సెలవు దొరికితే రిలాక్స్ అవ్వడానికి హిల్ స్టేషన్లకు పరుగులు తీసే ఈ రోజుల్లో, లక్షలాది మంది ఎన్నో కష్టాలు పడి కాలినడకన కొండలు ఎందుకు ఎక్కుతున్నారో ఎప్పుడైనా ఆలోచించారా? దీని వెనుక ఉన్నది కేవలం గుడ్డి భక్తి మాత్రమే కాదు, ఆధునిక మానవుడికి అత్యంత అవసరమైన ఒక అద్భుతమైన సైకలాజికల్ థెరపీ. ఈ ఉరుకుల పరుగుల జీవితంలో సగటు మనిషి ప్రతిరోజూ ఎన్నో మానసిక ఒత్తిళ్లను, భయాలను ఎదుర్కొంటున్నాడు. ఇలాంటి సమయంలో మనసును రీసెట్ చేయడానికి, మన మూలాలను వెతుక్కోవడానికి తీర్థయాత్రలు ఎంతగానో ఉపయోగపడతాయి. అసలు హిందూ జీవన విధానంలో తీర్థయాత్రలకు ఎందుకంత ప్రాధాన్యత ఉందో, సామాన్యుడికి ఇది ఇప్పుడు ఎందుకు అవసరమో వివరంగా తెలుసుకుందాం.
పర్యాటనకు, తీర్థయాత్రకు ఉన్న అసలు తేడా ఇదే
మనం ఏదైనా కొత్త ప్రదేశానికి వెళ్లేది అక్కడి అందాలు చూసి ఆనందించడానికి, రకరకాల వంటకాలు రుచి చూడటానికి, సోషల్ మీడియా కోసం ఫొటోలు దిగడానికి. ఇది కేవలం భౌతికమైన ఆనందాన్ని మాత్రమే ఇస్తుంది. కానీ తీర్థయాత్ర వెనుక ఉన్న ప్రధాన ఉద్దేశం బాహ్య ప్రపంచాన్ని చూడటం కాదు, మన అంతరంగంలోకి మనం ప్రయాణించడం.
హిందూ ధర్మంలో 'తీర్థయాత్ర' అంటే దేవుడికి కోరికల లిస్టు ఇవ్వడానికి చేసే సాధారణ ప్రయాణం కాదు. మనలోని అజ్ఞానాన్ని, అహంకారాన్ని వదిలించుకుని మనల్ని మనం కొత్తగా ఆవిష్కరించుకోవడానికి చేసే ఒక పవిత్రమైన ప్రక్రియ ఇది. అందుకే టూర్ నుంచి వస్తే అలసట ఉంటుంది, అదే తీర్థయాత్ర నుంచి వస్తే ఒకరకమైన మానసిక ప్రశాంతత లభిస్తుంది.
'తీర్థం' అంటే కేవలం పుణ్యజలం కాదు
సంస్కృతంలో 'తీర్థం' అంటే దాటించేది లేదా తరింపజేసేది అని అర్థం. అంటే జనన మరణ చక్రాల నుంచి, మనసులోని మలినాల నుంచి మనల్ని దాటించేదే తీర్థయాత్ర. దైవ సాక్షాత్కారం కోసం చేసే ఈ ప్రయాణంలో అడుగడుగునా ఒక గొప్ప జీవన పరమార్థం దాగి ఉంటుంది.
పురాతన కాలంలో ఈ యాత్రలు చాలా కష్టంగా ఉండేవి. కనీస సౌకర్యాలు లేని ఆ రోజుల్లో అడవులు, నదులు, కొండలు దాటుకుంటూ నడిచి వెళ్లాల్సి వచ్చేది. ఈ క్రమంలో మనిషికి సహనం, ప్రకృతిపై గౌరవం, తోటి వారిపై ప్రేమ పెరుగుతాయి. దేవుడిని చేరుకోవాలనే ఏకైక లక్ష్యం ముందు మిగతా శారీరక కష్టాలన్నీ చిన్నవిగా అనిపిస్తాయి.
మన శరీరమే ఒక దేవాలయం అని, అందులో ఉన్న ఆత్మే దేవుడు అని ఉపనిషత్తులు ఘోషిస్తున్నాయి. ఆ పరమ సత్యాన్ని కేవలం పుస్తకాల్లో చదివితే సరిపోదు, అనుభవపూర్వకంగా తెలుసుకోవాలి. దానికి ఒక బలమైన సాధనలా ఈ తీర్థయాత్రలు ఉపయోగపడతాయి.
అహంకారాన్ని కరిగించే అద్భుతమైన మార్గం
నిత్య జీవితంలో మనం అనుభవించే హోదా, డబ్బు, అధికారం ఇవన్నీ గుడి మెట్లు ఎక్కేటప్పుడు శూన్యం అయిపోతాయి. ఒక సామాన్యుడు, ఒక కోటీశ్వరుడు ఇద్దరూ ఒకే క్యూ లైన్లో నిలబడటం, ఒకే ప్రసాదం స్వీకరించడం దీనికి నిదర్శనం. భగవంతుడి ముందు అందరూ సమానమే అనే భావన మనలోని అహాన్ని తగ్గిస్తుంది.
ఇంట్లో కంఫర్ట్ జోన్లో ఉండే మనం, యాత్రలో ఎన్నో అసౌకర్యాలను సైతం చిరునవ్వుతో భరిస్తాం. నేల మీద పడుకోవడం, దొరికింది తినడం, ఓపికగా గంటల తరబడి నిలబడటం చేస్తాం. ఈ సర్దుబాటు తత్వమే మనలోని ఈగోను పూర్తిగా కరిగించి మనసును తేలికపరుస్తుంది.
పంచభూతాలతో మమేకం అయ్యే అద్భుత ఘట్టం
చాలా వరకు మన పుణ్యక్షేత్రాలు నదీ తీరాల్లోనో, సముద్రపు ఒడ్డునో లేదా ఎత్తైన కొండల పైనో ఉంటాయి. దీని వెనుక ఒక గొప్ప శాస్త్రీయ కారణం ఉంది. మనిషి ఎప్పుడైతే పంచభూతాలైన గాలి, నీరు, ఆకాశం, భూమి, అగ్నితో మమేకం అవుతాడో అప్పుడు అతనిలోని అంతర్గత శక్తులు జాగృతం అవుతాయి.
నదిలో స్నానం చేయడం ద్వారా శరీరం పవిత్రం అవ్వడమే కాకుండా, ప్రవహించే నీటికి నెగెటివ్ ఎనర్జీని గ్రహించే శక్తి ఉంటుంది కాబట్టి మనసులోని కల్మషాలు కూడా తొలగిపోతాయి. కొండలెక్కే క్రమంలో పీల్చే స్వచ్ఛమైన గాలి ఊపిరితిత్తులకు స్వచ్ఛమైన ప్రాణవాయువును అందిస్తుంది. ఇదంతా ఒక గొప్ప యోగ సాధన లాంటిది.
నేటి తరానికి ఈ యాత్రలు ఎందుకు అంత అవసరం?
ఈ రోజుల్లో స్మార్ట్ఫోన్లు, ఆఫీస్ టార్గెట్లు, ఈఎంఐల ఒత్తిడిలో బతుకుతున్న సగటు మనిషికి ఒక అద్భుతమైన డిజిటల్ డిటాక్స్ చాలా అవసరం. ఒక ప్రశాంతమైన పుణ్యక్షేత్రానికి వెళ్లడం వల్ల నిరంతరం ఆలోచనలతో ఉక్కిరిబిక్కిరి అవుతున్న మెదడుకు అద్భుతమైన విశ్రాంతి దొరుకుతుంది.
ఆధునిక సైకాలజిస్టులు గొప్పగా చెబుతున్న 'మైండ్ఫుల్నెస్' (Mindfulness) కాన్సెప్ట్ మనకు వేల ఏళ్ల క్రితమే తీర్థయాత్రల రూపంలో పరిచయమైంది. గుడిలోని గంటల శబ్దం, మంత్రోచ్ఛారణలు, ధూప దీపాల సుగంధాలు మన నాడీ వ్యవస్థను నేరుగా ప్రభావితం చేసి ప్రశాంతపరుస్తాయి. మానసిక రుగ్మతలకు ఇదొక సహజమైన ఔషధంలా పనిచేస్తుంది.
ఒకప్పుడు వయసు పైబడిన వారు మాత్రమే తీర్థయాత్రలకు వెళ్లేవారు. కానీ ఇప్పుడు ఒత్తిడిని జయించడానికి, మనశ్శాంతిని వెతుక్కుంటూ యువత సైతం పెద్ద ఎత్తున ఆధ్యాత్మిక క్షేత్రాలకు క్యూ కడుతున్నారు. ఇది భవిష్యత్తు తరాలకు ఒక గొప్ప సానుకూల పరిణామం.
రేపటి ప్రపంచం నడిచేది ఇటువైపే!
రాబోయే రోజుల్లో లగ్జరీ పర్యాటకం కంటే 'స్పిరిచ్యువల్ టూరిజం' (Spiritual Tourism) వైపే ఆధునిక ప్రపంచం అడుగులు వేయబోతోంది. విలాసాల కోసం వేల రూపాయలు ఖర్చు పెట్టినా దొరకని ప్రశాంతత, ప్రకృతికి దగ్గరగా మన మూలాల్లోకి మనం వెళ్లినప్పుడే దొరుకుతుందని నేటి సమాజం బలంగా నమ్ముతోంది. భవిష్యత్తులో ఈ తీర్థయాత్రలే మనిషిని మానసిక కుంగుబాటు (Depression) నుంచి రక్షించే సంజీవనిగా మారనున్నాయి.
మీరు తదుపరిసారి ఏదైనా తీర్థయాత్రకు వెళ్లినప్పుడు, దేవుడిని కొత్తగా ఏదైనా అడగడం కంటే కొద్దిసేపు కళ్లు మూసుకుని ఆ ఆలయంలోని నిశ్శబ్దాన్ని ఆస్వాదించడానికి ప్రయత్నించండి. ఫోన్లు పక్కనపెట్టి ఆ ప్రకంపనలను ఫీల్ అవ్వండి. మీకు కావాల్సిన సమాధానాలన్నీ ఖచ్చితంగా మీ లోపలే దొరుకుతాయి. యాత్ర అంటే ఎక్కడికో దూరం వెళ్లడం కాదు, మీకు మీరు మరింత దగ్గరవ్వడమే!
