తప్పనిసరి చేస్తే.. కంపెనీలు మహిళలకు ఉద్యోగాలు ఇవ్వడానికి వెనకడుగు వేస్తాయని కోర్టు ఆందోళన వ్యక్తం చేసింది. ఇది వారిని పురుషుల కంటే తక్కువగా చూసేలా చేస్తుందని, "మీరు ఇంట్లోనే కూర్చోండి" అని చెప్పే దారుణమైన పరిస్థితి వస్తుందని స్పష్టం చేసింది. దీనివల్ల ప్రభుత్వ, జ్యుడీషియరీ రంగాల్లో కూడా మహిళల ప్రాతినిధ్యం తగ్గుతుందని హెచ్చరించింది.
కేరళ మోడల్.. కోర్టు కౌంటర్
విచారణ సందర్భంగా సీనియర్ అడ్వకేట్ ఎం.ఆర్. శంషాద్ ఒక కీలక విషయాన్ని కోర్టు దృష్టికి తెచ్చారు. 2013లోనే కేరళ ప్రభుత్వం వర్సిటీల్లో పీరియడ్స్ లీవ్ ఇచ్చిందని, కొన్ని ప్రైవేట్ సంస్థలు కూడా ఇప్పటికే ఇస్తున్నాయని గుర్తుచేశారు.
దీనికి ధర్మాసనం స్పందిస్తూ.. అవి ఆయా సంస్థలు స్వచ్ఛందంగా తీసుకున్న నిర్ణయాలని, వాటిని చట్టంగా మార్చి అందరిపై రుద్దితే మాత్రం ఉపాధి రంగంలో ప్రతికూల ఫలితాలు (Negative Impact) వస్తాయని తేల్చిచెప్పింది.
గతంలో కోర్టు ఇచ్చిన తీర్పు ఏంటంటే..
సెలవుల విషయంలో సుప్రీంకోర్టు ప్రాక్టికల్ గా ఆలోచించినా, మహిళల ఆరోగ్యం విషయంలో గత జనవరిలో చారిత్రాత్మక తీర్పునిచ్చింది.
నెలసరి పరిశుభ్రత అనేది బాలికల విద్యా హక్కు, గౌరవప్రదమైన జీవన హక్కులో (ఆర్టికల్ 21) భాగమని సుప్రీంకోర్టు గుర్తించింది. పాఠశాలల్లో ఉచిత శానిటరీ నాప్కిన్లు, ప్రత్యేక మరుగుదొడ్లు ఏర్పాటు చేయాల్సిన బాధ్యత ప్రభుత్వాలపై ఉందని జస్టిస్ జేబీ పార్దివాలా, జస్టిస్ ఆర్. మహాదేవన్ ధర్మాసనం అప్పట్లో స్పష్టమైన ఆదేశాలు జారీ చేసింది.
సుప్రీంకోర్టు చెప్పిన దాంట్లో వాస్తవం లేకపోలేదు. కార్పొరేట్ ప్రపంచంలో ఇప్పటికే జెండర్ బయాస్ (Gender Bias) ఉంది. లీవ్స్ తప్పనిసరి అని చట్టం చేస్తే.. రిక్రూట్మెంట్ సమయంలో పురుషులకే ప్రాధాన్యత ఇచ్చే ప్రమాదం ఉంది. చట్టబద్ధత కంటే.. కష్టమైన రోజుల్లో 'వర్క్ ఫ్రమ్ హోమ్' (Work From Home) ఆప్షన్ ఇవ్వడం లేదా కంపెనీల్లో సానుకూల వాతావరణం తీసుకురావడం దీనికి సరైన పరిష్కారం. సమానత్వం కోసం పోరాడుతున్న మహిళల కెరీర్ కు ఈ లీవ్స్ అడ్డంకి కాకుండా ఉండటమే ముఖ్యం.
