కోట్లు ఖర్చు పెట్టి కట్టుకున్న ఆధునిక కాంక్రీట్ భవనాలు పదేళ్లకే బీటలు వారుతున్నాయి. చిన్నపాటి వరదొస్తే సిటీలు నీటమునిగి వందల ఇళ్లు కొట్టుకుపోతున్నాయి. వాతావరణం మారుతుంటే మన కట్టడాలు పేకమేడల్లా కూలిపోతున్నాయి. ఇలాంటి విపత్కర పరిస్థితుల్లో టెక్నాలజీ ఏమాత్రం లేని వేల ఏళ్ల క్రితం కట్టిన కేదార్నాథ్ ఆలయం (Kedarnath Temple) గురించి తెలుసుకుందాం. 2013లో వచ్చిన భయంకరమైన వరదలను, 400 ఏళ్ల మంచు యుగాన్ని తట్టుకుని నిలబడిన ఈ ఆలయ నిర్మాణ శైలి (Architecture) వెనుక ఆధునిక సైన్స్ కు సైతం అంతుచిక్కని మిస్టరీలు అనేకం ఉన్నాయి. ఈ చారిత్రక నిర్మాణ రహస్యాలు మనకు నేర్పుతున్న ప్రాక్టికల్ లైఫ్ అండ్ సర్వైవల్ లెసన్స్ ఏమిటో ఇప్పుడు లోతుగా విశ్లేషిద్దాం.
ఇంటర్లాకింగ్ టెక్నాలజీ.. సునామీలను తట్టుకునే బలం
కేదార్నాథ్ ఆలయాన్ని నిర్మించడానికి సిమెంట్, ఇటుకలు, ఇనుము లేదా మరే ఇతర రసాయనాలను ఏమాత్రం ఉపయోగించలేదు. కేవలం అత్యంత కఠినమైన భారీ గ్రానైట్ రాళ్లను ఒకదానికొకటి లాక్ చేసే 'ఇంటర్లాకింగ్ టెక్నిక్' (Interlocking Technique) ద్వారా దీన్ని నిర్మించారు.
ఒక్కో రాయి బరువు టన్నుల కొద్దీ ఉంటుంది. ఏ యంత్రాలు లేని ఆ కాలంలో అంత భారీ శిలలను 12 వేల అడుగుల ఎత్తుకు ఎలా తీసుకెళ్లారనేది ఇప్పటికీ ఇంజనీర్లకు అంతుచిక్కని ఒక అద్భుతమైన రహస్యం. భూకంపాలు వచ్చినప్పుడు ఈ లాకింగ్ సిస్టమ్ వల్ల రాళ్లు ఒకదానికొకటి రాసుకుంటాయే తప్ప, గోడలు విరిగిపడవు. ఈ పటిష్టమైన డిజైన్ వల్లే 2013 నాటి ప్రకృతి విలయాన్ని ఆలయం ఎంతో సునాయాసంగా తట్టుకోగలిగింది.
400 ఏళ్ల పాటు మంచులో.. అంతుచిక్కని వాతావరణ సైన్స్
వాడియా ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ హిమాలయన్ జియాలజీ పరిశోధనల్లో ఒక అద్భుతమైన నిజం బయటపడింది. పదమూడవ శతాబ్దం నుంచి పదిహేడవ శతాబ్దం వరకు.. దాదాపు 400 ఏళ్ల పాటు (Little Ice Age) కేదార్నాథ్ ఆలయం పూర్తిగా మంచులో కూరుకుపోయింది.
ఆ మంచు పర్వతాల ఒత్తిడికి ఎలాంటి భారీ భవనమైనా పిండిపిండి అవ్వాల్సిందే. కానీ ఆలయం చెక్కుచెదరలేదు. ఆలయ గోడలపై నేటికీ కనిపిస్తున్న పసుపు రంగు గీతలు ఈ చారిత్రక విపత్తును ఆలయం ఎలా తట్టుకుందో చెప్పకనే చెబుతున్నాయి. ఆ ఉష్ణోగ్రతలకు రాళ్లు పగలకుండా వారు వాడిన స్పెషల్ కటింగ్ టెక్నిక్ ఆధునిక ఆర్కిటెక్చర్ కు ఒక గొప్ప పాఠం.
దిశ మరియు నిర్మాణం.. వాస్తు వెనుక ఉన్న మాస్టర్ స్ట్రోక్
ఆలయం నిర్మించిన ప్రదేశం, దాని వాస్తు వెనుక ఒక అద్భుతమైన జియోగ్రాఫికల్ మాస్టర్ ప్లాన్ ఉంది. ఈ ఆలయాన్ని ఎత్తైన రాతి పీఠంపై నార్త్-సౌత్ యాక్సిస్ లో (ఉత్తర-దక్షిణ దిశగా) నిర్మించారు.
మందాకిని నదికి వరదలు వచ్చినా, మంచు చరియలు విరిగిపడినా ఆ తీవ్రమైన ప్రవాహం ఆలయాన్ని నేరుగా ఢీకొనకుండా, పక్కనుంచి వెళ్లేలా ఈ డిజైన్ చేశారు. పర్యావరణానికి ఏమాత్రం హాని కలగకుండా, ప్రకృతితో మమేకమై కట్టడాలు ఎలా నిర్మించాలో వేల ఏళ్ల క్రితమే మనవాళ్లు ప్రపంచానికి ప్రాక్టికల్ గా చూపించారు.
భీమ్ శిల.. రక్షణ వెనుక ఉన్న మిస్టరీ
2013 వరదల్లో కేదార్నాథ్ ఆలయాన్ని కాపాడిన 'భీమ్ శిల' (Bhim Shila) గురించి దాదాపు అందరికీ తెలుసు. అదొక యాదృచ్ఛిక సంఘటన అని కొందరు అనుకోవచ్చు. కానీ ఆలయం వెనుక ఉన్న పర్వతాల వాలు, రాళ్లు దొర్లుకుంటూ వచ్చే కోణాన్ని (Angle) పక్కాగా లెక్కించి ఈ ఆలయాన్ని నిర్మించారు.
ఎక్కడో పర్వతం మీద పుట్టిన ఆ భారీ శిల కొట్టుకుంటూ వచ్చి, సరిగ్గా ఆలయానికి కొన్ని అడుగుల దూరంలో ఆగిపోయి, వరద నీటిని రెండు పాయలుగా విడగొట్టింది. దీని వెనుక అత్యంత కచ్చితమైన ఎకలాజికల్, జియోలాజికల్ సైన్స్ దాగి ఉందని ఆధునిక శాస్త్రవేత్తలు బల్లగుద్ది చెబుతున్నారు.
క్లైమేట్ చేంజ్ (Climate Change) కారణంగా రాబోయే రోజుల్లో హిమాలయాల్లో మాత్రమే కాదు, మన నగరాల్లో కూడా భయంకరమైన వరదలు, ఊహించని వాతావరణ మార్పులు రావడం ఖాయం. మనం ఇప్పుడు వాడుతున్న టెక్నాలజీ భవిష్యత్తు విపత్తులను అడ్డుకోలేదని స్పష్టమైంది.
రాబోయే ఐదేళ్లలో ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఉన్న సివిల్ ఇంజనీర్లు, గ్లోబల్ ఆర్కిటెక్ట్లు ఆధునిక కాంక్రీట్ నిర్మాణాలను పక్కనపెట్టి, కేదార్నాథ్ ఆలయంలో వాడిన ఇంటర్లాకింగ్ మరియు ఎకో-ఫ్రెండ్లీ (Eco-friendly) డిజైన్ల వైపు కచ్చితంగా మళ్లుతారు. సిమెంట్ లేకుండానే వందల ఏళ్లు మనగలిగే ఇళ్లను నిర్మించే దిశగా పరిశోధనలు మొదలవుతాయి.
మన పూర్వీకులు ప్రకృతిని జయించాలని చూడలేదు, ప్రకృతికి అనుగుణంగా బతకడం నేర్చుకున్నారు. అందుకే కేదార్నాథ్ ఒక గుడి మాత్రమే కాదు, భవిష్యత్ తరాలను కాపాడే ఒక అత్యుత్తమ 'సర్వైవల్ మ్యాన్యువల్'. ఈ గొప్ప నిర్మాణ శైలిని కేవలం భక్తి కోణంలోనే కాకుండా, ఆధునిక సైన్స్ కోణంలో అర్థం చేసుకుని మన జీవనశైలిని మార్చుకోవడం నేటి తరానికి అత్యంత అవసరం!
