ప్రపంచ చమురు సామ్రాజ్యంలో కనీవినీ ఎరుగని భూకంపం! దాదాపు 60 ఏళ్ల సుదీర్ఘ బంధాన్ని తెంచుకుంటూ.. ‘ఆర్గనైజేషన్ ఆఫ్ పెట్రోలియం ఎక్స్పోర్టింగ్ కంట్రీస్’ (ఒపెక్ - OPEC) నుంచి శాశ్వతంగా వైదొలగాలని యునైటెడ్ అరబ్ ఎమిరేట్స్ (UAE) తీసుకున్న నిర్ణయం ఇప్పుడు గ్లోబల్ పాలిటిక్స్ను కుదిపేస్తోంది. ఇదొక వ్యాపార నిర్ణయం మాత్రమే కాదు, అగ్రరాజ్యాల చదరంగంలో ఒక పదునైన రాజకీయ అస్త్రం. ఈ ఒక్క దెబ్బతో చమురు కార్టెల్కు, దాని అనధికారిక బాస్ అయిన సౌదీ అరేబియాకు, అలాగే రియాద్ రక్షణ భాగస్వామి అయిన పాకిస్థాన్కు యూఏఈ కోలుకోలేని షాక్ ఇచ్చింది.
ఆధిపత్య పోరు.. ఒపెక్ కోటలో బీటలు!
అబుదాబి, రియాద్ల (సౌదీ) మధ్య ఆధిపత్య పోరు ఎప్పటినుంచో రగులుతూనే ఉంది. అయితే అమెరికా-ఇజ్రాయెల్ కలిసి ఇరాన్పై సాగిస్తున్న యుద్ధం నేపథ్యంలో.. గల్ఫ్ దేశాలపై టెహ్రాన్ చేస్తున్న దాడుల పట్ల ఉన్న ఉమ్మడి ఆగ్రహం ఆ విభేదాలను తాత్కాలికంగా కప్పిపుచ్చింది. కానీ లోపల మంట చల్లారలేదు. యూరొసియా గ్రూప్ మిడిల్ ఈస్ట్ డైరెక్టర్ ఫిరాస్ మక్సాద్ 'ది ఫైనాన్షియల్ టైమ్స్'తో మాట్లాడుతూ.. తాము మరింత ఎక్కువగా చమురు ఉత్పత్తి చేయాలనుకుంటే, సౌదీ మాత్రం తక్కువ చేయాలని ఒత్తిడి తీసుకురావడం యూఏఈకి ఏమాత్రం రుచించలేదని కుండబద్దలు కొట్టారు.
1967లో ఒపెక్ కార్టెల్లో చేరిన యూఏఈ.. అందులో మూడో అతిపెద్ద చమురు ఉత్పత్తి దేశంగా ఎదిగింది. కానీ, ఉత్పత్తి కోటాలను ఎప్పుడూ సౌదీ అరేబియానే శాసిస్తుండటంతో.. ఎక్కువ చమురును ఎగుమతి చేయలేక యూఏఈ చేతులు కట్టేసినట్లయింది. ఇప్పుడు ఒపెక్ నుంచి బయటకు రావడం ద్వారా అబుదాబికి పూర్తి స్వేచ్ఛ లభిస్తుంది. మార్కెట్ డిమాండ్కు తగ్గట్టుగా ఉత్పత్తిని పెంచుకుని గరిష్ట లాభాలు గడించే అవకాశం దక్కుతుంది. ఈ నిర్ణయం సౌదీ అరేబియా ప్రతిష్టకు గట్టి దెబ్బ. చమురు ధరలను శాసించే రియాద్ సామర్థ్యాన్ని ఇది నిర్వీర్యం చేస్తుంది. పైగా, ఎప్పటినుంచో ఒపెక్ను తీవ్రంగా విమర్శించే అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్కు యూఏఈ మరింత చేరువయ్యేందుకు ఈ అడుగు వేదిక కానుంది.
తటస్థ నాటకాలు వద్దు.. పాకిస్థాన్పై కన్నెర్ర!
యూఏఈ ఆగ్రహం కేవలం సౌదీపైనే కాదు, పాకిస్థాన్పై కూడా తీవ్రంగా ఉంది. సౌదీ అరేబియాతో పాకిస్థాన్ బంధాన్ని బలపరుచుకోవడం ఒక కారణమైతే.. అమెరికా, ఇరాన్ల మధ్య ఇస్లామాబాద్ ఒక 'మెతక' మధ్యవర్తి పాత్ర పోషించడం మరో ప్రధాన కారణం. యుద్ధ సమయంలో గల్ఫ్ దేశాలపై దాడులు జరుగుతున్నా, టెహ్రాన్ను పాకిస్థాన్ బాధ్యుడిని చేయకపోవడం అబుదాబికి ఏమాత్రం మింగుడుపడలేదు.
పాకిస్థాన్ మధ్యవర్తిత్వ పాత్ర యూఏఈకి తీవ్ర చికాకు తెప్పించిందని చాథమ్ హౌస్ అసోసియేట్ ఫెలో నీల్ క్విలియమ్ 'ది ఫైనాన్షియల్ టైమ్స్'కు తెలిపారు. "ప్రస్తుతం యూఏఈ దృష్టిలో విషయాలు బ్లాక్ అండ్ వైట్గా మాత్రమే ఉన్నాయి. ఈ యుద్ధంలో తటస్థంగా ఉండటం లేదా మధ్యేమార్గం అనేది ఏదీ లేదు.. మీరు మధ్యవర్తిత్వం వహిస్తున్నారంటే, మీరు మధ్యలోనే ఉన్నట్లు లెక్క" అని ఆయన విశ్లేషించారు.
2,200 దాడులు.. సహకారం శూన్యం!
జిద్దాలో ఆరు దేశాల గల్ఫ్ కోఆపరేషన్ కౌన్సిల్ (GCC) అత్యవసర సమావేశం జరుగుతున్న సమయంలోనే.. ఎవరితోనూ ముందుగా చర్చించకుండా యూఏఈ ఈ సంచలన ప్రకటన చేసింది. ఇరాన్ దాడుల తర్వాత జీసీసీ భేటీ కావడం ఇదే తొలిసారి. ఇజ్రాయెల్కు రాజకీయంగా అత్యంత సన్నిహితంగా ఉంటూ, టెహ్రాన్ను తీవ్రంగా వ్యతిరేకించే యూఏఈ.. ఈ ప్రాంతంలో ఇరాన్కు అతిపెద్ద టార్గెట్గా మారింది. భౌగోళికంగా ఇరాన్కు దగ్గరగా ఉండటంతో.. ఏకంగా 2,200 డ్రోన్లు, క్షిపణుల దాడులను యూఏఈ ఒంటరిగానే తిప్పికొట్టాల్సి వచ్చింది.
'ది గార్డియన్' నివేదిక ప్రకారం.. ఇరాన్పై ఉమ్మడిగా ప్రతిదాడులు చేద్దామని అబుదాబి.. సౌదీ అరేబియా, ఖతార్లను రహస్యంగా కోరింది. ఇరాన్ను ఓడించాలని రియాద్ కూడా అమెరికాను కోరుతోందని వార్తలు వచ్చినా.. జీసీసీ దేశాలు మాత్రం బహిరంగంగా ఇరాన్పై ఉమ్మడి దాడికి ఏకాభిప్రాయానికి రాలేదు. అలా చేస్తే అది కేవలం ఆత్మరక్షణగా మాత్రమే కాకుండా, ఇజ్రాయెల్ పక్షాన నిలబడినట్లుగా ప్రపంచం భావిస్తుందన్న భయమే అందుకు కారణం. తన పోరాటానికి పొరుగు దేశాల నుంచి కనీస రాజకీయ సంఘీభావం దక్కకపోవడంతో, తీవ్ర నిరాశకు గురైన యూఏఈ.. ఆర్థిక సంఘీభావాన్ని కూడా వదులుకుని ఒంటరి పోరుకు సిద్ధమైంది.
మార్కెట్లో సునామీ.. లక్షల బ్యారెళ్ల ఉత్పత్తి!
యూఏఈ ప్రభుత్వ రంగ సంస్థ అడ్నాక్ (Adnoc) లెక్కల ప్రకారం.. ఒపెక్ నుంచి నిష్క్రమణతో అబుదాబి ముడి చమురు ఉత్పత్తి భారీగా పెరగనుంది. ఇరాన్ యుద్ధానికి ముందు రోజుకు 3.4 మిలియన్ బ్యారెళ్లుగా ఉన్న ఉత్పత్తిని, 2027 నాటికి ఏకంగా 5 మిలియన్ బ్యారెళ్లకు పెంచాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది.
ఇరాన్ హర్మూజ్ జలసంధిని మూసివేసినప్పటి నుంచి, యూఏఈ ముడి చమురు ఉత్పత్తి మార్చి నెలలో 44 శాతం పడిపోయి 1.9 మిలియన్ బ్యారెళ్లకు పాతాళానికి పడిపోయింది. ఉత్పత్తిని పెంచే దాని సామర్థ్యంపై కూడా ప్రశ్నలు తలెత్తాయి. మొత్తంగా చూసుకుంటే, ఈ యుద్ధం కారణంగా మార్చిలో ఒపెక్ చమురు ఉత్పత్తి రోజుకు ఏకంగా 7.88 మిలియన్ బ్యారెళ్లు తుడిచిపెట్టుకుపోయింది. ఇది 27 శాతం భారీ పతనంతో 20.79 మిలియన్ బ్యారెళ్లకు పడిపోయింది. గత దశాబ్దాల చరిత్రలో ఆ కార్టెల్కు ఎదురైన అతిపెద్ద సప్లయ్ పతనం ఇదే!
దుబాయ్ కేంద్రంగా పనిచేసే ఎమిరేట్స్ పాలసీ సెంటర్ ప్రెసిడెంట్ డాక్టర్ ఎబ్తెసామ్ అల్-కెత్బీ 'ది గార్డియన్'తో మాట్లాడుతూ, ఇది పూర్తిగా స్వీయ ప్రయోజనాలతో తీసుకున్న నిర్ణయమని స్పష్టం చేశారు. "ఒక కూటమిలో కేవలం ఉత్పత్తిదారుడిగా ఉన్న స్థాయి నుంచి.. మార్కెట్ స్థిరత్వానికి దోహదం చేసే బ్యాలెన్సింగ్ ప్రొడ్యూసర్గా యూఏఈ తన పాత్రను తాను పునర్నిర్వచించుకుంటోంది. ఈ నిర్ణయం ఒపెక్ ఐక్యతను క్రమంగా దెబ్బతీసినా, గ్లోబల్ సప్లయ్ డైనమిక్స్ను నేరుగా ప్రభావితం చేయగల శక్తిగా యూఏఈ స్థానాన్ని అమాంతం పెంచుతుంది" అని ఆమె విశ్లేషించారు. దానికి తోడు, ఒపెక్ను ద్వేషించే ట్రంప్ హయాంలో అగ్రరాజ్యం నుంచి దౌత్యపరమైన మద్దతు, భారీ పెట్టుబడుల ప్రయోజనాలు యూఏఈకి దక్కడం ఖాయం.
పాకిస్థాన్ దివాలా అంచున.. అడ్డుపడిన సౌదీ!
యూఏఈ తన అసలైన ప్రతాపాన్ని ఒపెక్ నుంచి బయటకు రాకముందే చూపించడం మొదలుపెట్టింది. ఈ నెల ప్రారంభంలోనే, ఇస్లామాబాద్లో తాను డిపాజిట్ చేసిన 3.5 బిలియన్ డాలర్ల (పాకిస్థాన్ విదేశీ మారక నిల్వల్లో ఇది ఐదో వంతు) భారీ నిధులను అబుదాబి వెనక్కి లాగేసుకుంది. ఇరాన్ విషయంలో పాకిస్థాన్ అవలంబిస్తున్న తటస్థ వైఖరిపై యూఏఈ ఏ స్థాయిలో రగిలిపోతోందో చెప్పడానికి ఇదొక సజీవ సాక్ష్యం. పాకిస్థాన్ పీకల్లోతు కష్టాల్లో పడటంతో.. గత సెప్టెంబర్లోనే ఇస్లామాబాద్తో రక్షణ ఒప్పందం కుదుర్చుకున్న సౌదీ అరేబియా రంగంలోకి దిగి, తన దక్షిణాసియా భాగస్వామిని ఆదుకోవాల్సి వచ్చింది.
గల్ఫ్ అగ్రదేశాల మధ్య ఈ ఆధిపత్య పోరు కొన్నేళ్లుగా రగులుతూనే ఉంది. అయితే, యెమెన్లో జరుగుతున్న అంతర్యుద్ధంలో యూఏఈ, సౌదీలు చెరో వర్గానికి మద్దతు ఇవ్వడంతో.. ఆ విభేదాలు డిసెంబర్, జనవరి నెలల్లో బహిరంగంగా బట్టబయలయ్యాయి. ఈ శత్రుత్వానికి మరో బలమైన కారణం కూడా ఉంది. తన గల్ఫ్ పొరుగు దేశమైన యూఏఈ కంటే.. పాకిస్థాన్, టర్కీ, ఈజిప్ట్ దేశాలతో సౌదీ అరేబియా ఎక్కువ సన్నిహితంగా మెలుగుతోంది.
"ఆ ఇరు దేశాల మధ్య విభేదాలు స్పష్టంగా ఉన్నాయి.. పాకిస్థాన్ అనేది ఆ కోపాన్ని ప్రదర్శించే ఒక వేదిక మాత్రమే. ఎలాగూ యూఏఈ పాకిస్థాన్ కంటే భారత్లోనే అత్యధికంగా పెట్టుబడులు పెడుతోంది" అని క్విలియమ్ ఎఫ్టీకి వివరించారు. "సౌదీ, పాకిస్థాన్ల మధ్య పెరుగుతున్న ఈ కూటమి.. తమ ప్రయోజనాలకు విఘాతం కలిగిస్తుందని అబుదాబి బలంగా నమ్ముతోంది" అని ఆయన స్పష్టం చేశారు. ఒపెక్ నుంచి బయటకు రావడం ద్వారా అగ్రరాజ్యం అమెరికా అండను సంపాదించడంతో పాటు, సౌదీ-పాకిస్థాన్ బంధాన్ని బ్రేక్ చేయాలన్నదే యూఏఈ అసలు లక్ష్యం!
భారత్కు భారీ లాభం.. సామాన్యుడికి పండగే!
ఒపెక్ నుంచి యూఏఈ వైదొలగడం భారతదేశానికి ఒక గొప్ప వరంగా మారబోతోంది! ఇది నేరుగా ముడి చమురు వ్యయాన్ని తగ్గించి, మెరుగైన చమురు సరఫరాకు మార్గం సుగమం చేస్తుంది. ఒపెక్ విధించే పరిమితుల (కోటాలు) నుంచి స్వేచ్ఛ పొందడం ద్వారా, ప్రపంచవ్యాప్తంగా చమురు డిమాండ్ ఉన్నప్పుడే గరిష్టంగా ఉత్పత్తి చేసి లాభాలు గడించాలని యూఏఈ వ్యూహరచన చేస్తోంది.
తక్కువ ఖర్చుతో చమురు ఉత్పత్తి చేసే యూఏఈ లాంటి దేశం నుంచి మార్కెట్లోకి భారీగా సరఫరా పెరిగితే.. కాలక్రమేణా చమురు ధరలు ఆటోమేటిక్గా దిగివస్తాయి. భారీగా చమురును దిగుమతి చేసుకునే భారత్కు దీనివల్ల దిగుమతి బిల్లు భారీగా తగ్గుతుంది. తద్వారా దేశంలో ద్రవ్యోల్బణ ఒత్తిడి తగ్గి సామాన్యుడికి ఊరట లభిస్తుంది.
"ఒపెక్ నుంచి యూఏఈ నిష్క్రమణ అనేది మధ్యస్థ కాలంలో ప్రపంచ చమురు సరఫరాను మరింత పెంచుతుంది.. ఇది ముడి చమురు ధరలను కచ్చితంగా తగ్గిస్తుంది. ఆ కోణంలో చూస్తే ఇది భారతదేశపు దిగుమతి బిల్లును, ద్రవ్యోల్బణాన్ని తగ్గించడానికి అత్యంత ప్రయోజనకరంగా ఉంటుంది" అని గ్రాంట్ థార్న్టన్ భారత్ ఆయిల్ అండ్ గ్యాస్ పార్టనర్ సౌరవ్ మిత్రా 'ఫైనాన్షియల్ ఎక్స్ప్రెస్'తో విశ్లేషించారు.
మధ్యప్రాచ్యంలో రాజకీయ ఇసుక తిన్నెలు వేగంగా కదులుతున్నాయి! దశాబ్దాలుగా నడుస్తున్న ఒక బంధాన్ని యూఏఈ తెంచుకోవడమంటే, అది కేవలం ఎకనామిక్స్ కాదు.. అది ముమ్మాటికీ జియోపాలిటిక్స్. తటస్థంగా ఉంటూ రెండు పడవల మీద కాలు వేసిన పాకిస్థాన్ను ఎలా తొక్కేయాలో యూఏఈ ప్రాక్టికల్గా చేసి చూపించింది. ఒపెక్ ఆధిపత్యం ముగింపు దశకు చేరుకుందనడానికి ఈ ఘటనే పచ్చి నిదర్శనం. ఒక దేశపు ఆగ్రహం, ప్రపంచ చమురు మార్కెట్ను శాసించి భారత్ లాంటి దేశాలకు ఆర్థిక ఊరటను కలిగించడం అంతర్జాతీయ రాజకీయాలలోని అద్భుతమైన విచిత్రం!
Also Read:
Drone War: రష్యా షాహెద్ డ్రోన్ల విధ్వంసం.. ఆకాశంలో ఉక్రెయిన్ ఇంటర్సెప్టర్ల వార్!US Iran War: ట్రంప్ను మోసం చేస్తున్న పెంటగాన్?
అమెరికా చరిత్రలో సంచలనం: పాస్పోర్టులపై డొనాల్డ్ ట్రంప్ ముఖచిత్రం!
పశ్చిమాసియాలో ఆధిపత్య పోరు: ఆర్థిక సంక్షోభంలో కూరుకుపోయిన ఇరాన్
Iran Oil Crisis: చమురు దాచుకోలేక ఇరాన్ విలవిల
