ఎక్కడో మధ్యప్రాచ్యంలో రగులుతున్న యుద్ధ జ్వాలలు మన పొరుగు దేశాన్ని అంధకారంలోకి నెట్టేస్తున్నాయి. పెట్రోల్ బంకుల్లో చుక్క ఇంధనం దొరక్క వాహనాలు రోడ్ల పైనే ఆగిపోతున్నాయి. ఒకవైపు నిత్యావసరాల ధరలు మండిపోతుంటే, మరోవైపు గ్యాస్, చమురు సరఫరా లేక దేశమంతా లాక్డౌన్లోకి వెళ్లిపోతోంది. ఇరాన్ వేసిన ఒకే ఒక్క మాస్టర్ స్ట్రోక్తో పాకిస్థాన్ ఆర్థిక వ్యవస్థ కుప్పకూలుతోంది. అసలు యుద్ధం జరుగుతున్నది ఎక్కడ? దాని ప్రభావం పాకిస్థాన్ లాంటి దేశాల గొంతు ఎలా నులుముతోంది? రేపు ఈ ముప్పు మన దాకా రాకుండా ఉండాలంటే సామాన్యుడు తెలుసుకోవాల్సిన చేదు నిజాలు ఏంటి?
ఇరాన్ గురి.. ఇంధన సరఫరా బంద్!
పశ్చిమాసియాలో యుద్ధం భయంకరమైన మలుపు తిరిగింది. ఇరాన్, ఇజ్రాయెల్-అమెరికా మధ్య జరుగుతున్న ఈ మహా సంగ్రామం ఇప్పుడు ప్రపంచ దేశాల పాలిట శాపంగా మారింది. ప్రపంచ చమురు రవాణాకు అత్యంత కీలకమైన 'హర్మూజ్ జలసంధి'పై ఇరాన్ ఉక్కుపాదం మోపింది.
అక్కడ వాణిజ్య నౌకల రాకపోకలను ఇరాన్ పూర్తిగా అడ్డుకోవడంతో ప్రపంచ ఇంధన సరఫరా వ్యవస్థ క్షణాల్లో కుప్పకూలింది. దీని దెబ్బకు దక్షిణాసియాతో పాటు ఐరోపాలోని పలు దేశాల్లో మునుపెన్నడూ చూడని స్థాయిలో ఇంధన కొరత తలెత్తింది. ఈ ఊహించని విపత్తును తట్టుకోలేక పాకిస్థాన్ ఇప్పుడు ఏకంగా 'స్మార్ట్ లాక్డౌన్' అనే కఠిన అస్త్రాన్ని ప్రయోగించింది.
పెరిగిన ధరలు.. భగ్గుమన్న జనం!
యుద్ధం మొదలైన కొద్ది రోజుల్లోనే పాకిస్థాన్లో పెట్రోల్, డీజిల్ ధరలు ఆకాశాన్ని తాకాయి. అప్పటికే తీవ్రమైన ఆర్థిక సంక్షోభంలో ఉన్న ప్రజలపై పాక్ ప్రభుత్వం ఈ ధరల భారాన్ని అత్యంత దారుణంగా మోపింది. అయితే ఆకలితో రగులుతున్న ప్రజల నుంచి దీనిపై ఊహించని స్థాయిలో భయంకరమైన వ్యతిరేకత వ్యక్తమైంది.
జనాగ్రహాన్ని చూసి వణికిపోయిన ప్రధానమంత్రి షెహబాజ్ షరీఫ్ ప్రభుత్వం కేవలం 24 గంటల్లోనే దిగిరాక తప్పలేదు. పెంచిన ధరలను వెంటనే వెనక్కి తీసుకుంటూ, లీటర్ పెట్రోల్పై ఏకంగా రూ.80 తగ్గించి ప్రజలను శాంతింపజేసే ప్రయత్నం చేసింది.
భారత్ సేఫ్.. పాకిస్థాన్ విలవిల!
ఈ చమురు సంక్షోభాన్ని ఎదుర్కోవడంలో ఆసియా దేశాల మధ్య స్పష్టమైన వ్యత్యాసం కనిపిస్తోంది. ఒకవైపు భారత్, నేపాల్, బంగ్లాదేశ్ వంటి దేశాలు ఈ విపత్తు ప్రభావాన్ని తగ్గించడానికి అత్యంత పకడ్బందీగా ముందస్తు చర్యలు తీసుకుని సురక్షితంగా ఉన్నాయి.
కానీ పాకిస్థాన్ మాత్రం ఈ విపత్తు పర్యవసానాలను ఏమాత్రం అదుపు చేయలేక పీకల్లోతు కష్టాల్లో సతమతమవుతోంది. ఈ క్రమంలోనే మంగళవారం దేశవ్యాప్తంగా ఉన్న రాష్ట్రాల ముఖ్యమంత్రులతో ప్రధాని షెహబాజ్ షరీఫ్ అత్యవసరంగా ఉన్నత స్థాయి సమావేశం నిర్వహించారు. ఇంధనాన్ని ఆదా చేయడం, దాని వినియోగాన్ని కట్టడి చేయడంపై తక్షణ చర్యలు తీసుకుంటూ సంచలన లాక్డౌన్ ప్రకటన చేశారు.
రాత్రి 8 గంటలకే చీకటి.. ఇవే ఆంక్షలు!
ప్రభుత్వం తీసుకున్న ఈ లాక్డౌన్ నిర్ణయాలను పాకిస్థాన్ అధికారిక రేడియో (రేడియో పాకిస్థాన్) దేశ ప్రజలకు సవివరంగా తెలియజేసింది. పంజాబ్, బలూచిస్థాన్, ఖైబర్ పఖ్తూంఖ్వా, ఇస్లామాబాద్ క్యాపిటల్ టెరిటొరీ, గిల్గిత్-బాల్టిస్థాన్, పాక్ ఆక్రమిత కశ్మీర్ ప్రాంతాల్లో కఠిన ఆంక్షలు విధించారు.
అక్కడి మార్కెట్లు, షాపింగ్ మాల్స్, వాణిజ్య కేంద్రాలను రాత్రి 8 గంటలకల్లా పూర్తిగా మూసివేయాలని ప్రభుత్వం అత్యవసర ఆదేశాలు జారీ చేసింది. ఇస్లామాబాద్లో ప్రధాని షెహబాజ్ అధ్యక్షతన జరిగిన సమీక్షా సమావేశంలో ఇంధన పొదుపు వ్యూహాలను పకడ్బందీగా అమలు చేయడంపైనే అధికారులు ప్రధానంగా దృష్టి సారించారు.
ఎక్కడ సడలింపులు.. ఎక్కడ బంద్?
ఈ కఠిన ఆంక్షల మధ్య కొన్ని ఎంపిక చేసిన ప్రాంతాలకు మాత్రమే పాక్ సర్కార్ కాస్త ఊరటనిచ్చింది. ఖైబర్ పఖ్తూంఖ్వా డివిజనల్ హెడ్క్వార్టర్స్ పరిధిలోని మార్కెట్లు, షాపింగ్ మాల్స్ రాత్రి 9 గంటల వరకు తెరుచుకునేందుకు ప్రత్యేక అనుమతి ఇచ్చింది.
అయితే, మిగిలిన అన్ని ప్రాంతాల్లోని జనరల్ స్టోర్లు, డిపార్ట్మెంట్ స్టోర్లు, అన్ని రకాల షాపింగ్ మాల్స్ను మాత్రం కచ్చితంగా రాత్రి 8 గంటలకే మూసివేయాలని ఖరాఖండిగా స్పష్టం చేసింది. ఈ నియమాలను అతిక్రమిస్తే కఠిన చర్యలు తప్పవని వార్నింగ్ ఇచ్చింది.
పెళ్లిళ్లపై నిషేధం.. మెడికల్ షాపులకు మినహాయింపు!
ఈ లాక్డౌన్ ఆంక్షలు కేవలం రిటైల్ రంగానికే పరిమితం కాలేదు. ప్రజలు గుమిగూడే బేకరీలు, రెస్టారెంట్లు, ఇతర ఆహార కేంద్రాలతో పాటు భారీ ఫంక్షన్ హాల్స్, ఈవెంట్ వేదికలను సైతం రాత్రి 10 గంటలలోపు కచ్చితంగా మూసివేయాలి.
అంతేకాదు, రాత్రి 10 గంటల తర్వాత ఇళ్లలో నిర్వహించే వివాహ వేడుకలను కూడా ప్రభుత్వం పూర్తిగా నిషేధించింది. తద్వారా సామాజిక సమావేశాలపై కఠినమైన నియంత్రణలు విధించింది. అయితే, ప్రజల అత్యవసర ఆరోగ్య అవసరాల దృష్ట్యా మెడికల్ షాపులు, ఫార్మసీలకు మాత్రం ఈ ఆంక్షల నుంచి ప్రభుత్వం పూర్తి మినహాయింపు ఇచ్చింది.
ఫ్రీ బస్సు ప్రయాణం.. సర్కార్ మాస్టర్ ప్లాన్!
ఇంధన వినియోగాన్ని సాధ్యమైనంత వరకు తగ్గించేందుకు పాక్ ప్రభుత్వం మరో వినూత్న నిర్ణయం తీసుకుంది. ప్రజలు సొంత వాహనాలు వాడకుండా చేసేందుకు కొన్ని ప్రధాన నగరాల్లో ఉచిత ప్రజా రవాణా సౌకర్యాలను సైతం కల్పించింది.
ముఖ్యంగా గిల్గిట్, ముజఫరాబాద్ నగరాల్లోని ప్రజల కోసం ఏకంగా నెల రోజుల పాటు ఉచిత ప్రజా రవాణా వ్యవస్థను అందుబాటులోకి తెచ్చినట్టు షెహబాజ్ ప్రభుత్వం అధికారికంగా వెల్లడించింది.
అప్రమత్తతే మన ఆయుధం!
పొరుగు దేశం పాకిస్థాన్ దుస్థితి చూస్తుంటే.. ఇంధనం కోసం భవిష్యత్తులో దేశాలు ఎలా కొట్టుకోబోతున్నాయో స్పష్టమవుతోంది. ఇరాన్ దెబ్బకు పాకిస్థాన్ 8 గంటలకే చీకట్లోకి వెళ్లిపోయింది. మన దేశం ముందుచూపుతో అడుగులు వేస్తున్నా.. గ్లోబల్ మార్కెట్లో ఏ చిన్న కుదుపు వచ్చినా అంతిమంగా సామాన్యుడి జేబుకే చిల్లు పడుతుంది. ఇంధన పొదుపు అనేది కేవలం ప్రభుత్వాల బాధ్యత మాత్రమే కాదు.. ప్రతి పౌరుడూ కార్పూలింగ్, పబ్లిక్ ట్రాన్స్పోర్ట్ వాడటం ద్వారా పెట్రోల్ను పొదుపు చేయాలి. లేదంటే రేపు ఆ ఇంధన సంక్షోభం మన గుమ్మం దాకా రాకమానదు!
