నేటి కాలంలో గ్లోబల్ హ్యాపీనెస్ ఇండెక్స్ లేదా క్రైమ్ రేట్ నివేదికలను చూసి మనం తరచూ ఆందోళన చెందుతుంటాం. పాశ్చాత్య దేశాలు ఇచ్చే ర్యాంకింగ్స్ ఆధారంగా మన దేశ స్థితిగతులను, మన సామర్థ్యాలను అంచనా వేస్తుంటాం. కానీ, ఎలాంటి టెక్నాలజీ, సోషల్ మీడియా లేని 1500 ఏళ్ల క్రితమే ఓ విదేశీయుడు మన దేశానికి వచ్చి, ఇక్కడి జీవన విధానాన్ని చూసి ఆశ్చర్యపోయాడు.
ఆయనే చైనాకు చెందిన ప్రసిద్ధ బౌద్ధ సన్యాసి, యాత్రికుడు ఫాహియాన్ (Fa-Hien). అసలు ఈ ఉరుకుల పరుగుల డిజిటల్ యుగంలో ఓ సామాన్యుడు ఆయన రాసిన పుస్తకాల గురించి, నాటి సమాజం గురించి ఎందుకు తెలుసుకోవాలి? ఎందుకంటే, ఒక ఆదర్శవంతమైన సమాజం అంటే ఏమిటి, నేటి కాలంలో మనం కోల్పోతున్న శాంతి, సామరస్యం అప్పట్లో ఎలా ఉండేవో ఓ నిష్పాక్షికమైన విదేశీయుడి కళ్ల ద్వారా చూస్తేనే మనకు స్పష్టంగా అర్థమవుతుంది.
ప్రాణాలకు తెగించి.. జ్ఞానం కోసం సాగిన ప్రయాణం
క్రీస్తుశకం 5వ శతాబ్దంలో, అంటే గుప్తుల స్వర్ణయుగంలో ఫాహియాన్ భారతదేశానికి వచ్చాడు. ఎత్తైన హిమాలయాలు, ప్రమాదకరమైన గోబీ ఎడారులను దాటి కేవలం కాలి నడకన ఆయన మన దేశంలో అడుగుపెట్టాడు. ఆయన ఇక్కడికి వచ్చింది సామ్రాజ్యాలను ఆక్రమించడానికి లేదా సంపదను దోచుకోవడానికి కాదు, అసలైన బౌద్ధ ధర్మ గ్రంథాలను, జ్ఞానాన్ని తన వెంట తీసుకెళ్లడానికి.
రెండవ చంద్రగుప్తుని (విక్రమాదిత్యుడు) పాలనా కాలంలో ఆయన పదేళ్ల పాటు భారతదేశంలో పర్యటించాడు. ఆసక్తికరమైన విషయం ఏమిటంటే, ఆయన తన డైరీల్లో ఎక్కడా రాజుల గొప్పదనం గురించో, వారి రాజకీయాల గురించో పెద్దగా ప్రస్తావించలేదు. ఆయన దృష్టి అంతా సామాన్య ప్రజల జీవన విధానం, వారి ఆచార వ్యవహారాలు, సామాజిక విలువల పైనే ఉండేది.
నేరాలు లేని సమాజం.. స్వేచ్ఛాయుత జీవనం
ఫాహియాన్ రికార్డుల ప్రకారం అప్పటి సమాజం నేటి ఆధునిక దేశాలకు ఒక పెద్ద పాఠం. దేశంలో ఒక ప్రాంతం నుంచి మరో ప్రాంతానికి ప్రయాణించడానికి ఎలాంటి పాస్పోర్టులు, పాలకుల అనుమతులు అవసరం ఉండేవి కాదని ఆయన ఆశ్చర్యంగా రాసుకున్నాడు. ప్రజలు ఎక్కడికైనా స్వేచ్ఛగా వెళ్లి స్థిరపడే హక్కును కలిగి ఉండేవారు.
చట్టాలు చాలా సరళంగా ఉండేవి. మరణశిక్ష అనే మాటే అప్పట్లో ఆచరణలో లేదు. ఎంత పెద్ద నేరం చేసినా జరిమానాలు విధించడం లేదా మరీ తీవ్రమైతే దేశ బహిష్కరణ చేయడం మాత్రమే జరిగేది. ఇంత సున్నితమైన చట్టాలు ఉన్నప్పటికీ, దేశంలో దొంగతనాలు, నేరాలు దాదాపు శూన్యం అని ఆయన చెప్పడం నేటి రాజనీతిజ్ఞులను సైతం విస్మయానికి గురిచేస్తుంది.
ఉచిత వైద్యం.. ఆరోగ్యానికే పెద్దపీట
నేడు మనం యూనివర్సల్ హెల్త్ కేర్ గురించి, ఉచిత వైద్య సేవల గురించి కార్పొరేట్ హాస్పిటల్స్ చుట్టూ తిరుగుతూ ఎన్నో చర్చలు చేస్తున్నాం. కానీ, ఫాహియాన్ రాసిన వివరాల ప్రకారం నాటి రాజధాని పాటలీపుత్ర నగరంలో అద్భుతమైన ఉచిత ఆసుపత్రులు ఉండేవి. ఇవి బహుశా ప్రపంచంలోనే మొట్టమొదటి ఛారిటబుల్ ఆసుపత్రులు కావచ్చు.
సమాజంలోని ధనవంతులు, ఉన్నత వర్గాల వారు స్వచ్ఛందంగా ముందుకు వచ్చి ఈ ఆసుపత్రులను నిర్వహించేవారు. పేదలకు, అనాథలకు, సుదూర ప్రాంతాల నుంచి వచ్చే ప్రయాణికులకు ఉచితంగా వైద్యం, మందులు, ఆహారం అందించేవారు. ఈ ఒక్క ఉదాహరణ చాలు, ఆనాటి పౌరులకు సామాజిక బాధ్యత ఎంత ఎక్కువగా ఉండేదో చెప్పడానికి.
మత సామరస్యం.. అహింసా జీవనం
ఇతర మతాలను గౌరవించడం అనేది భారతదేశానికి పుట్టుకతోనే వచ్చిన లక్షణం అని ఫాహియాన్ రచనలు రుజువు చేస్తున్నాయి. అప్పట్లో గుప్త రాజులు వైష్ణవ మతాన్ని (హిందూ ధర్మం) పాటిస్తున్నప్పటికీ, బౌద్ధ మతం ఎలాంటి ఆటంకాలు లేకుండా వర్ధిల్లింది. రెండు మతాల ప్రజలు ఎంతో శాంతియుతంగా, ఒకరి పట్ల ఒకరు గౌరవంతో కలిసిమెలిసి జీవించేవారు.
ఆనాటి ప్రజలు ఎక్కువగా శాకాహారులుగా ఉండేవారని, జంతువులను హింసించడం సమాజంలో కనిపించేవి కావని ఆయన పేర్కొన్నాడు. ఉల్లి, వెల్లుల్లి కూడా తినేవారు కాదని, మార్కెట్లలో మాంసం దుకాణాలు లేదా వైన్ షాపులు ఎక్కడా ఉండేవని కాదని ఆయన తన ప్రయాణ కథనాల్లో స్పష్టంగా రాశాడు. ఇది ఆనాటి సమాజంలో అహింసకు ఉన్న ప్రాధాన్యతను తెలియజేస్తుంది.
చరిత్ర అంటే కేవలం రాజుల యుద్ధాలు, కత్తి పట్టి చేసిన ఆక్రమణలు మాత్రమే కాదు. సామాన్య ప్రజలు ఎలా బతికారు, వారి సామాజిక భద్రత ఎలా ఉంది, ఆలోచనా విధానం ఎలా ఉంది అన్నదే నిజమైన చరిత్ర. ఫాహియాన్ రచనలు చదివితే భారతదేశం వాస్తవంగానే ఒకప్పుడు ఆదర్శవంతమైన దేశంగా, 'స్వర్ణయుగం'గా వెలుగొందిందని మనకు ఆధారాలతో సహా అర్థమవుతుంది.
భవిష్యత్తులో మన దేశం మళ్లీ 'విశ్వగురువు' స్థానానికి చేరాలంటే, ప్రభుత్వాలు కేవలం జీడీపీ అంకెలు, ట్యాక్స్ వసూళ్లపై మాత్రమే దృష్టి పెట్టకుండా సామాన్యుల భద్రత, నైతిక విలువల పెంపుపై కూడా శ్రద్ధ వహించాలి. మీరు నిజంగా భారతీయ మూలాలను తెలుసుకోవాలనుకుంటే, వక్రీకరించబడిన పాశ్చాత్య దేశాల చరిత్ర పుస్తకాలను కాకుండా, ఫాహియాన్ లాంటి విదేశీయులు నిష్పాక్షికంగా రాసిన మన ప్రాచీన రికార్డులను అధ్యయనం చేయండి. మన మూలాల్లోనే అత్యుత్తమ పౌర సమాజం దాగి ఉందన్న సత్యం మీకు అప్పుడు కచ్చితంగా బోధపడుతుంది.
