Water Crisis in India: చుక్క నీటి కోసం అల్లాడుతున్న మహానగరాలు.. హైదరాబాద్కూ తప్పని జల గండం!
నీళ్లు లేకుండా ఒక్కరోజు గడపడం కూడా ఎంత కష్టమో మనందరికీ తెలుసు. కానీ ఒక నగరం మొత్తం తాగునీటి కోసం అల్లాడిపోయే రోజులు వస్తే పరిస్థితి ఎంత భయంకరంగా ఉంటుందో ఊహించండి. ట్యాంకర్ కోసం రాత్రి నుంచే క్యూల్లో నిలబడటం, వందల అడుగుల లోతుకు బోర్వెల్ వేసినా చుక్క నీరు కూడా రాకపోవడం ఇప్పుడు కేవలం ఊహలు కావు. మన కళ్లెదుటే ఇండియాలోని అనేక ప్రధాన నగరాల్లో నెమ్మదిగా మారుతున్న కఠోర వాస్తవాలు.
ఒకప్పుడు సరస్సుల నగరంగా పేరుగాంచిన హైదరాబాద్ కూడా ఇప్పుడు తీవ్రమైన నీటి ఆందోళనల దారిలోనే నడుస్తుండటం తీవ్ర ఆందోళన కలిగించే విషయం. మన వరంగల్ లాంటి టైర్-2 నగరాలతో పోలిస్తే, కాంక్రీట్ అడవులుగా మారిపోయిన ఈ మహానగరాల్లో ముంచుకొస్తున్న ఈ నీటి గండం భవిష్యత్తుకు పెద్ద హెచ్చరిక.
నగరం శరవేగంగా విస్తరిస్తున్న కొద్దీ భూమి కింద ఉన్న నీటి నిల్వలు పూర్తిగా అడుగంటుతున్నాయి. ఒకప్పుడు కుండపోత వర్షాలతో నిండిపోయే చెరువులు, కుంటలు ఇప్పుడు కనుమరుగైపోయాయి. వాటి స్థానంలో కొత్త కాలనీలు, ఆకాశాన్ని తాకే అపార్ట్మెంట్లు, కమర్షియల్ భవనాలు వెలుస్తున్నాయి కానీ, వాటికి సరిపడే నీటి వనరులు మాత్రం పెరగడం లేదు.
ఇది కేవలం హైదరాబాద్కే పరిమితమైన సమస్య కాదు. దేశ రాజధాని ఢిల్లీ, చెన్నై, బెంగళూరు లాంటి పెద్ద నగరాలు ఇప్పటికే తీవ్రమైన నీటి ఒత్తిడిని ఎదుర్కొంటున్నాయి. ప్రపంచంలోనే అత్యంత నీటి ఒత్తిడిని ఎదుర్కొంటున్న ఇరవై నగరాల జాబితా తీస్తే, అందులో ఇండియాకు చెందిన ఐదు నగరాలు ఉండటం, అందులో హైదరాబాద్ కూడా ఒకటి కావడం పరిస్థితి తీవ్రతకు అద్దం పడుతోంది.
ఈ నీటి సంక్షోభం ఒక్క రాత్రిలో పుట్టుకొచ్చింది కాదు, దశాబ్దాలుగా మనం ప్రకృతి పట్ల చేసిన తప్పుల ఫలితమే. జనాభా వేగంగా పెరగడం, నగరాలు విస్తరించడం వల్ల జల వనరులపై విపరీతమైన ఒత్తిడి పెరిగింది. హైదరాబాద్లో నగరం వేగంగా విస్తరించిన ప్రాంతాల్లో వేలాది బోర్వెల్స్ను ఇష్టారాజ్యంగా తవ్వేశారు.
కొత్త కాలనీలు, గేటెడ్ కమ్యూనిటీలు పూర్తిగా భూగర్భ జలాలపైనే ఆధారపడుతుండటంతో కొన్ని ప్రాంతాల్లో బోర్వెల్లు వందల అడుగుల లోతులోకి వెళ్లినా చుక్క నీరు దొరకడం లేదు. దీంతో చాలా కాలనీలు ఇప్పుడు పూర్తిగా ట్యాంకర్ నీటిపైనే ఆధారపడే పరిస్థితి ఏర్పడింది. నగరానికి ప్రధానంగా నీరు సరఫరా చేసే కృష్ణా, గోదావరి ప్రాజెక్టుల పై కూడా వేసవి కాలంలో అంచనాలకు మించి భారీ ఒత్తిడి పడుతోంది.
గత పరిస్థితులను గమనిస్తే, చెన్నై నగరం 2019లో అత్యంత తీవ్రమైన నీటి సంక్షోభాన్ని ఎదుర్కొంది. ఈ ఏడాదే బెంగళూరు ప్రజలు నీటి కొరతతో ఎంతలా అల్లాడిపోయారో మనం కళ్లారా చూశాం. ఢిల్లీ ప్రతి వేసవిలో యమునా నీటి కోసం పొరుగు రాష్ట్రాలతో పోరాడుతూనే ఉంది. ఈ ఘటనలు ఒక విషయం స్పష్టంగా చెబుతున్నాయి, నగరాల నీటి సంక్షోభం అనేది భవిష్యత్తు సమస్య కాదు, అది ఇప్పటికే మన ఇళ్ల ముందుకు వచ్చేసింది.
నీటి నిర్వహణలో తక్షణమే మార్పులు తీసుకురాకపోతే తక్కువ ఆదాయం కలిగిన కుటుంబాలు తమ కష్టార్జితంలో సగం కేవలం నీటిని కొనుగోలు చేయడానికే ఖర్చు చేయాల్సి వచ్చే ప్రమాదం ఉంది.
దీనికి పరిష్కారాలు లేకపోలేదు కానీ, కఠినమైన అమలు అవసరం. పాత పైప్లైన్లలో లీకేజీలను అరికట్టడం, అక్రమ నీటి వినియోగాన్ని నియంత్రించడం, బోర్వెల్ తవ్వకాలను కఠినంగా నిరోధించడం, నీటిని ఎక్కువగా వాడేవారికి భారీ ఛార్జీలు విధించడం లాంటి చర్యలు తక్షణమే చేపట్టాలి.
నగరాల్లో నిర్మించే ప్రతి భవనంలో రైన్వాటర్ హార్వెస్టింగ్ (వర్షపు నీటి సంరక్షణ) వ్యవస్థలు సక్రమంగా అమలు చేస్తేనే భూగర్భ జలాలు మళ్లీ రీఛార్జ్ అవుతాయి. శుద్ధి చేసిన మురుగు నీటిని పరిశ్రమల కోసం ఉపయోగించడం ద్వారా తాగునీటి మీద ఒత్తిడిని బాగా తగ్గించవచ్చు. పెరుగుతున్న నగరాలు, తగ్గుతున్న నీటి వనరుల మధ్య మనం సమతుల్యత సాధించకపోతే రానున్న రోజుల్లో నీటి కోసం వీధుల్లో కొట్లాటలు జరిగే రోజులు ఎంతో దూరంలో లేవు.
