నెల రోజుల్లో 10 కిలోలు తగ్గాలి.. పెళ్లి కోసం లేదా హాలిడే ట్రిప్ కోసం వారం రోజుల్లో సన్నబడాలి.. ఈ ఆలోచనలు రాగానే చాలామంది చేసే మొదటి పని తిండి మానేయడం లేదా క్రాష్ డైట్స్ (Crash Diets) మొదలుపెట్టడం. సోషల్ మీడియాలో కనిపించే 7-day ఫ్యాట్ లాస్ ఛాలెంజ్ ల వలలో పడి, ఆరోగ్యాన్ని తీవ్రంగా దెబ్బతీసుకుంటున్నారు. పైకి చూడటానికి మొదటి వారం బరువు తగ్గినట్లు అనిపించినా, అది నిజంగా కరిగిన కొవ్వు కాదు. శరీరంలోని నీటి శాతం తగ్గిపోవడం వల్ల వెయిట్ మెషీన్ పై నంబర్ మారుతుందే తప్ప, మీ ఆరోగ్య పరిస్థితి ఏమాత్రం మెరుగుపడదు. ఈ తాత్కాలిక సంతోషం వెనుక ఒక పెద్ద ప్రమాదం పొంచి ఉందని ఆధునిక వైద్య నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు.
క్రాష్ డైట్స్ అంటే ఏమిటి? అసలు శరీరంలో ఏం జరుగుతుంది?
విపరీతంగా క్యాలరీలు తగ్గించి, రోజుకు కేవలం 800 లేదా 1000 క్యాలరీలు మాత్రమే తీసుకుంటూ చేసే ఆహార నియమాలను క్రాష్ డైట్స్ అంటారు. కీటో, జీఎం డైట్, లిక్విడ్ డైట్, లేదా ఒకే రకమైన పండ్లు మాత్రమే తినే మోనో డైట్స్ అన్నీ ఈ కోవలోకే వస్తాయి.
వీటిని మొదలుపెట్టిన వెంటనే మన శరీరం తీవ్రమైన షాక్ కు గురవుతుంది. సాధారణంగా మనకు రోజువారీ పనులు చేసుకోవడానికి తగినంత శక్తి (Energy) అవసరం. కానీ, ఆహారం ద్వారా ఆ శక్తి రానప్పుడు, శరీరం కండరాల్లో, కాలేయంలో నిల్వ ఉన్న గ్లైకోజెన్ (Glycogen) ను వాడుకోవడం మొదలుపెడుతుంది.
ప్రతి ఒక గ్రాము గ్లైకోజెన్ కు తోడుగా దాదాపు మూడు గ్రాముల నీరు మన శరీరంలో నిల్వ ఉంటుంది. గ్లైకోజెన్ కరిగిపోగానే ఆ నీరు కూడా మూత్రం ద్వారా బయటకు వెళ్లిపోతుంది. దీనివల్లే డైట్ మొదలుపెట్టిన మూడు, నాలుగు రోజుల్లోనే రెండు మూడు కిలోల బరువు తగ్గినట్లు కనిపిస్తుంది. ఇది కేవలం వాటర్ వెయిట్ లాస్ మాత్రమే, మీరు కరిగించాలనుకున్న ఫ్యాట్ కాదు.
జీవక్రియ (Metabolism) పై కోలుకోలేని దెబ్బ
బరువు తగ్గడంలో అతి ముఖ్యమైన పాత్ర పోషించేది మన శరీర జీవక్రియ లేదా మెటబాలిజం. క్రాష్ డైట్స్ వల్ల ఈ వ్యవస్థకు కోలుకోలేని నష్టం వాటిల్లుతుంది.
మనం అకస్మాత్తుగా ఆహారం సగానికి పైగా తగ్గించేసినప్పుడు, శరీరం ఒక రకమైన 'సర్వైవల్ మోడ్' (Survival mode) లోకి వెళ్లిపోతుంది. అంటే, కరువు పరిస్థితులు వచ్చాయని భావించి, భవిష్యత్తులో ఆహారం దొరుకుతుందో లేదో అన్న భయంతో ఉన్న శక్తిని ఖర్చు చేయకుండా ఆదా చేయడం ప్రారంభిస్తుంది.
దీని ఫలితంగా మీ బేసల్ మెటబాలిక్ రేట్ (BMR) దారుణంగా పడిపోతుంది. అంటే మీరు ఎలాంటి పనీ చేయకుండా విశ్రాంతి తీసుకుంటున్నప్పుడు కరిగే క్యాలరీల సంఖ్య గణనీయంగా తగ్గిపోతుంది. డైట్ ఆపేసిన తర్వాత మీరు సాధారణంగా తినే కొద్దిపాటి ఆహారం కూడా అమాంతం కొవ్వుగా మారిపోయి శరీరంలో పేరుకుపోవడానికి ఇదే ప్రధాన కారణం.
కరిగేది కొవ్వు కాదు.. కండరాలు
ఫ్యాట్ లాస్ కు, వెయిట్ లాస్ కు చాలా తేడా ఉంది. క్రాష్ డైట్స్ చేసేటప్పుడు శరీరం కొవ్వు కన్నా ముందు మన కండరాలను (Muscle Mass) కరిగిస్తుంది.
శరీరానికి అవసరమైన ప్రొటీన్, ఇతర పోషకాలు అందనప్పుడు, రోజువారీ అవసరాలకు కండరాల్లోని ప్రొటీన్ ను బ్రేక్ చేసి ఇంధనంగా వాడుకుంటుంది. దీనివల్ల వెయిట్ స్కేల్ మీద బరువు తగ్గినట్లు కనిపిస్తారు కానీ, మీ శారీరక దృఢత్వం పూర్తిగా దెబ్బతింటుంది.
కండరాలు తగ్గడం వల్ల చర్మం సాగిపోయి వదులుగా మారడం, ముడతలు పడటం జరుగుతుంది. వయసు పైబడిన వారిలా నీరసంగా కనిపించేలా ఈ డైట్స్ చేస్తాయి. ఇది దీర్ఘకాలంలో మీ శారీరక సామర్థ్యాన్ని నాశనం చేసి చిన్న చిన్న పనులు చేయడానికి కూడా అలసిపోయేలా చేస్తుంది.
భయంకరమైన పోషకాహార లోపం
కేవలం పండ్లు తినడం, పాలు మాత్రమే తాగడం లేదా కార్బోహైడ్రేట్స్, ఫ్యాట్స్ ను పూర్తిగా మానేయడం వల్ల శరీరానికి అవసరమైన సూక్ష్మ పోషకాలు (Micronutrients) అందవు.
ఐరన్, క్యాల్షియం, విటమిన్ బి12, విటమిన్ డి వంటివి లోపించడం వల్ల తీవ్రమైన అలసట, గుప్పెళ్ల కొద్దీ జుట్టు రాలిపోవడం, చర్మం కళావిహీనంగా మారడం వంటి సమస్యలు వస్తాయి. ముఖ్యంగా మహిళల్లో హార్మోన్ల అసమతుల్యత ఏర్పడి పీరియడ్స్ క్రమం తప్పుతాయి.
కొందరిలో రోగనిరోధక శక్తి పూర్తిగా క్షీణించి పదేపదే జ్వరాలు, ఇన్ఫెక్షన్ల బారిన పడే ప్రమాదం ఉంది. ఎముకలు బలహీనపడటం వల్ల భవిష్యత్తులో ఆస్టియోపోరోసిస్ బారిన పడే అవకాశాలు రెట్టింపు అవుతాయి.
బరువు మళ్లీ పెరగడం (The Yo-Yo Effect)
చాలామంది డైట్ చేసి ఒక ఐదారు కిలోలు సన్నబడతారు. కానీ ఆ డైట్ ఆపేసిన కొద్దిరోజులకే అంతకంటే రెట్టింపు బరువు పెరుగుతారు. దీన్నే వైద్య పరిభాషలో 'యో-యో ఎఫెక్ట్' (Yo-Yo Dieting) లేదా వెయిట్ సైక్లింగ్ అంటారు.
క్రాష్ డైట్స్ ను ఏ మనిషీ జీవితకాలం పాటించడం అసాధ్యం. ఏదో ఒక రోజు విసుగు చెంది సాధారణ భోజనం చేయడం మొదలుపెట్టగానే, ఇదివరకే దెబ్బతిన్న మెటబాలిజం కారణంగా శరీరం ఆ క్యాలరీలను వేగంగా కొవ్వుగా మార్చుతుంది.
అంతేకాకుండా, ఇన్నాళ్లూ తమకు ఇష్టమైన ఆహారానికి దూరంగా ఉన్నామనే మానసిక ఒత్తిడి వల్ల హార్మోన్ల మార్పులు జరుగుతాయి. ఆకలిని పెంచే 'గ్రెలిన్' హార్మోన్ పెరిగిపోయి, 'బింజ్ ఈటింగ్' కు దారితీస్తుంది. అంటే ఏది పడితే అది విపరీతంగా తినేయడం అలవాటుగా మారుతుంది.
శాశ్వతమైన ఫ్యాట్ లాస్ కోసం సరైన మార్గాలు
బరువు తగ్గడం అనేది ఒక రేస్ కాదు, అది ఒక మారథాన్ లాంటిది. ఆరోగ్యంగా కొవ్వు కరిగించుకోవడానికి శాస్త్రీయమైన పద్ధతులు పాటించడం ఒక్కటే దీర్ఘకాలిక పరిష్కారం.
క్యాలరీ డెఫిసిట్ (Calorie Deficit) అనేది బరువు తగ్గడానికి మూల సూత్రం. అయితే ఇది మరీ తక్కువగా ఉండకూడదు. మీ శరీరానికి రోజూ అవసరమైన క్యాలరీల (TDEE) కంటే కేవలం 300 నుంచి 500 క్యాలరీలు మాత్రమే తక్కువగా తీసుకోవాలి.
దీనివల్ల శరీరానికి కావాల్సిన శక్తి అందుతుంది, అదే సమయంలో నిల్వ ఉన్న కొవ్వు కూడా నెమ్మదిగా కరుగుతుంది. మెటబాలిజం దెబ్బతినకుండా, నీరసం రాకుండా ఆరోగ్యంగా బరువు తగ్గుతారు. నెలకు రెండు నుంచి మూడు కిలోల ఫ్యాట్ లాస్ అనేది అత్యంత సురక్షితమైన పద్ధతి.
ప్రొటీన్ మరియు స్ట్రెంత్ ట్రైనింగ్ ప్రాముఖ్యత
బరువు తగ్గే ప్రయాణంలో కండరాలు కోల్పోకుండా ఉండాలంటే ఆహారంలో తగినంత ప్రొటీన్ (Protein) ఉండేలా చూసుకోవాలి. గుడ్లు, చికెన్, చేపలు, పప్పులు, పన్నీర్, సోయా వంటివి రోజూ మీ భోజనంలో ఉండేలా ప్లాన్ చేసుకోవాలి.
కేవలం కార్డియో లేదా వాకింగ్ మాత్రమే కాకుండా, స్ట్రెంత్ ట్రైనింగ్ లేదా వెయిట్ లిఫ్టింగ్ చేయడం చాలా అవసరం. కండరాలు పెరిగే కొద్దీ మీ మెటబాలిజం రేటు పెరుగుతుంది. మీరు నిద్రపోతున్నప్పుడు కూడా శరీరం క్యాలరీలను కరిగించే సామర్థ్యాన్ని పొందుతుంది.
నిద్ర, ఒత్తిడి నిర్వహణ కూడా బరువు తగ్గడంలో అద్భుతమైన పాత్ర పోషిస్తాయి. రోజుకు కనీసం 7-8 గంటల గాఢ నిద్ర లేకపోతే స్ట్రెస్ హార్మోన్ అయిన కార్టిసాల్ పెరిగిపోయి, పొట్ట దగ్గర కొవ్వు పేరుకుపోవడానికి కారణమవుతుంది.
ఆరోగ్యం అనేది 30 రోజుల ఛాలెంజ్ లతో వచ్చేది కాదు, అదొక నిరంతర జీవనశైలి మార్పు. క్రాష్ డైట్స్, ఫ్యాట్ బర్నింగ్ పిల్స్ పేరుతో డైట్ ఇండస్ట్రీ చేసే వ్యాపారాలు మీ ఆరోగ్యంతో ఆడుకుంటున్నాయి. వెయిట్ స్కేల్ మీద నంబర్ తగ్గడం కంటే, అద్దంలో మీ శరీరం దృఢంగా కనిపించడం, రోజంతా ఉత్సాహంగా పనులు చేసుకోగలగడం నిజమైన ఫిట్నెస్. మీ రోజువారీ ఆహారపు అలవాట్లలో చిన్నచిన్న మార్పులు చేసుకుంటూ, క్రమం తప్పకుండా వ్యాయామం చేస్తే.. బరువు తగ్గడమే కాదు, ఆ తగ్గిన బరువును జీవితాంతం కాపాడుకోగలుగుతారు.
Also Read:
20 ఏళ్ల వయసులో ఈ మనీ మేనేజ్మెంట్ అలవాట్లు నేర్చుకుంటే.. లైఫ్టైమ్ ఫైనాన్షియల్ ఫ్రీడమ్ మీదే!ఖరీదైన క్రీములు వాడుతున్నా ముఖం మెరవడం లేదా? స్కిన్ కేర్ సీక్రెట్స్ మీ బెడ్రూమ్లోనే ఉన్నాయి!
No Spend Day: ఒక్కరోజు పైసా ఖర్చు చేయకుండా ఉండగలరా? సోషల్ మీడియా ట్రెండ్ వెనుక ఉన్న ఆర్థిక ప్రయోజనాలివే..
ఒకే ఇంట్లో ఉంటున్నా పెరుగుతున్న దూరం: స్మార్ట్ఫోన్లు మన కుటుంబాలను ఎలా విడదీస్తున్నాయో తెలిస్తే షాక్ అవుతారు!
ఫెయిర్నెస్ క్రీమ్లు వాడుతున్నారా? క్యాన్సర్ ముప్పు నుంచి స్టెరాయిడ్స్ వరకు షాకింగ్ నిజాలివే!
