హార్మూజ్ జలసంధికి లింక్: ట్రంప్ vs ఇరాన్ వార్!

naveen
By -
హార్మూజ్ జలసంధికి లింక్: ట్రంప్ vs ఇరాన్ వార్!

హార్మూజ్ జలసంధికి లింక్: ట్రంప్ vs ఇరాన్ వార్!


పశ్చిమాసియా రణరంగంలో ఊహించని మలుపు! బాంబుల మోతతో దద్దరిల్లుతున్న వేళ... తెరవెనుక శాంతి మంతనాలు మొదలయ్యాయా? ఏ క్షణంలో ఏం జరుగుతుందో తెలియని ఉత్కంఠ మధ్య, ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థకు గుండెకాయ లాంటి 'హార్మూజ్ జలసంధి' చుట్టూ ఇప్పుడు బేరసారాలు నడుస్తున్నాయి. అమెరికా, ఇరాన్ మధ్య అసలేం జరుగుతోంది?


హార్మూజ్ జలసంధి.. శాంతికి తాళం చెవి!


అగ్రరాజ్యం అమెరికా, ఇరాన్ మధ్య కాల్పుల విరమణపై తెరవెనుక ఒక కీలక ఒప్పందానికి చర్చలు సాగుతున్నాయని ఆక్సియోస్ (Axios) సంచలన నివేదిక వెల్లడించింది. ప్రపంచ చమురు సరఫరాకు అత్యంత కీలకమైన హార్మూజ్ జలసంధిని (Strait of Hormuz) తిరిగి తెరవడమే లక్ష్యంగా ఈ శాంతి మంతనాలు ముడిపడి ఉన్నాయని ఆ నివేదిక స్పష్టం చేసింది. 


బుధవారం నాడు సౌదీ అరేబియా క్రౌన్ ప్రిన్స్ మహ్మద్ బిన్ సల్మాన్‌తో ఫోన్‌లో మాట్లాడిన అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్.. ఈ సాధ్యమైన కాల్పుల విరమణ గురించి చర్చించడం ప్రాధాన్యత సంతరించుకుంది.


శిలా యుగంలోకి పంపుతాం.. ట్రంప్ స్ట్రాంగ్ వార్నింగ్


శాంతి చర్చలపై తన సొంత సోషల్ మీడియా ప్లాట్‌ఫామ్ 'ట్రూత్ సోషల్' (Truth Social) వేదికగా డొనాల్డ్ ట్రంప్ బాంబు పేల్చారు. ఇరాన్ అధ్యక్షుడు మసూద్ పెజిష్కియాన్ వాషింగ్టన్‌తో కాల్పుల విరమణను కోరుకుంటున్నారని ట్రంప్ సంచలన వ్యాఖ్యలు చేశారు. 


అయితే, ఆ ప్రతిపాదనను తాము అంగీకరించాలంటే ఒకే ఒక్క షరతు ఉందని తేల్చిచెప్పారు. హార్మూజ్ జలసంధి పూర్తిగా "ఓపెన్, ఫ్రీ, మరియు క్లియర్" గా (స్వేచ్ఛగా, ఎలాంటి ఆటంకాలు లేకుండా) ఉన్నప్పుడు మాత్రమే తాము శాంతి గురించి ఆలోచిస్తామని ట్రంప్ కుండబద్దలు కొట్టారు. 


"అంతవరకు, మేం ఇరాన్‌ను నామరూపాల్లేకుండా పేల్చేస్తాం. వాళ్ల మాటల్లోనే చెప్పాలంటే.. ఇరాన్‌ను మళ్లీ శిలా యుగానికి (Stone Ages) పంపించేస్తాం!!!" అంటూ ట్రంప్ అత్యంత భయంకరమైన హెచ్చరికలు జారీ చేశారు.


అదంతా ఫేక్.. నష్టపరిహారం ఇస్తేనే ఆగుతాం!


కానీ, ట్రంప్ చేసిన వ్యాఖ్యలను ఇరాన్ తీవ్రంగా ఖండించింది. తాము ఎలాంటి కాల్పుల విరమణ ప్రతిపాదన చేయలేదని ఇరాన్ విదేశాంగ మంత్రి అబ్బాస్ అరాఘ్చీ తేల్చిచెప్పారు. 


టెహ్రాన్ ఒక '5-పాయింట్ల ప్రణాళిక'ను (five-point plan) ముందుపెట్టిందన్న వార్తలను ఆయన కొట్టిపారేశారు. అదంతా కేవలం మీడియాని సృష్టించిన ఊహాగానాలు మాత్రమేనని మండిపడ్డారు.


"మాపై దాడి చేసిన దురాక్రమణదారులను కఠినంగా శిక్షించే వరకు, ఇరాన్‌కు జరిగిన నష్టానికి పూర్తి పరిహారం చెల్లించే వరకు ఈ యుద్ధం కొనసాగుతూనే ఉంటుంది" అని అరాఘ్చీ స్పష్టం చేశారు.


రెండు వారాల్లో అమెరికా సైన్యం వెనక్కి?


ఇదిలా ఉంటే, బుధవారం సాయంత్రం (స్థానిక కాలమానం ప్రకారం) జాతిని ఉద్దేశించి ప్రసంగించనున్న డొనాల్డ్ ట్రంప్.. మరో ఆసక్తికరమైన విషయాన్ని వెల్లడించారు. 


టెహ్రాన్ కాల్పుల విరమణకు అంగీకరించకపోయినా సరే.. ఇరాన్ ఇక ఎప్పటికీ అణ్వాయుధాన్ని తయారు చేయలేదని తనకు పూర్తి నమ్మకం కలిగిన వెంటనే, అంటే మరో రెండు లేదా మూడు వారాల్లోనే తాను ఈ యుద్ధం నుంచి తప్పుకోగలనని ట్రంప్ ధీమా వ్యక్తం చేశారు.


రంగంలోకి జేడీ వాన్స్.. తెరవెనుక అల్టిమేటం


మరోవైపు, తెరవెనుక కథ వేగంగా నడుస్తోంది. ట్రంప్ ఆదేశాల మేరకు.. అమెరికా వైస్ ప్రెసిడెంట్ అభ్యర్థి జేడీ వాన్స్ (JD Vance) మధ్యవర్తులతో రహస్యంగా మంతనాలు జరుపుతున్నారు. 


వాషింగ్టన్ డిమాండ్లను అంగీకరిస్తే కాల్పుల విరమణకు తాము సిద్ధమేనన్న సంకేతాలను ఆయన ఇరాన్‌కు పంపుతున్నారు. అదే సమయంలో, తమ డిమాండ్లకు ఒప్పుకోకపోతే.. ఇరాన్ మౌలిక సదుపాయాలపై (infrastructure) అమెరికా దాడుల ఉధృతి ఊహించని స్థాయికి చేరుకుంటుందని వాన్స్ ఒక కఠినమైన వార్నింగ్‌ను కూడా మోసుకెళ్లారు.


చైనా, పాకిస్థాన్ ఎంట్రీ.. నమ్మకం 'సున్నా' అంటున్న ఇరాన్


ఈ ఉద్రిక్తతల మధ్య చైనా, పాకిస్థాన్ దేశాలు ఒక ప్రత్యామ్నాయ శాంతి ప్రణాళికను తెరపైకి తెచ్చినట్లు నివేదికలు చెబుతున్నాయి. కాల్పుల విరమణతో పాటు హార్మూజ్ జలసంధిని తిరిగి తెరిపించే ప్రతిపాదన ఈ ప్లాన్‌లో ఉన్నట్లు తెలుస్తోంది.


అయితే, వాషింగ్టన్‌తో ఎలాంటి దౌత్యపరమైన పురోగతి సాధించలేమని ఇరాన్ విదేశాంగ మంత్రి అబ్బాస్ అరాఘ్చీ ముందే స్పష్టం చేశారు. 


ఇరు దేశాల మధ్య "నమ్మకం సున్నా (trust level is at zero) స్థాయికి పడిపోయిందని" ఆయన తేల్చిచెప్పారు. అల్ జజీరా (Al Jazeera) కు ఇచ్చిన ఇంటర్వ్యూలో అరాఘ్చీ మాట్లాడుతూ.. అమెరికా చర్యల్లో ఏమాత్రం "నిజాయితీ" లేదని, గతంలో అమెరికా ప్రభుత్వంతో జరిగిన చర్చల వల్ల తమకు "ఎప్పుడూ మంచి అనుభవం ఎదురుకాలేదని" ఆయన కుండబద్దలు కొట్టారు.


ఒకవైపు ముమ్మరమవుతున్న దౌత్యపరమైన ప్రయత్నాలు.. మరోవైపు తీవ్రమవుతున్న సైనిక దాడులు! మొత్తానికి, కాల్పుల విరమణకు, హార్మూజ్ జలసంధిని తిరిగి తెరవడానికి లింక్ పెడుతున్న ఈ సరికొత్త వ్యూహమే.. పశ్చిమాసియా యుద్ధానికి ముగింపు పలికే కేంద్ర బిందువుగా (central point) మారబోతోంది!