ఒకప్పుడు ఇళ్లలో పిల్లలు అల్లరి చేస్తుంటే, "కాసేపు నిశ్శబ్దంగా కూర్చోరా బాబూ" అని తల్లిదండ్రులు కోరుకునేవారు. కానీ ఇప్పుడు, చాలా ఇళ్లలో పిల్లలు ఏ అల్లరి చేయకుండా, గదిలో తలుపు వేసుకుని నిశ్శబ్దంగా కూర్చుంటున్నారు. ఈ నిశ్శబ్దం క్రమశిక్షణ కాదు.. అది వారి మనసులో నడుస్తున్న ఒక పెద్ద తుఫానుకు సంకేతం.
నేటి డిజిటల్ యుగంలో పిల్లలు శారీరక రోగాల కంటే ఎక్కువగా మానసిక సమస్యలతో (Children's Mental Health Crisis) పోరాడుతున్నారు. చిన్న వయసులోనే డిప్రెషన్, యాంగ్జైటీ, ఒంటరితనం వంటి పెద్దల జబ్బులు పిల్లలను నిశ్శబ్దంగా కుంగదీస్తున్నాయి. ఒక సామాన్యుడిగా, ఒక తల్లిగా లేదా తండ్రిగా మీరు దీనిని కేవలం చదువుల ఒత్తిడి అనుకుంటే పొరపాటే. పిల్లల మానసిక ఆరోగ్యం ఒక తీవ్రమైన సంక్షోభంలో పడిందని, తల్లిదండ్రులు వెంటనే మేల్కొనకపోతే భవిష్యత్తు అంధకారమవుతుందని ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఉన్న చైల్డ్ సైకాలజిస్టులు తీవ్రంగా హెచ్చరిస్తున్నారు.
భౌతిక సుఖాలు పెరిగాయి.. భావోద్వేగ బంధాలు తగ్గాయి
ప్రస్తుత జనరేషన్ పిల్లలకు అడిగిందే తడవుగా చేతికి స్మార్ట్ఫోన్లు, ట్యాబ్లు, రంగురంగుల ఆటబొమ్మలు, బ్రాండెడ్ బట్టలు అన్నీ దొరుకుతున్నాయి. కానీ, వారికి దొరకని ఏకైక అమూల్యమైన వస్తువు.. తల్లిదండ్రుల ‘నాణ్యమైన సమయం’ (Quality Time).
ఉద్యోగాల బిజీలో తల్లిదండ్రులు, పిల్లలతో మనసు విప్పి మాట్లాడటం పూర్తిగా తగ్గించేశారు. పిల్లలు విసుగు పడుతుంటే వారి చేతికి ఫోన్ ఇచ్చి సరిపెడుతున్నారు. దీనివల్ల పిల్లలు తమ భావోద్వేగాలను (Emotions) ఎలా పంచుకోవాలో తెలియక, ఇంటర్నెట్ ప్రపంచంలో సమాధానాలు వెతుక్కుంటున్నారు. సోషల్ మీడియాలో కనిపించే లైక్లు, వ్యూస్ ఆధారంగా తమ విలువను లెక్కగట్టుకుంటూ అభద్రతా భావంతో (Insecurity) బతుకుతున్నారు.
చదువుల వేటలో నలిగిపోతున్న బాల్యం
ర్యాంకులు, మార్కులు, భవిష్యత్తులో ఐఐటీ సీటు.. ఇదే నేటి చదువుల పరమార్థంగా మారిపోయింది. స్కూల్ నుంచి రాగానే ట్యూషన్లు, ఆ తర్వాత హోమ్వర్క్, ప్రాజెక్టులతో పిల్లల రోజువారీ షెడ్యూల్ ఒక పెద్ద కార్పొరేట్ ఉద్యోగి కంటే బిజీగా ఉంటోంది.
ఈ విపరీతమైన పోటీ తత్వం వల్ల పిల్లలు ఓటమిని తట్టుకునే శక్తిని (Resilience) కోల్పోతున్నారు. మార్కులు తక్కువ వస్తే తల్లిదండ్రులు ఎక్కడ తిడతారో, పక్కవారితో పోల్చి ఎక్కడ తక్కువ చేసి మాట్లాడుతారో అనే భయం వారిని నిరంతరం వెంటాడుతోంది. ఈ ఒత్తిడి దీర్ఘకాలంలో వారిని తీవ్రమైన యాంగ్జైటీ డిజార్డర్ వైపు నెడుతోంది.
పిల్లల్లో వచ్చే ఈ మార్పులను గమనించండి
పిల్లలు తమకు మానసిక సమస్య ఉందని బయటకు నేరుగా చెప్పలేరు. కానీ, వారి ప్రవర్తన ద్వారా కొన్ని సిగ్నల్స్ ఇస్తారు. తల్లిదండ్రులు వాటిని కచ్చితంగా గుర్తించాలి.
బాగా మాట్లాడే పిల్లాడు సడెన్గా సైలెంట్ అయిపోవడం, చిన్న విషయాలకే విపరీతంగా కోప్పడటం లేదా ఏడవడం గమనించాలి. అలాగే, భోజనం సరిగా తినకపోవడం లేదా విపరీతంగా తినడం, రాత్రిళ్లు నిద్రపోకుండా మేల్కొని ఉండటం కూడా మానసిక అలజడికి సంకేతాలు. వీటన్నింటికీ మించి, అంతకుముందు ఎంతో ఇష్టంగా ఆడే ఆటలను లేదా హాబీలను అకస్మాత్తుగా పక్కన పెట్టేస్తే, వారి మనసు తీవ్రమైన ఒత్తిడిలో ఉందని అర్థం చేసుకోవాలి.
నిపుణులు ఇస్తున్న ప్రాక్టికల్ గైడ్లైన్స్
ఈ సంక్షోభం నుంచి పిల్లలను కాపాడుకోవడానికి చైల్డ్ సైకాలజిస్టులు తల్లిదండ్రులకు కొన్ని ముఖ్యమైన సూచనలు చేస్తున్నారు.
ముందుగా ఇంట్లో 'డిజిటల్ ఫ్రీ అవర్స్' (Digital-free hours) ఏర్పాటు చేయాలి. రాత్రి భోజనం చేసేటప్పుడు ఇంట్లో ఎవరి చేతిలోనూ ఫోన్ ఉండకూడదు. ఆ సమయంలో పిల్లలతో చదువుల గురించి కాకుండా, వారి స్నేహితుల గురించి, రోజులో వారికి నచ్చిన విషయాల గురించి ప్రేమగా మాట్లాడాలి.
పిల్లలు ఏదైనా తప్పు చేసినప్పుడు లేదా తమ భయాన్ని మీతో పంచుకున్నప్పుడు వారిపై అరవకూడదు. "నేను ఉన్నాను, ఏ సమస్య అయినా మనం కలిసి పరిష్కరించుకుందాం" అనే నమ్మకాన్ని పిల్లలకు కలిగించాలి. మార్కులను బట్టి కాకుండా, వారు పెట్టే శ్రమను బట్టి వారిని అభినందించడం అలవాటు చేయాలి.
శారీరక శ్రమ మరియు ఆటల అవసరం
మానసిక ఆరోగ్యానికి శారీరక శ్రమ అత్యంత ముఖ్యం. రోజుకు కనీసం ఒక గంట పాటు పిల్లలు గ్రౌండ్లో చెమట పట్టేలా ఆడుకునేలా చూడాలి.
ఆటల ద్వారా పిల్లల్లో ఒత్తిడిని తగ్గించే ఎండార్ఫిన్స్ విడుదలవుతాయి. అంతేకాకుండా, ఆటల్లో ఓడిపోవడం, గెలవడం ద్వారా జీవితంలో వచ్చే ఒడిదుడుకులను ఎలా తట్టుకోవాలో వారు సహజంగానే నేర్చుకుంటారు. వారంతాల్లో పిల్లలను ఫోన్ల ముందే ఉంచకుండా, పార్కులకు లేదా ప్రకృతికి దగ్గరగా తీసుకువెళ్లడం వల్ల వారి మానసిక వికాసం అద్భుతంగా మెరుగవుతుంది.
పిల్లల డైరీలో మార్కులు, సర్టిఫికెట్లు ఎన్ని ఉన్నా.. వారి మనసు ప్రశాంతంగా లేకపోతే ఆ చదువుకు అర్థం లేదు. పిల్లలకు ఆస్తులు ఇవ్వడం కంటే, బలమైన మానసిక స్థిరత్వాన్ని ఇవ్వడమే తల్లిదండ్రులు ఇచ్చే అతిపెద్ద బహుమతి. మీ పిల్లల ప్రవర్తనలో మార్పులు కనిపిస్తే మొహమాట పడకుండా చైల్డ్ కౌన్సెలర్ లేదా సైకాలజిస్ట్ సహాయం తీసుకోండి. మానసిక సమస్యల గురించి మాట్లాడటం తప్పు కాదు, అది మీ పిల్లల భవిష్యత్తును కాపాడే ఒక బాధ్యతాయుతమైన ముందడుగు.
