ఏఐతో మానసిక బాధలు పంచుకుంటున్నారా? పొంచి ఉన్న ముప్పు ఇదే!

కళ్లు తెరిస్తే ఏఐ.. కళ్లు మూస్తే ఏఐ.. టెక్నాలజీ మన జీవితాలను ఎంతలా ఆక్రమించేసిందంటే, చివరకు మనసులోని బాధను, కన్నీళ్లను పంచుకోవడానికి కూడా నేటి యువత ఆర్టిఫిషియల్ ఇంటెలిజెన్స్ (AI) నే ఆశ్రయిస్తోంది. మనుషులతో మాట్లాడితే ఎక్కడ జడ్జ్ చేస్తారోనన్న భయంతో, ఏకరువు పెట్టే బాధలకు ఏఐ చాట్‌బాట్స్ ముందు గుండెలు తీసుకుంటున్నారు. చూడటానికి ఇది చాలా సింపుల్ విషయంగా, టెక్నాలజీకి అప్‌గ్రేడ్ అయినట్లుగా అనిపించవచ్చు. కానీ, ఒక సామాన్యుడిగా, ఒక తల్లిదండ్రిగా మీరు ఈ విషయం గురించి కచ్చితంగా ఆలోచించాలి. ఎందుకంటే, మనసు కుంగిపోయినప్పుడు ఒక యంత్రంతో భావోద్వేగాలను పంచుకోవడం ఏమాత్రం సురక్షితం కాదని, ఇది ప్రాణాలకే ప్రమాదమని మానసిక నిపుణులు తీవ్రంగా హెచ్చరిస్తున్నారు. అసలు ఈ కొత్త ట్రెండ్ ఎటు దారితీస్తోంది? దీని వెనుక ఉన్న అసలు ప్రమాదం ఏమిటో ఇప్పుడు లోతుగా విశ్లేషిద్దాం.

[FEATURED_IMAGE]

మనుషుల కంటే మెషీన్లతోనే ఎందుకు చనువు?

మనిషితో మన బాధను పంచుకోవాలంటే వంద ఆలోచనలు వస్తాయి. మనం చెప్పేది వింటారో లేదో, మనల్ని బలహీనులుగా చూస్తారేమో, లేదా తిరిగి మనల్నే తప్పుబడతారేమో అన్న భయం (Fear of judgment) ప్రతి ఒక్కరిలో ఉంటుంది. కానీ ఏఐ చాట్‌బాట్స్ విషయంలో ఈ సంకోచాలు అస్సలు ఉండవు. అర్ధరాత్రి మెసేజ్ చేసినా సెకన్లలో రిప్లై ఇస్తుంది, మనల్ని ఎప్పుడూ తప్పుబట్టదు.

పైగా మనం ఏం వినాలనుకుంటున్నామో అదే చెబుతూ ఒక కృత్రిమ సానుభూతిని ప్రదర్శిస్తుంది. అందుకే నేటి యువత ఒంటరితనం, ఆందోళన, డిప్రెషన్ లాంటి అత్యంత సున్నితమైన వ్యక్తిగత విషయాలను కూడా ఎలాంటి భయం లేకుండా ఏఐ చాట్‌బాట్స్‌తో పంచుకోవడానికి అలవాటు పడుతున్నారు.

షాకింగ్ నిజాలు: సైలెంట్‌గా పెరుగుతున్న కొత్త వ్యసనం

ఈ ట్రెండ్ ఎంత తీవ్ర స్థాయికి చేరుకుందో 'జామా పెడియాట్రిక్స్' (JAMA Pediatrics) ప్రచురించిన తాజా 2025 అధ్యయనం కళ్లకు కట్టింది. 12 నుంచి 21 ఏళ్ల వయసున్న యువతపై చేసిన సర్వేలో షాకింగ్ నిజాలు వెలుగుచూశాయి. ఏకంగా 19.2 శాతం మంది యువత తమ మానసిక ఆరోగ్య సలహాల కోసం ఏఐ చాట్‌బాట్‌లను ఉపయోగిస్తున్నారని తేలింది.

వీరిలో దాదాపు 43 శాతం మంది కనీసం నెలకోసారైనా ఏఐతో తమ బాధలు పంచుకుంటుండగా, 5.8 శాతం మంది రోజూ లేదా దాదాపు ప్రతిరోజూ దీన్నే ఆశ్రయిస్తున్నారు. అత్యంత ఆందోళనకరమైన విషయం ఏమిటంటే.. ఇలా ఏఐతో థెరపీ తీసుకుంటున్న విషయాన్ని మూడింట రెండొంతుల మంది తమ తల్లిదండ్రులకు కానీ, స్నేహితులకు కానీ ఎవరికీ చెప్పకుండా రహస్యంగా ఉంచుతున్నారు.

అసలు ప్రమాదం ఎక్కడ మొదలవుతుంది?

రోజువారీ ఆఫీసు ఒత్తిడి, చిన్నపాటి చిరాకులు పోగొట్టుకోవడానికి ఏఐతో మాట్లాడితే పెద్ద నష్టం ఉండకపోవచ్చు. కానీ, పరిస్థితి తీవ్రమైన మానసిక సంక్షోభంలో ఉన్నప్పుడు మాత్రం అసలు సమస్య మొదలవుతుంది. తీవ్రమైన నిరాశ, బతకడం ఇష్టం లేదన్న ఆత్మహత్య ఆలోచనలతో (Suicidal thoughts) సతమతమవుతున్న వ్యక్తికి ఏఐ సరైన పరిష్కారం చూపలేదని నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు.

ఒక మనిషి ఎదుటివారి కళ్లలోకి చూసి వారి మానసిక పరిస్థితిని, అత్యవసర పరిస్థితిని అంచనా వేసినట్లుగా ఏఐ అంచనా వేయలేదు. అది కేవలం కోడింగ్ చేయబడిన సానుభూతిని మాత్రమే చూపిస్తుంది తప్ప, అవసరమైనప్పుడు ఒక మనిషిలాగా కౌగిలించుకుని ఓదార్చలేదు, చికిత్స కోసం వెంటనే స్పందించి కాపాడలేదని వైద్యులు స్పష్టం చేస్తున్నారు.

నిరాశను పెంచే ప్రమాదం.. కౌన్సెలింగ్‌కు దూరం!

ఇప్పటికే ప్రతికూల ఆలోచనల్లో కూరుకుపోయిన వ్యక్తికి ఏఐ ఇచ్చే సమాధానాలు సరైన దిశలోనే ఉంటాయన్న గ్యారెంటీ లేదు. కొన్నిసార్లు ఏఐ ఇచ్చే రిప్లైలు ఆ వ్యక్తి నిస్సహాయతను మరింత బలపరచవచ్చు. ఒకే నెగిటివ్ ఆలోచన చుట్టూ పదేపదే తిరిగేలా ఏఐ అల్గారిథమ్స్ వారిని ట్రాప్ చేసే ప్రమాదం ఉంది.

దీనివల్ల వారు నిజ జీవితంలో సైకియాట్రిస్ట్ లేదా కౌన్సిలర్లను కలవడం, కుటుంబ సభ్యుల సహాయం కోరడం లాంటి ప్రాణాలను కాపాడే చర్యలను పూర్తిగా ఆలస్యం చేసే ముప్పు పొంచి ఉంది. ఏఐ ఇచ్చే కృత్రిమ ఓదార్పుకు బానిసలై, నిజమైన మానవ సంబంధాలకు యువత దూరమవుతోంది.

టెక్నాలజీ మనకు పనిముట్టుగా మాత్రమే ఉండాలి, జీవిత భాగస్వామిగా కాదు. ఫోటోలు జనరేట్ చేసుకోవడానికి, సందేహాలు తీర్చుకోవడానికి ఏఐని వాడండి, కానీ కుంగిపోయిన మనసుకు మందు వేయడానికి కాదు. మనం కనుక ఈ క్షణం నుంచి మన పిల్లలను, స్నేహితులను జడ్జ్ చేయకుండా వారి బాధలను వినడం అలవాటు చేసుకోకపోతే.. రాబోయే పదేళ్లలో పూర్తిగా ఏఐ మీద ఆధారపడే ఒక ఒంటరి తరం (Disconnected Generation) పుట్టుకొస్తుంది. డిప్రెషన్‌లో ఉన్నప్పుడు ఏఐ ఇచ్చే వంద పేజీల సమాధానాల కంటే.. ఒక మనిషి భుజం తట్టి చెప్పే "నేనున్నాను" అనే చిన్న మాట వేయి రెట్లు శక్తివంతమైనది. మనసు గాయపడినప్పుడు ఫోన్ పక్కనపెట్టి మనుషులతో మాట్లాడండి!