శ్రీ రామకృష్ణ పరమహంస బోధనలు: సంసారంలో ఉంటూనే ఆధ్యాత్మిక సాధన సాధ్యమేనా?

naveen
By -

Sri Ramakrishna Paramahamsa meditating gracefully at Dakshineswar Kali Temple.

మనుషులు ఎప్పుడూ ప్రశాంతత కోసం, భగవంతుని కృప కోసం ఆరాటపడుతూనే ఉంటారు. కానీ, అశాంతికి కారణం బయట కాదు, మన లోపలే ఉందని ఆధ్యాత్మిక గురువు శ్రీ రామకృష్ణ పరమహంస ఎప్పుడో చెప్పారు. బురద అంటిన ఇనుప ముక్కను అయస్కాంతం ఆకర్షించలేనట్లు, మలినమైన మనసును భగవంతుడు తన వైపు లాక్కోలేడు అంటారు ఆయన. దైనందిన జీవితపు ఉరుకులు పరుగుల మధ్య, సంసార బాధ్యతల్లో ఉంటూనే మనసును ఎలా పవిత్రంగా ఉంచుకోవాలో రామకృష్ణులు చెప్పిన జీవన సత్యాలు ఈ కాలానికి ఎంతైనా అవసరం.

[FEATURED_IMAGE]

ఇనుము, బురద, అయస్కాంతం: మనసు పవిత్రతకు అసలు అర్థం


మనిషి అన్నాక కోరికలు ఉండటం సహజం. కానీ ఆ కోరికలే వ్యామోహంగా మారినప్పుడు మనసు సహజమైన స్వచ్ఛతను కోల్పోతుంది. భగవంతుడి అనుగ్రహం గురించి మాట్లాడేటప్పుడు రామకృష్ణ పరమహంస ఎప్పుడూ ఒక అద్భుతమైన ఉదాహరణ చెప్పేవారు. ఒక అయస్కాంతం ఇనుమును చాలా సులభంగా ఆకర్షిస్తుంది. కానీ అదే ఇనుప ముక్కకు దట్టంగా బురద అంటుకుని ఉంటే, అయస్కాంతం దాన్ని లాక్కోలేదు. ఇక్కడ అయస్కాంతం అంటే భగవంతుడు, ఇనుము అంటే మనిషి మనసు, దానికి అంటిన బురద అంటే ప్రాపంచిక విషయాలపై ఉన్న వ్యామోహం, కామ క్రోధాలు.


మనిషి తనలోని కోరికలు, అహంకారం అనే బురదను కడుక్కోగలిగిన రోజున, దేవుని అనుగ్రహం అనే అయస్కాంత శక్తి వాటంతట అవే ఆకర్షిస్తాయని ఆయన బోధించారు. మనసును పవిత్రం చేసుకోవడం అంటే ఏదో మంత్రాలు చదవడం లేదా పూజలు చేయడం మాత్రమే కాదు. అంతరంగంలో ఉన్న కల్మషాన్ని, ఇతరుల పట్ల ఉన్న ఈర్ష్యను, దేనిమీదో ఉన్న విపరీతమైన ఆశను వదిలించుకోవడం. ఆలోచనలు స్వచ్ఛంగా ఉన్నప్పుడు మాత్రమే భగవంతుని ఉనికిని హృదయంలో అనుభూతి చెందగలం.


సంసారంలో సాధన: నీటిలో పడవలా సాగాలి


చాలామంది ఆధ్యాత్మికత అనగానే అడవులకు వెళ్లిపోవాలి, సన్యాసం పుచ్చుకోవాలి అనుకుంటారు. కానీ రామకృష్ణులు ఈ వాదనను పూర్తిగా ఖండించారు. సంసార బాధ్యతల్లో ఉంటూనే అత్యున్నత ఆధ్యాత్మిక శిఖరాలను చేరుకోవచ్చని ఆయన స్పష్టం చేశారు. కుటుంబ బాధ్యతలు వదిలేసి పారిపోవడం గొప్పతనం కాదు, ఆ బాధ్యతల మధ్య ఉంటూనే తామరాకు మీద నీటిబొట్టులా జీవించడం అసలైన సాధన.


దీనికోసం ఆయన పడవ ఉదాహరణను ఉపయోగించారు. పడవ ఎప్పుడూ నీటిలోనే ఉండాలి, అప్పుడే అది ప్రయాణించగలదు. కానీ నీరు మాత్రం పడవలోకి రాకూడదు. నీరు పడవలోకి వస్తే అది మునిగిపోతుంది. అలాగే మనిషి సంసారంలో ఉండాలి, కానీ సంసారం (ప్రాపంచిక వ్యామోహం) మనిషి మనసులోకి ప్రవేశించకూడదు. కుటుంబం పట్ల ప్రేమ ఉండాలి, బాధ్యత ఉండాలి, కానీ అదే సర్వస్వం అనే అజ్ఞానం పోవాలి. ఉప్పు నీటి సరస్సులో ఉండే చేప ఎలాగైతే తన వొంటికి ఉప్పు అంటకుండా జీవిస్తుందో, మనిషి కూడా ఈ ప్రపంచంలో అలాగే జీవించాలని ఆయన సూచించారు. కుటుంబ బాధ్యతలు నిర్వర్తిస్తూనే, మనసులో ఒక మూల భగవంతుని పట్ల ధ్యాసను నిరంతరం ఉంచుకోవాలి.


శుద్ధ భక్తి: కోరికలు లేని నిష్కల్మషమైన ప్రేమ


ఈ రోజుల్లో భక్తి అనేది ఒక వ్యాపారంలా మారిపోయింది. దేవుడికి పలానాది ఇస్తాను, నాకు పలానా కోరిక తీర్చు అనే బేరసారాలు పెరిగిపోయాయి. కానీ రామకృష్ణులు బోధించిన 'శుద్ధ భక్తి' దీనికి పూర్తిగా భిన్నమైనది. ఆయన ప్రకారం నిజమైన భక్తి అంటే భగవంతుని మీద ఎలాంటి షరతులు, కోరికలు లేని స్వచ్ఛమైన ప్రేమ కలిగి ఉండటం. దీన్నే 'అహైతుకీ భక్తి' అంటారు.


తల్లి తన బిడ్డను ఎలాగైతే ఏమీ ఆశించకుండా ప్రేమిస్తుందో, భక్తుడు కూడా దేవుడిని అలాగే ప్రేమించాలి. సంపద, పేరు ప్రఖ్యాతులు, చివరకు మోక్షం కావాలనే కోరికను కూడా పక్కనపెట్టి దేవుడిని ఆరాధించినప్పుడే అది శుద్ధ భక్తి అవుతుంది. మనసు పూర్తిగా భగవంతుని మీదే లగ్నమైనప్పుడు, ప్రపంచంలోని మరే ఇతర విషయాలూ మనల్ని ఆకర్షించలేవు. అంతటి స్వచ్ఛమైన భక్తి ఉన్నవారికి దేవుడు ఏదో ఒక రూపంలో ఎప్పుడూ తోడుగానే ఉంటాడు. మనసులో ప్రాపంచిక కోరికలు ఉన్నంత వరకు భగవంతుడు అక్కడ స్థిరపడలేడు. గదిలో వస్తువులు కిక్కిరిసి ఉన్నప్పుడు కొత్త వస్తువులకు చోటు లేనట్లుగానే, కోరికలతో నిండిన మనసులో భగవంతుడికి చోటు దొరకదు.


వైరాగ్యం అంటే ఏమిటి? పారిపోవడం కాదు, మేల్కోవడం


వైరాగ్యం అనే పదాన్ని వినగానే కట్టుబట్టలతో ఇల్లు వదిలి వెళ్లిపోవడం అనే దృశ్యం కళ్లముందు మెదులుతుంది. కానీ రామకృష్ణుల దృష్టిలో వైరాగ్యం అంటే భౌతికంగా వదిలిపెట్టడం కాదు, మానసికంగా అంటుకోకుండా ఉండటం. ఒక నర్సు ఆసుపత్రిలో రోగులకు సేవ చేసేటప్పుడు ఎంత ప్రేమగా చూసుకుంటుందో, ఇంట్లో వాళ్లను కూడా అంతే ప్రేమగా చూసుకుంటుంది. కానీ ఆసుపత్రిలో రోగికి ఏమైనా జరిగితే ఆమె తన కర్తవ్యం ముగిసింది అనుకుంటుంది తప్ప, పిచ్చిదానిలా ఏడ్వదు. సంసారంలో మనిషి కూడా అలాగే ఉండాలని ఆయన బోధించారు.


అన్నీ నావే, ఈ ఇల్లు నాది, ఈ ఆస్తి నాది అనే అహంకారాన్ని వదలడమే అసలైన వైరాగ్యం. ఒక బ్యాంకు క్యాషియర్ రోజంతా లక్షల రూపాయలు లెక్కపెడతాడు, కానీ సాయంత్రం ఇంటికి వెళ్లేటప్పుడు అందులో ఒక్క రూపాయి కూడా తనది కాదని అతనికి తెలుసు. జీవితంలో మనం అనుభవిస్తున్న సమస్తం కూడా భగవంతుడు మనకు తాత్కాలికంగా అప్పగించిన బాధ్యతలే అని గ్రహించడమే వైరాగ్యం. ఈ సత్యం తెలుసుకున్నప్పుడు, ఏ కష్టమొచ్చినా మనసు స్థిరంగా ఉంటుంది. విజయాలకు పొంగిపోవడం, అపజయాలకు కుంగిపోవడం లాంటివి ఉండవు.


ఆధునిక జీవితానికి ఈ బోధనలు ఎందుకు అవసరం?


ప్రస్తుత సమాజంలో మనిషి సాధిస్తున్న అద్భుతాలు ఎన్నో ఉన్నా, లోపల మాత్రం భయంకరమైన అశాంతితో రగిలిపోతున్నాడు. మానసిక ఒత్తిడి, ఆందోళన, డిప్రెషన్ లాంటివి ప్రతి ఇంట్లోనూ కనిపిస్తున్నాయి. వీటన్నింటికీ మూల కారణం ఏమిటో రామకృష్ణుల బోధనలను లోతుగా పరిశీలిస్తే అర్థమవుతుంది. మన మనసును బాహ్య ప్రపంచం మీద, ఇతరుల అభిప్రాయాల మీద, వస్తువుల మీద అతిగా ఆధారపడేలా చేసుకోవడమే ఈ అశాంతికి కారణం.


తనకంటే పక్కవాడు ముందుకెళ్లిపోతున్నాడనే ఈర్ష్య, ఉన్నదానితో సంతృప్తి చెందక ఇంకా కావాలనే అత్యాశ.. ఇవే మనిషిలోని పవిత్రతను నాశనం చేస్తున్నాయి. రామకృష్ణ పరమహంస చెప్పిన మార్గం ఈ ఆధునిక సమస్యలకు అద్భుతమైన పరిష్కారం చూపుతుంది. మనం చేసే పనిని పూర్తి ఏకాగ్రతతో, నిజాయితీగా చేయాలి.. కానీ ఫలితం మీద విపరీతమైన ఆశ పెట్టుకోకూడదు. దేవునిపై భారం వేసి నిశ్చింతగా ఉండటం అలవాటు చేసుకుంటే సగం మానసిక రోగాలు వాటంతట అవే మాయమవుతాయి. మనసు అనే అద్దం మీద పడిన ఈ అహంకారం, స్వార్థం అనే దుమ్మును భక్తి అనే వస్త్రంతో రోజూ తుడుచుకుంటూ ఉండాలి.


అహంకారం వదిలితేనే పరమాత్మ దర్శనం


రామకృష్ణుల బోధనల్లో మరో ముఖ్యమైన అంశం అహంకారాన్ని జయించడం. పదే పదే 'నేను చేస్తున్నాను', 'నా వల్లే అవుతుంది' అనుకునే అజ్ఞానమే దేవుడికి, మనకు మధ్య ఉన్న అతి పెద్ద గోడ. వర్షం కురిసినప్పుడు నీరు పల్లపు ప్రాంతంలోకి చేరుతుంది కానీ, ఎత్తైన కొండల మీద నిలవదు. అలాగే వినయం, అణిగిమణిగి ఉండే తత్వం ఉన్న మనసులోనే భగవంతుని కృప నిలిచి ఉంటుంది. అహంకారం అనే ఎత్తైన శిఖరం మీద ఆ కృప ఎప్పటికీ నిలవదు.


చివరకు ఆధ్యాత్మిక సాధన చేసేవారికి కూడా 'నేను గొప్ప భక్తుడిని', 'నేను ఎంతో ధ్యానం చేస్తున్నాను' అనే అహంకారం రాకూడదని ఆయన హెచ్చరించేవారు. మనసు పవిత్రం కావాలంటే ముందుగా ఈ 'నేను' అనే భావనను చంపేయాలి. ఒక చిన్న పిల్లాడు తన తల్లి మీద ఎంతగా ఆధారపడి ఉంటాడో, భక్తుడు కూడా భగవంతుని మీద అంతే ఆధారపడి ఉండాలి. అప్పుడు జీవితంలో ఎదురయ్యే ప్రతి సవాలును దేవుడే దగ్గరుండి చూసుకుంటాడు. సంసారంలో ఉన్నా, సన్యాసంలో ఉన్నా అంతిమ లక్ష్యం ఆ పరమాత్మను చేరుకోవడమే అని, దానికి ఏకైక సాధనం స్వచ్ఛమైన, పవిత్రమైన మనసు మాత్రమే అని రామకృష్ణ పరమహంస తన జీవితం ద్వారా మనకు సందేశం ఇచ్చారు.


Tags: