భారత్‌కు బదులు చైనాకు ఇరాన్ చమురు నౌక.. అసలేం జరిగింది?

naveen
By -

Oil tanker 'Ping Shun' navigating through the ocean, representing the diversion of crude oil from India to China

సముద్ర జలాల్లో అనూహ్య మలుపు! పశ్చిమాసియా యుద్ధ మేఘాల మధ్య, ఎంతో ఉత్కంఠగా భారత్ వైపు దూసుకొస్తున్న ఒక భారీ క్రూడాయిల్ నౌక.. ఉన్నపళంగా గమ్యం మార్చుకుంది. భారత్ చేరాల్సిన ఆ చమురు ట్యాంకర్, దారి మళ్లి డ్రాగన్ కంట్రీ చైనా వైపు ఎందుకు దూసుకెళ్తోంది? ఈ హై డ్రామా వెనుక ఉన్న అసలు రహస్యం ఏంటి?


భారత్‌కు బదులు చైనా.. సముద్రంలో సస్పెన్స్! 


ఇరాన్ ముడి చమురుతో భారత్ వస్తున్న 'పింగ్ షున్' ట్యాంకర్ అనూహ్యంగా తన గమ్యస్థానాన్ని మార్చుకుని పెను సంచలనం సృష్టించింది. మార్చి 4వ తేదీన ఇరాన్‌లోని ఖర్గ్ ద్వీపం నుంచి గుజరాత్‌లోని వడినార్ పోర్టుకు ఆ నౌక బయలుదేరింది. 


అంతా సవ్యంగా జరిగితే ఏప్రిల్ 4 నాటికి ఆ నౌక వడినార్ ఓడరేవుకు చేరుకోవాలి. కానీ, ఆ నౌక ఉన్నట్లుండి చైనాలోని డోగియింగ్ దిశగా రూటు మార్చినట్లు ప్రతిష్టాత్మక నౌకల ట్రాకింగ్ వెబ్‌సైట్ 'కెప్లర్' వెల్లడించింది. అయితే, ట్యాంకర్ తన గమ్యస్థానానికి వెళ్లే క్రమంలో మళ్లీ మార్గాలు మార్చుకునే అవకాశం కూడా లేకపోలేదని నిపుణులు అంచనా వేస్తున్నారు. గత నెలలో చైనాకు వెళ్తున్న ఒక నౌక భారత్‌కు దారి మళ్లిందంటూ వచ్చిన వార్తలను కేంద్రం కొట్టిపారేసిన విషయం ఇక్కడ గమనార్హం.


6 లక్షల బ్యారెళ్ల ఇంధనం.. దెబ్బకొట్టిన అమెరికా ఆంక్షలు 


యుద్ధం ప్రారంభమైన నాలుగు రోజుల తర్వాత, అంటే మార్చి 4న ఖర్గ్ దీవిలో ఈ నౌకలో ఆయిల్ లోడింగ్ చేశారని.. ఇందులో దాదాపు 6 లక్షల బ్యారెళ్ల ముడిచమురు ఉండొచ్చని కెప్లర్ అంచనా వేసింది. అంత భారీ ఇంధనం ఉన్న నౌక అనూహ్యంగా చైనా వైపు మళ్లడం తీవ్ర చర్చనీయాంశమైంది.


గత చరిత్రను గమనిస్తే.. ఒకప్పుడు భారత చమురు దిగుమతుల్లో ఇరాన్ వాటా ఏకంగా 11.5 శాతంగా ఉండేది. 2018లో రోజుకు సుమారు 5.18 లక్షల బ్యారెళ్ల చమురును మనం ఇరాన్ నుంచి దిగుమతి చేసుకునే వాళ్లం. కానీ అమెరికా ఆంక్షల ఉక్కుపాదంతో ఆ దిగుమతులు భారీగా పడిపోయాయి. మే 2019 నాటికి అది 2,68,000 బ్యారెళ్లకు తగ్గగా.. ఆ తర్వాత ఇరాన్ నుంచి చమురు కొనుగోలు చేయడమే పూర్తిగా మానేశాం.


30 రోజుల ఆంక్షల సడలింపు.. అయినా తప్పని ట్విస్టులు! 


పశ్చిమాసియాలో ప్రస్తుతం నెలకున్న విపత్కర పరిస్థితులతో చమురు ధరలు మండిపోతూ అంతర్జాతీయ మార్కెట్‌లో సంక్షోభం తలెత్తింది. ఈ అగ్నిగుండాన్ని చల్లార్చాలనే ఉద్దేశంతో ఇరాన్ ఆయిల్ కొనుగోళ్లపై ఉన్న ఆంక్షలను అమెరికా 30 రోజుల పాటు తాత్కాలికంగా సడలించింది. దీంతో 2019 తర్వాత మొట్టమొదటిసారిగా ఇరాన్ నుంచి క్రూడాయిల్ నౌక భారత్‌కు బయల్దేరినట్లు డేటా ఇంటెలిజెన్స్ కంపెనీ కెప్లర్ ఇటీవల తెలిపింది. ఇక, ఈ పిన్ షున్ నౌకను 2002లో నిర్మించగా.. దీనిపై 2025లో అమెరికా ఆంక్షలు విధించడం విశేషం.


అసలు ట్విస్ట్ అదే.. ముందే డబ్బులు కావాలట! 


ప్రముఖ విశ్లేషకుడు సునీతా రిటోలియా ఈ ఆకస్మిక మలుపుపై సంచలన విశ్లేషణ చేశారు. పిన్ షున్ గమ్యస్థానాన్ని మార్చుకోవడం వెనుక కేవలం "డబ్బు" వ్యవహారమే కనిపిస్తోందని అన్నారు. అమ్మకందారులు ఇప్పుడు నిబంధనలను కఠినతరం చేశారని, గతంలో ఉన్న 30-60 రోజుల రుణ (క్రెడిట్) గడువు నుంచి తప్పుకుని.. ముందస్తుగా లేదా స్వల్పకాలిక పరిష్కారం వైపు మొగ్గు చూపుతున్నారని స్పష్టం చేశారు. అయితే, ఈ ముడి చమురు అసలు అమ్మకందారుడు, కొనుగోలుదారుడు ఎవరో ఇప్పటికీ స్పష్టంగా తెలియరావడం లేదు.


రష్యా చమురు దిగ్గజం 'రోస్నెఫ్ట్' మద్దతు ఉన్న నరాయా ఎనర్జీకి చెందిన రిఫైనరీ గుజరాత్‌లోని వడినార్‌లో ఉంది. ఇది ఏటా 20 మిలియన్ టన్నుల ఆయిల్‌ను శుద్ధి చేయగలదు. "ఇరాన్ ముడి చమురు విషయంలో ప్రయాణం మధ్యలో ఇలా గమ్యస్థానాలు మారడం ఇదే మొదటిసారి కాదు. కానీ, మారుతున్న ఆర్థిక నిబంధనలు, ప్రత్యర్థుల నుంచి ఎదురయ్యే ముప్పు కారణంగా చమురు వాణిజ్యంలో ఎంతటి సంక్లిష్టత పెరుగుతోందో ఈ పరిణామాలు స్పష్టం చేస్తున్నాయి" అని రిటోలియా విశ్లేషించారు.


సముద్రంలో నౌక ఎటు తిరుగుతుందో, చమురు ఎవరి సొంతం అవుతుందో తెలియని ఉత్కంఠ! ఎడారి యుద్ధం సృష్టిస్తున్న ఈ ఆయిల్ పాలిటిక్స్, రాబోయే రోజుల్లో ఇంకెన్ని ఆర్థిక విస్ఫోటనాలకు దారితీస్తుందో చూడాలి.