పశ్చిమాసియాలో పేలుతున్న బాంబుల మోత.. ఆకాశంలో ఎగిరే విమానాల రెక్కలను దారుణంగా విరిచేస్తోంది! ఇరాన్ యుద్ధం సృష్టిస్తున్న ఇంధన మంటలు ప్రపంచ విమానయాన రంగాన్ని నిలువునా దహించేస్తున్నాయి. ఎక్కడో జరుగుతున్న యుద్ధం, ఇంకెక్కడో ఉన్న సామాన్యుడి ప్రయాణాన్ని ఎంత భయంకరంగా శాసిస్తుందో చెప్పేందుకు లుఫ్తాన్సా ఎయిర్లైన్స్ తీసుకున్న తాజా నిర్ణయమే ఒక సజీవ సాక్ష్యం. ప్రపంచ పర్యాటకానికి ఆయువుపట్టు లాంటి ఎయిర్లైన్స్ అన్నీ ఇప్పుడు అప్పుల ఊబిలో కూరుకుపోకుండా తమ విమానాలను గ్రౌండ్ చేస్తున్నాయి.
లుఫ్తాన్సా సంచలనం.. 20 వేల విమానాలకు బ్రేక్!
ఐరోపాలో అతిపెద్ద ఎయిర్లైన్స్ గ్రూప్ 'లుఫ్తాన్సా' (Lufthansa) సంచలన నిర్ణయం తీసుకుంది. విపరీతంగా పెరిగిపోయిన జెట్ ఇంధన ధరల భారాన్ని తట్టుకోలేక, ఏకంగా 20 వేల షార్ట్-హాల్ (స్వల్పదూర) విమానాలను రద్దు చేస్తున్నట్లు ఆ సంస్థ అధికారికంగా ప్రకటించింది. ఈ వేసవి షెడ్యూల్ నుంచి వీటిని నిర్దాక్షిణ్యంగా తొలగిస్తున్నారు. దీని ద్వారా ఆ సంస్థకు చెందిన 1 శాతం సీట్-కిలోమీటర్ల (ASK) సామర్థ్యం పడిపోనుండగా.. సుమారు 40 వేల టన్నుల విలువైన జెట్ ఇంధనం ఆదా అవుతుందని అంచనా వేస్తున్నారు.
ఇప్పటికే ఈ ప్లాన్లో భాగంగా మంగళవారం తొలి విడతగా 120 విమానాలను రద్దు చేశారు. ఈ కోతలు మే నెలాఖరు వరకు కఠినంగా అమల్లో ఉంటాయి. ఏప్రిల్ చివర లేదా మే మొదటి వారంలో ఈ వేసవి సీజన్కు సంబంధించిన మరిన్ని భారీ రద్దుల జాబితాను సంస్థ బయటపెట్టనుంది.
లోపల సమ్మెలు.. బయట కుప్పకూలుతున్న సామ్రాజ్యం
లుఫ్తాన్సా కష్టాలు కేవలం ఇంధనంతో ఆగిపోలేదు. పైలట్లు, క్యాబిన్ క్రూ చేస్తున్న వరుస సమ్మెలు ఆ సంస్థను ఉక్కిరిబిక్కిరి చేస్తున్నాయి. ఇంధనాన్ని విపరీతంగా తాగేసే 27 పాత విమానాలను ఇప్పటికే నేలకే పరిమితం చేసింది. అంతేకాకుండా, తమ ప్రాంతీయ విభాగమైన 'సిటీలైన్' (Lufthansa Cityline) ను పూర్తిగా మూసివేస్తున్నట్లు గత వారమే కుండబద్దలు కొట్టింది. ఈ ప్రాంతీయ సర్వీసులను ఇతర గ్రూపుల్లో విలీనం చేస్తోంది.
నష్టాలను పూడ్చుకునే క్రమంలో 2030 నాటికి ఏకంగా 4 వేల అడ్మినిస్ట్రేటివ్ ఉద్యోగాలను పీకేయాలని లుఫ్తాన్సా సిద్ధమైంది. ఫ్లాగ్షిప్ ఎయిర్లైన్స్ కంటే 40 శాతం తక్కువ సిబ్బంది ఖర్చులు ఉండే 'సిటీ ఎయిర్లైన్స్', 'డిస్కవర్' లాంటి చవకైన అనుబంధ సంస్థలకు తమ షార్ట్-హాల్ విమానాలను మళ్లించే ప్లాన్ను అమలు చేస్తోంది.
కోతల్లో బలైపోతున్న రూట్లు ఇవే!
ఈ ఇంధన కోతల్లో ప్రధానంగా పశ్చిమ, మధ్య ఐరోపాలోని హై-ఫ్రీక్వెన్సీ, తక్కువ లాభాలు తెచ్చే స్వల్పదూర విమానాలే ఎక్కువగా బలవుతున్నాయి. ఫ్రాంక్ఫర్ట్ నుంచి పోలాండ్లోని బిడ్గోస్జ్ (Bydgoszcz), రెస్జోవ్ (Rzeszów) నగరాలకు వెళ్లే విమానాలను లుఫ్తాన్సా తాత్కాలికంగా రద్దు చేసింది. ప్రస్తుత ఇంధన ఖర్చుల దృష్ట్యా ఇవి ఏమాత్రం లాభదాయకం కాదని తేల్చిచెప్పింది. అలాగే ఫ్రాంక్ఫర్ట్ నుంచి నార్వేలోని స్టావాంజర్ (Stavanger) కు వెళ్లే సర్వీసులకు కూడా బ్రేక్ పడింది.
మ్యూనిక్, ఫ్రాంక్ఫర్ట్ లాంటి ప్రధాన హబ్లకు ప్రయాణికులను తీసుకొచ్చే చిన్న జర్మన్, ఐరోపా నగరాల రూట్లు తీవ్రంగా దెబ్బతిన్నాయి. బ్రేక్-ఈవెన్ దాటని విమానాలకే మొదట కత్తెర పడుతోంది. వీటికి బదులుగా "రైల్ అండ్ ఫ్లై" (రైళ్ల ద్వారా ప్రయాణం) లేదా కోడ్షేర్ భాగస్వామ్య వ్యూహాలను ప్రయాణికుల ముందు ఉంచుతోంది. దీనివల్ల ఐరోపా మీదుగా ఆసియా లేదా అమెరికాకు వెళ్లే సుదూర కనెక్టింగ్ ప్రయాణికులు తమ విమానాలను కోల్పోయి విమానాశ్రయాల్లోనే గంటల తరబడి పడిగాపులు కాసే ప్రమాదం ఏర్పడింది.
ఇరాన్ వార్ ఎఫెక్ట్.. ఆకాశాన్ని తాకుతున్న ధరలు
ఇరాన్పై అమెరికా-ఇజ్రాయెల్ దాడుల తర్వాత ప్రపంచ మార్కెట్లు కుప్పకూలాయి. ఇంధన ధరలు అక్షరాలా రెట్టింపు అయ్యాయి. పరిశ్రమల డేటా ప్రకారం.. యుద్ధానికి ముందు బ్యారెల్ జెట్ ఇంధనం (బ్రాంచ్ మార్క్) ధర 85-90 డాలర్లు ఉండగా.. మార్చి ఆరంభానికి అది ఏకంగా 195 డాలర్లకు ఎగబాకింది. ఐరోపాలో ఒకప్పుడు టన్నుకు 831 డాలర్లుగా ఉన్న ఇంధనం, ఇప్పుడు రికార్డు స్థాయిలో 1838 డాలర్లకు చేరుకుంది.
ఆసియా హబ్ అయిన సింగపూర్లో స్పాట్ జెట్-కిరోసిన్ ధర బ్యారెల్కు 93 డాలర్ల నుంచి ఏకంగా 225 డాలర్లను దాటేసి 72-140 శాతం మేర మండిపోయింది. ఉత్తర అమెరికాలో 85-88 శాతం, ఆసియా-ఓషియానియాలో 130-134 శాతం మేర ఇంధన ధరలు భగ్గుమన్నాయి. మన భారతదేశంలో సైతం డొమెస్టిక్ ఏవియేషన్ టర్బైన్ ఫ్యూయెల్ (ATF) ధర మార్చి చివర్లో ఏకంగా కిలోలీటరుకు రూ. 2.07 లక్షలకు చేరుకుని ఆ తర్వాత కాస్త తగ్గినా.. యుద్ధం ముందున్న స్థాయిలకంటే ఎంతో ఎత్తులోనే ఉండిపోయింది. కానీ అంతర్జాతీయ విమానాలకు వాడే ఇంధనం రేటు మాత్రం ఏకంగా 107 శాతం పెరగడం గమనార్హం.
పరిశ్రమలో హాహాకారాలు.. రద్దవుతున్న వేలాది విమానాలు
ఈ మంటల ప్రభావం ఒక్క లుఫ్తాన్సా మీదే లేదు. ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఉన్న టాప్ 20 ఎయిర్లైన్స్లో 19 సంస్థలు మే నెలలో తమ విమానాలను సర్దుబాటు చేశాయని ప్రముఖ అనలిటిక్స్ సంస్థ 'సిరియం లిమిటెడ్' (Cirium Ltd) తేల్చిచెప్పింది. పరిశ్రమ సామర్థ్యం మే నెలలో 3 శాతం మేర పడిపోయినట్లు వెల్లడించింది. ఈ ఏడాది ఏవియేషన్ రంగంలో 4 నుంచి 6 శాతం వృద్ధి ఉంటుందనుకున్న అంచనాలను మార్చేసి, పరిస్థితులు ఇలాగే ఉంటే 3 శాతం మేర క్షీణత తప్పదని ఆ సంస్థ తీవ్రంగా హెచ్చరించింది.
చాలా ఎయిర్లైన్స్ తక్కువ లాభాలున్న రోజువారీ విమానాలను క్యాన్సిల్ చేస్తుంటే, మరికొన్ని సంస్థలు టికెట్ ధరలను, ఇంధన సర్ఛార్జీలను అమాంతం పెంచేస్తున్నాయి. బడా విమానయాన సంస్థలు ఇంధన సెగను ఎలా ఎదుర్కొంటున్నాయంటే:
'ఎయిర్ కెనడా' (Air Canada) మే నెలాఖరు నుంచి టొరంటో, మాంట్రియల్ నుంచి న్యూయార్క్లోని జేఎఫ్కే (JFK) ఎయిర్పోర్టుకు వెళ్లే రూట్లలో సమ్మర్ ఫ్లైట్స్ను తగ్గిస్తోంది. ఇరాన్ యుద్ధం తర్వాత ఇంధనం రెట్టింపు అవ్వడమే దీనికి కారణమని స్పష్టం చేసింది.
అమెరికాకు చెందిన 'యునైటెడ్ ఎయిర్లైన్స్' తన సిబ్బందికి రాసిన లేఖలో రాత్రివేళలు, రద్దీ లేని సమయాల్లో నడిచే విమానాలను వ్యూహాత్మకంగా 5 శాతం మేర తగ్గిస్తున్నట్లు తేల్చిచెప్పింది.
'స్కాండినేవియన్ ఎయిర్లైన్స్' (SAS) ఏప్రిల్ నెలలో ఏకంగా 1000 విమానాలను రద్దు చేస్తున్నట్లు ఇంధన ధరల భారాన్ని ఎత్తిచూపింది.
'ఎయిర్ న్యూజిలాండ్' కూడా 1000కి పైగా విమానాలను స్క్రాప్ చేసి, ధరలు తగ్గకపోతే ముందు ముందు మరిన్ని కోతలు ఉంటాయని హెచ్చరించింది.
మన 'ఎయిర్ ఇండియా'తో పాటు 'డెల్టా ఎయిర్ లైన్స్' విమానాల ఫ్రీక్వెన్సీని తగ్గించడంతో పాటు ప్రయాణికులపై ప్యాసింజర్ ఛార్జీల భారాన్ని మోపుతున్నాయి. డెల్టా మాత్రం ఇది కేవలం ఇంధనం వల్లే కాదని, డిమాండ్, షెడ్యూలింగ్ కారణాలు కూడా ఉన్నాయని కవర్ చేసుకుంటోంది.
మలేషియాకు చెందిన చవక విమానయాన సంస్థ 'ఎయిర్ ఏషియా' తన సర్వీసుల్లో 10 శాతం మేర కోత విధించింది. ఎయిర్ ఫ్రాన్స్-కేఎల్ఎమ్, కేఎల్ఎమ్ రాయల్ డచ్ సంస్థలు ఆర్థికంగా గిట్టుబాటు కాని రూట్లను రద్దు చేస్తూ, లాంగ్-హాల్ ప్రయాణాలపై ఛార్జీలను అమాంతం పెంచుతున్నాయి.
స్విట్జర్లాండ్కు చెందిన లీజర్ క్యారియర్ 'ఎడెల్వీస్ ఎయిర్' (Edelweiss Air) డెన్వర్, సియాటెల్ నగరాలకు విమానాలను పూర్తిగా రద్దు చేసి, లాస్ వేగాస్ రూట్లో కోతలు విధించింది.
తైవాన్కు చెందిన ఎయిర్లైన్స్ అన్నీ కలిసి వేసవి రద్దీకి ముందే మే నెలలో వారానికి సగటున 52 అంతర్జాతీయ విమానాలను రద్దు చేస్తున్నాయి.
అయితే బ్రిటీష్ ఎయిర్వేస్ మాతృసంస్థ 'ఐఏజీ' (IAG), 'ఈజీజెట్' (EasyJet) లాంటివి యుద్ధానికి ముందే ముందుచూపుతో ఇంధనాన్ని హెడ్జింగ్ (Hedging) చేసుకోవడం వల్ల ప్రస్తుతానికి కోతల నుంచి బయటపడ్డాయి. కానీ ఈ మంటలు ఇలాగే కొనసాగితే భవిష్యత్తులో షెడ్యూల్ మార్పులు తప్పవని ఆ సంస్థలు కూడా హెచ్చరిస్తున్నాయి.
ఇరాన్ గడ్డపై పడుతున్న బాంబుల పొగలు, ఆకాశంలో ఎగిరే విమానాల ఊపిరి తీస్తున్నాయి! ఇంధన వ్యయం రెట్టింపు కావడంతో ఎయిర్లైన్స్ అన్నీ ప్రాణసంకటంలో పడ్డాయి. యుద్ధం అనేది కేవలం సైనికులకే పరిమితం కాదు, అది ప్రపంచ ఆర్థిక చక్రాన్ని స్తంభింపజేస్తూ సామాన్యుడి జేబుకు చిల్లులు పెడుతుందనడానికి నేటి విమానయాన రంగమే అతిపెద్ద ఉదాహరణ!
Also Read:
US Iran Ceasefire: ఇరాన్కు ట్రంప్ ఆఖరి ఛాన్స్జనాభా లేక వణికిపోతున్న జపాన్.. యువత ఎందుకు పెళ్లికి దూరమవుతోంది?
Mossad Agent Death: ఇటలీలో బోటు ప్రమాదం.. వెలుగులోకి ఇజ్రాయెల్ మాజీ ఏజెంట్ స్టోరీ
US Iran Naval Blockade: దిగ్బంధనాన్ని ఛేదించిన ఇరాన్
Russia Economic Crisis: కూలుతున్న రష్యా ఆర్థిక వ్యవస్థ
