జపాన్ నుంచి అమెరికా వరకు హాహాకారాలు.. మళ్లీ వణికిస్తున్న పాత రోగాలు

మనం అంతం చేశామని సంబరాలు చేసుకున్న పాత రోగాలు.. ఇప్పుడు మళ్లీ సమాధులు బద్దలుకొట్టుకుని తిరిగొస్తున్నాయి! వైద్య విజ్ఞానం ఎంతో అభివృద్ధి చెందిందని మనం గర్విస్తున్న వేళ.. కంటికి కనిపించని అదృశ్య శత్రువులు మన పసిపిల్లల ప్రాణాలతో చెలగాటమాడుతున్నాయి. ఒకప్పుడు వ్యాక్సిన్లతో పారదోలిన కోరింత దగ్గు (హూపింగ్ కాఫ్), మీజిల్స్ (పొంగు) లాంటి ప్రాణాంతక వ్యాధులు ప్రపంచవ్యాప్తంగా మళ్లీ అత్యంత భయంకరంగా విజృంభిస్తున్నాయి.

పటిష్టమైన వ్యాక్సినేషన్ వ్యవస్థ ఉన్న దేశాల్లో సైతం ఈ పాత రోగాలు ఎందుకు బుసలు కొడుతున్నాయి? అసలు మనుషుల రోగనిరోధక శక్తి ఎందుకు పతనమవుతోంది? వ్యాక్సిన్లతో అడ్డుకోగలిగే ఈ మహమ్మారులు జపాన్ నుంచి అమెరికా వరకు మళ్లీ ఎలా మరణమృదంగం మోగిస్తున్నాయో తెలిస్తే.. ప్రతి సామాన్యుడి గుండె భయంతో వణికిపోవడం ఖాయం!

సమాధులు బద్దలుకొట్టుకుని వస్తున్న మృత్యువు

పూర్తిగా నియంత్రణలో ఉన్నాయని భావించిన ప్రాణాంతక రోగాలు ఇప్పుడు మళ్లీ ప్రపంచాన్ని చుట్టుముడుతున్నాయి. కోరింత దగ్గు (పెర్టుస్సిస్) నుంచి మీజిల్స్ వరకు.. పబ్లిక్ హెల్త్ రికార్డుల్లో ఎప్పుడో కనుమరుగైన వ్యాధులు మళ్లీ పంజా విసురుతున్నాయి. ఒకప్పుడు వ్యాక్సినేషన్ ద్వారా బలమైన రక్షణ కవచం ఏర్పరుచుకున్న ప్రాంతాల్లో సైతం ఈ వ్యాధుల కేసులు అనూహ్యంగా పెరుగుతుండటం వైద్యులను తీవ్ర ఆందోళనకు గురిచేస్తోంది.

ఉదాహరణకు 2025లో జపాన్‌లో కోరింత దగ్గు కేసులు సృష్టించిన భీభత్సం ఒక భయంకరమైన గ్లోబల్ ట్రెండ్‌ను కళ్లకు కట్టింది. అణచివేయబడిన వ్యాక్సిన్-నివారించగల వ్యాధులు సంవత్సరాల తర్వాత కూడా మళ్లీ ఎలా తిరిగొస్తాయో జపాన్ పరిస్థితి ప్రపంచానికి ఒక హెచ్చరికలా నిలిచింది. ఇది కేవలం ఒక్క దేశానికే పరిమితమైన ముప్పు కాదు.

ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థల డేటా ప్రకారం, కోవిడ్-19 మహమ్మారి తర్వాత అమెరికా, ఆసియా, ఐరోపా దేశాల్లో సైతం మీజిల్స్, కోరింత దగ్గు వ్యాప్తి రికార్డు స్థాయిలో పెరిగింది. దీనికి కారణాలు చాలా సంక్లిష్టంగా ఉన్నాయి. కోవిడ్ సమయంలో సాధారణ వ్యాక్సినేషన్ ఆగిపోవడం, టీకాలపై ప్రజల్లో పెరిగిన అపోహలు, కాలక్రమేణా మనుషుల్లో తగ్గుతున్న రోగనిరోధక శక్తే ఈ వినాశనానికి అసలు కారణాలు.

ఈ జబ్బులను కేవలం సాధారణ గణాంకాలుగా కొట్టిపారేయలేము. ఇవి పిల్లలను, బలహీనమైన వృద్ధులను తీవ్రమైన అనారోగ్యం పాలుచేసి, ప్రాణాలను సైతం బలితీసుకుంటాయి. ఇలాంటి ప్రాణాంతక ఇన్ఫెక్షన్లు మళ్లీ పుట్టుకురావడం చూస్తుంటే.. అరికట్టగలిగే వ్యాధులపై పోరాటంలో మనం ఓడిపోతున్నామా అన్న భయంకరమైన ప్రశ్న తలెత్తుతోంది.

వంద రోజుల నరకం.. విజృంభిస్తున్న కోరింత దగ్గు

'బోర్డెటెల్లా పెర్టుస్సిస్' (Bordetella pertussis) అనే భయంకరమైన బ్యాక్టీరియా వల్ల వచ్చే శ్వాసకోశ వ్యాధే ఈ కోరింత దగ్గు. ఇది గాలి ద్వారా అత్యంత వేగంగా వ్యాపిస్తుంది. దీని లక్షణాలు చాలా కాలం పాటు పీడిస్తుండటంతో, దీనిని "100 రోజుల దగ్గు" అని కూడా పిలుస్తారు.

2025లో జపాన్ ఈ కోరింత దగ్గు దెబ్బకు విలవిలలాడింది. 2024 మొత్తం నమోదైన కేసుల కంటే, 2025 మొదటి అర్ధభాగంలోనే దానికి రెట్టింపు కేసులు నమోదు కావడం పరిస్థితి తీవ్రతకు అద్దం పడుతోంది. 2021 నుంచి ప్రపంచవ్యాప్తంగా అనేక ప్రాంతాల్లో ఈ కేసులు పెరుగుతున్నాయని డబ్ల్యూహెచ్ఓ (WHO) తీవ్రంగా హెచ్చరించింది.

అమెరికాలో సైతం సెంటర్స్ ఫర్ డిసీజ్ కంట్రోల్ అండ్ ప్రివెన్షన్ (CDC) డేటా ప్రకారం.. 2024లో అకస్మాత్తుగా పెరిగిన కేసులు, 2025 నాటికి కోవిడ్ కంటే ముందున్న స్థాయిల కన్నా దారుణంగా నమోదయ్యాయి. ఈ వ్యాధి సాధారణంగా కొన్ని ఏళ్లకు ఒకసారి వస్తుంటుంది. కానీ, ఇప్పుడు వ్యాక్సినేషన్ రేట్లు పడిపోవడం, వృద్ధుల్లో ఇమ్యూనిటీ తగ్గడం వల్లే ఈ అదృశ్య శత్రువు ఇంతలా బలం పుంజుకుందని నిపుణులు స్పష్టం చేస్తున్నారు.

గాలిలో మరణ శాసనం.. మీజిల్స్ (పొంగు) ముప్పు!

కోరింత దగ్గు ఒక భయమైతే, మీజిల్స్ (పొంగు) అంతకు మించిన మహా విపత్తు! ప్రపంచంలోనే అత్యంత వేగంగా ఒకరి నుంచి మరొకరికి అంటుకునే భయంకరమైన వ్యాధుల్లో మీజిల్స్ మొదటి వరసలో ఉంటుంది. వ్యాక్సిన్ వేసుకోని వారి మధ్య ఇది దావానలంలా వ్యాపిస్తుంది.

2025లో తూర్పు ఆసియా, పసిఫిక్ ప్రాంతాల్లో మీజిల్స్ కేసులు ఒక్కసారిగా భగ్గుమన్నాయని డబ్ల్యూహెచ్ఓ నివేదించింది. ముఖ్యంగా వియత్నాం, మంగోలియా, ఫిలిప్పీన్స్ లాంటి దేశాల్లో వేలాది మంది ఈ మహమ్మారి బారిన పడి విలవిలలాడుతున్నారు. ప్రపంచవ్యాప్తంగా పడిపోతున్న వ్యాక్సినేషన్ రేట్లకు ఈ మీజిల్స్ దాడులే అసలైన డేంజర్ బెల్స్.

పాత వ్యాధులు.. కొత్తగా ఎందుకు పుట్టుకొస్తున్నాయి?

ఈ వినాశనానికి ప్రధాన కారణం కోవిడ్-19 సమయంలో తలెత్తిన అంతరాయాలే. ఆ మహమ్మారి కాలంలో సాధారణ టీకాల కార్యక్రమాలు పూర్తిగా ఆగిపోయాయి. అప్పట్లో లక్షలాది మంది చిన్నారులు వేసుకోవాల్సిన అత్యవసర టీకాలను కోల్పోయారు. ఆ ఇమ్యూనిటీ గ్యాప్ ఇప్పుడు ఈ భయంకరమైన రోగాల రూపంలో బయటపడుతోంది.

దీనికి తోడు వ్యాక్సిన్లపై ప్రజల్లో ఉన్న అపోహలు, తప్పుడు ప్రచారాలు కూడా ఒక కారణమే. వ్యాక్సిన్ల పట్ల నమ్మకం సన్నగిల్లడంతో చాలా దేశాల్లో టీకాలు వేయించుకునే వారి సంఖ్య దారుణంగా పడిపోయింది. ఈ చిన్న నిర్లక్ష్యం 'హెర్డ్ ఇమ్యూనిటీ'ని (సామూహిక రోగనిరోధక శక్తి) దెబ్బతీసి, రోగాలు సులువుగా వ్యాపించేలా చేస్తోంది.

వ్యాక్సిన్ల ద్వారా వచ్చిన రోగనిరోధక శక్తి ఎప్పటికీ ఒకేలా ఉండదు. ముఖ్యంగా కోరింత దగ్గు లాంటి వాటికి బూస్టర్ డోసులు తీసుకోకపోతే, యుక్తవయస్కులు, పెద్దలు సైతం ఈ ముప్పు బారిన పడతారు. అంతేకాకుండా, ప్రపంచవ్యాప్తంగా పేద, మధ్యతరగతి దేశాలకు టీకాల పంపిణీ సరిగా లేకపోవడం వల్ల లక్షలాది మందికి ఎలాంటి రక్షణ కవచం లేకుండా పోయింది.

ఇవన్నీ ఒక ఎత్తైతే.. బోర్డెటెల్లా పెర్టుస్సిస్ లాంటి వ్యాధికారక క్రిములు కాలక్రమేణా తమ రూపురేఖలను మార్చుకుంటూ (Evolution), వ్యాక్సిన్ల ప్రభావాన్ని తట్టుకునేలా అత్యంత తెలివిగా బలోపేతం అవుతున్నాయని శాస్త్రవేత్తలు అనుమానిస్తున్నారు. కేవలం ఈ రెండే కాదు.. డిఫ్తీరియా, పోలియో, రుబెల్లా, మెనింగోకోకల్ లాంటి అరికట్టబడిన భయంకరమైన వ్యాధులు సైతం మళ్లీ పంజా విసిరేందుకు సిద్ధంగా ఉన్నాయని నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు.

కోరింత దగ్గు.. వంద రోజుల నరకం వెనుక అసలు కథ!

కోరింత దగ్గు అనేది ఊపిరితిత్తులు, శ్వాసనాళాలపై దాడి చేసే అత్యంత ప్రమాదకరమైన అంటువ్యాధి. ఇది ఏ వయసు వారికైనా వస్తుంది కానీ, పసిపిల్లలకు, ముఖ్యంగా ఆరు నెలల లోపు శిశువులకు ఇది అత్యంత ప్రాణాంతకం. వ్యాధి సోకిన వారితో పరిచయం ఏర్పడిన 7 నుంచి 10 రోజుల్లోనే దీని లక్షణాలు బయటపడతాయి.

మొదటి దశ (1-2 వారాలు) అచ్చం సాధారణ జలుబులాగే మనల్ని మోసం చేస్తుంది. ముక్కు కారడం, తేలికపాటి జ్వరం, తుమ్ములు, నెమ్మదిగా పెరిగే దగ్గు ఉంటాయి. ఇది సాధారణ వైరల్ ఇన్ఫెక్షన్ అని పొరబడే ఈ సమయంలోనే.. రోగి ద్వారా ఇతరులకు బ్యాక్టీరియా అత్యంత వేగంగా వ్యాపిస్తుంది.

రెండో దశ (2-6 వారాలు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ) అత్యంత నరకప్రాయం. సెకన్ల పాటు ఏకధాటిగా వచ్చే భయంకరమైన దగ్గు (Paroxysmal stage) ఊపిరి ఆడనివ్వదు. దగ్గిన తర్వాత గాలి పీల్చుకునేటప్పుడు వచ్చే భయంకరమైన "హూప్" (whoop) శబ్దం వల్లే దీనికి ఆ పేరు వచ్చింది. ఆ దగ్గు దెబ్బకు వాంతులు అవ్వడం, తీవ్రమైన అలసట, గాలి అందక ముఖం ఎర్రగా లేదా నీలం రంగులోకి మారిపోవడం జరుగుతుంది. పెద్దల్లో ఈ 'హూప్' శబ్దం లేకపోయినా.. వంద రోజుల పాటు ఆ దారుణమైన దగ్గు ప్రాణాలు తోడేస్తుంది.

మూడో దశ (రికవరీ) ముగియడానికి వారాల నుంచి నెలల సమయం పడుతుంది. దగ్గు నెమ్మదిగా తగ్గుముఖం పట్టినా, పొగ లేదా దుమ్ము తగిలినా, జలుబు చేసినా మళ్లీ ఆ దగ్గు తిరగబెడుతుంది. ఆరు నెలల లోపు పసిపిల్లల్లో అయితే ఇది ఊపిరి ఆగిపోవడానికి (apnoea), వేగంగా శ్వాస తీసుకోవడానికి దారితీస్తుంది. పెదవులు, ముఖం నీలం రంగులోకి మారిపోయి, పాలు తాగలేక ప్రాణాపాయ స్థితికి చేరుకుంటారు.

వ్యాధి నిర్ధారణ.. ప్రాణాలు నిలిపే చికిత్స!

లక్షణాలు కనిపించగానే పీసీఆర్ (PCR) నాజల్ స్వాబ్ ద్వారా, లేదా రక్త పరీక్ష, గొంతు కల్చర్ ద్వారా డాక్టర్లు ఈ వ్యాధిని నిర్ధారిస్తారు. ఎంత త్వరగా వ్యాధిని గుర్తిస్తే, చికిత్స అంత బాగా పనిచేస్తుంది.

అజిత్రోమైసిన్, క్లారిథ్రోమైసిన్, లేదా ఎరిత్రోమైసిన్ లాంటి మాక్రోలైడ్ యాంటీబయాటిక్స్‌తో డాక్టర్లు చికిత్స ప్రారంభిస్తారు. వ్యాధి మొదలైన 1-2 వారాల్లోపు ఇవి వాడితే బ్యాక్టీరియా నశించిపోయి వ్యాధి తీవ్రత తగ్గుతుంది. కానీ 3 వారాల తర్వాత వాడితే.. దగ్గు తగ్గకపోయినా, కనీసం ఇతరులకు ఆ వ్యాధి వ్యాపించకుండా అడ్డుకోవచ్చు.

శ్వాస తీసుకోవడంలో ఇబ్బంది పడే ఆరు నెలల లోపు పసికందులను తక్షణం ఆసుపత్రిలో చేర్చాలి. వారికి నిరంతరం శ్వాసను పర్యవేక్షిస్తూ, అవసరమైతే ఆక్సిజన్, ఐవీ (IV) ఫ్లూయిడ్స్ అందించాలి. శ్వాసనాళాల్లో అడ్డుపడే శ్లేష్మాన్ని (మ్యూకస్) ఎప్పటికప్పుడు తొలగించాలి.

పెద్దవారు ఇంట్లోనే చికిత్స తీసుకునేటప్పుడు.. యాంటీబయాటిక్స్ కోర్సు పూర్తిగా వాడాలి. విపరీతంగా నీళ్లు తాగుతూ, వాంతులు కాకుండా చిన్న చిన్న మోతాదుల్లో భోజనం చేయాలి. కూల్-మిస్ట్ హ్యూమిడిఫైయర్ వాడటం వల్ల గొంతుకు హాయిగా ఉంటుంది. పొగ, దుమ్ముకు దూరంగా ఉండాలి. మెడికల్ షాపుల్లో దొరికే సాధారణ దగ్గు మందులు ఈ జబ్బుకు ఏమాత్రం పనిచేయవు. రోగి ఎప్పుడూ పసిపిల్లలకు, గర్భిణులకు దూరంగా ఉండటం అత్యంత ముఖ్యం.

అజేయమైన అస్త్రం.. రక్షణ కవచం మీజిల్స్ వ్యాక్సిన్!

గాలిలో దావానలంలా వ్యాపించే మీజిల్స్ మహమ్మారిని నివారించగలిగే ఏకైక బ్రహ్మాస్త్రం.. వ్యాక్సినేషన్! జనాభాలో ఎక్కువ మందికి టీకాలు వేస్తే ఈ వైరస్ ఎవరికీ అంటుకోకుండా దానంతట అదే నశించిపోతుంది. పిల్లలకు ఎంఎంఆర్ (MMR) లేదా ఎంఆర్ (MR) రూపంలో ఈ మీజిల్స్ వ్యాక్సిన్‌ను అందిస్తారు.

ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ నిబంధనల ప్రకారం.. పసిపిల్లలకు 9 నుంచి 12 నెలల మధ్య తొలి డోసు, 15 నుంచి 18 నెలలు లేదా 4 నుంచి 6 ఏళ్ల మధ్య రెండో డోసు కచ్చితంగా ఇవ్వాలి. ఈ రెండు డోసులు వేసుకుంటే ఏకంగా 97 శాతం రక్షణ లభిస్తుంది. ఒకవేళ టీకా వేసుకోని పిల్లలు, పెద్దలు ఉంటే వెంటనే క్యాచ్-అప్ డ్రైవ్‌ల ద్వారా టీకాలు వేయించుకోవడం అత్యవసరం.

సామూహిక రక్షణ (Herd immunity) ఏర్పడాలంటే దేశ జనాభాలో కనీసం 89 నుంచి 94 శాతం మందికి ఈ వ్యాక్సిన్ అంది తీరాలి. ఈ రేటు ఏమాత్రం పడిపోయినా.. పాఠశాలలు, మురికివాడల్లో ఈ మహమ్మారి విధ్వంసం సృష్టిస్తుంది. ఎక్కడైనా ఒక్క కేసు బయటపడినా సరే, వెంటనే ఆ చుట్టుపక్కల అందరికీ అత్యవసరంగా టీకాలు వేయడం ద్వారా వ్యాధిని అడ్డుకోవచ్చు.

మీజిల్స్ అండ్ రుబెల్లా ఇనిషియేటివ్ లాంటి గ్లోబల్ క్యాంపెయిన్ల వల్ల 2000వ సంవత్సరంలో ఏటా 7,80,000 మందిని బలితీసుకున్న మీజిల్స్.. 2024 నాటికి సుమారు 95,000 మరణాలకు పడిపోయింది. వ్యాక్సినేషన్ అద్భుతానికి ఇదొక సజీవ సాక్ష్యం! 90-95 శాతం కవరేజీని ఎప్పుడూ కాపాడుకోగలిగితే.. ఈ మహమ్మారిని భూమ్మీద లేకుండా చేయవచ్చు.

సైన్స్ మన చేతికి అమృతం లాంటి వ్యాక్సిన్‌ను అందిస్తే.. అపోహలతో ఆ సంజీవనిని వదిలేసుకుని మన పిల్లల ప్రాణాల మీదకు మనమే తెచ్చుకుంటున్నాము! కోరింత దగ్గు, పొంగు లాంటి వ్యాధులు కేవలం గతానుభవాలు కావు, రేపటి వినాశనానికి హెచ్చరికలు. టీకాలు వేయించడంలో చూపించే చిన్న నిర్లక్ష్యం.. రేపు ఒక తరాన్నే ఆసుపత్రి పడకల పాలు చేస్తుందన్న కఠోర నిజాన్ని ప్రతి తల్లిదండ్రీ గుర్తుంచుకోవాలి!

Also Read:

Pre Workout Foods: వ్యాయామానికి ముందు తినే పండ్లు
Summer Cold or Allergies: ఎర్రటి ఎండల్లో ఆగని తుమ్ములు.. ఇది జలుబా? లేక భయంకరమైన అలర్జీనా?
Eating Eggs Everyday: రోజుకో గుడ్డు తింటే ఏమవుతుంది?
Microplastics in Water: నీటిలో ప్లాస్టిక్‌కు మునగతో చెక్
Weight Loss Tips : కండరాలు కరగకుండా బరువు తగ్గండి