ఎనిమిది గంటల నిద్ర తర్వాత కూడా ఉదయం లేవగానే శరీరం బరువుగా, తీవ్రమైన నీరసంగా అనిపిస్తోందా? అకారణంగా జుట్టు రాలిపోవడం, చర్మం పాలిపోవడం చూసి కేవలం వాతావరణ మార్పులో లేదా పని ఒత్తిడో అనుకుంటే మీరు పొరబడినట్లే. మీ దేహంలో నిశ్శబ్దంగా విస్తరిస్తున్న ప్రమాదకరమైన 'ఐరన్ లోపం' ఇస్తున్న ప్రాథమిక హెచ్చరికలు ఇవి కావచ్చు. కంటికి కనిపించని ఈ ఆరోగ్య సంక్షోభం మన జీవశక్తిని ఎలా హరిస్తుందో, దాన్ని మన వంటగదిలోని సాధారణ ఆహారంతోనే ఎలా తిప్పికొట్టాలో ప్రతి ఒక్కరూ స్పష్టంగా అర్థం చేసుకోవాల్సిన సమయం ఆసన్నమైంది.
[FEATURED_IMAGE]నిశ్శబ్దంగా విస్తరిస్తున్న ఆరోగ్య సంక్షోభం
మనం రోజూ కడుపు నిండా భోజనం చేస్తున్నాం కదా, మనకు పోషకాల లోపం ఎందుకు వస్తుంది అనే భ్రమలో చాలామంది బతుకుతున్నారు. కానీ కడుపు నిండటం వేరు, శరీరానికి అవసరమైన ఇనుము (ఐరన్) అందడం వేరు. మన రక్తంలో ఆక్సిజన్ను మోసుకుపోయే హిమోగ్లోబిన్ తయారీకి ఐరన్ అత్యంత కీలకం. శరీరంలోని ప్రతి కణానికి, మెదడుకు, కండరాలకు ప్రాణవాయువును చేరవేసే వాహనం లాంటిది ఈ హిమోగ్లోబిన్. ఆ వాహనానికి ఇంధనమే ఐరన్.
శరీరంలో ఈ ఇంధనం తగ్గినప్పుడు, కణాలకు ఆక్సిజన్ సరఫరా తగ్గిపోతుంది. అప్పుడే మన దేహం ఊపిరి ఆడనట్లుగా, నిస్సత్తువగా మారిపోతుంది. ఇదొక రాత్రికి రాత్రే వచ్చే సమస్య కాదు. నెలల తరబడి సరైన పోషకాలు లేని ఆహారం తీసుకోవడం వల్ల నెమ్మదిగా మన రక్తం అడుగంటుతూ వస్తుంది. ఈ ప్రమాదాన్ని ముందుగానే పసిగట్టకపోతే అది దీర్ఘకాలిక రక్తహీనతకు (అనీమియా) దారి తీస్తుంది.
స్త్రీ, పురుషుల్లో కనిపించే తొలి హెచ్చరికలు
చాలాసార్లు మనం అలసటను చాలా సాధారణమైన విషయంగా కొట్టిపారేస్తాం. కానీ శరీరం ఎప్పుడూ తన భాషలో తాను హెచ్చరికలు జారీ చేస్తూనే ఉంటుంది. పురుషులు మరియు స్త్రీలలో ఈ iron deficiency symptoms దాదాపు ఒకేలా ఉన్నప్పటికీ, వాటి ప్రభావం చూపే విధానంలో చిన్నపాటి వ్యత్యాసాలు ఉంటాయి. ప్రధానంగా చర్మం తన సహజమైన కాంతిని కోల్పోయి పసుపు పచ్చగా లేదా పాలిపోయినట్లుగా మారడం మొదటి సంకేతం. కంటి కింది రెప్పలు, పెదవులు, గోళ్ల రంగు ఎర్రగా కాకుండా తెల్లగా మారడాన్ని సులభంగా గమనించవచ్చు.
మరొక విచిత్రమైన మరియు ప్రమాదకరమైన లక్షణం ఏమిటంటే, చిన్నపాటి పని చేసినా లేదా మెట్లు ఎక్కినా గుండె వేగంగా కొట్టుకోవడం, శ్వాస తీసుకోవడంలో ఇబ్బంది కలగడం. ఆక్సిజన్ సరఫరా తగ్గినప్పుడు గుండె దాన్ని భర్తీ చేయడానికి సాధారణం కంటే వేగంగా పంప్ చేయాల్సి వస్తుంది. దీనివల్ల ఛాతీలో నొప్పి లేదా గుండె దడ అనిపిస్తుంది.
తల తిరగడం, ముఖ్యంగా కూర్చుని అకస్మాత్తుగా లేచినప్పుడు కళ్లు చీకట్లు కమ్మడం వంటివి ఐరన్ లోపానికి స్పష్టమైన సంకేతాలు. మహిళల్లో అయితే తీవ్రమైన జుట్టు రాలడం అనేది కేవలం వయసు పైబడటం వల్లనో, షాంపూ మారడం వల్లనో కాకుండా శరీరంలో ఇనుము శాతం పడిపోవడం వల్ల ఎక్కువగా జరుగుతుంది.
ఇక అత్యంత ఆశ్చర్యకరమైన లక్షణం ఒకటుంది. దీనినే వైద్య పరిభాషలో 'పికా' (Pica) అంటారు. ఐరన్ లోపం తీవ్రస్థాయికి చేరినప్పుడు మంచు గడ్డలు (ఐస్), మట్టి, సుద్ద లేదా కాగితం లాంటి తినకూడని వస్తువులను తినాలనే విపరీతమైన కోరిక కలుగుతుంది. ఇలాంటి వింతైన కోరికలు కలుగుతున్నాయంటే శరీరంలో పోషకాల సమతుల్యత పూర్తిగా దెబ్బతిన్నదని అర్థం చేసుకోవాలి.
అసలు ఇనుము ఎందుకు ఆవిరవుతోంది?
ఈ సమస్యకు మూల కారణాలు అన్వేషిస్తే, స్త్రీ, పురుషుల్లో వేర్వేరు భౌగోళిక, శారీరక పరిస్థితులు కనిపిస్తాయి. మహిళల్లో ప్రతి నెలా రుతుక్రమం కారణంగా జరిగే రక్తస్రావం ఐరన్ లోపానికి అతిపెద్ద కారణం. ముఖ్యంగా పిక్కబలం లేని ఆహారం తీసుకుంటూ, అధిక రక్తస్రావం ఎదుర్కొనే స్త్రీలు చాలా త్వరగా అనీమియా బారిన పడతారు. గర్భధారణ సమయంలో శిశువు ఎదుగుదల కోసం శరీరానికి రెట్టింపు ఐరన్ అవసరం అవుతుంది, ఆ సమయంలో సరైన జాగ్రత్తలు తీసుకోకపోతే తల్లీబిడ్డలు ఇద్దరూ ప్రమాదంలో పడే అవకాశం ఉంది.
పురుషుల్లో మరియు వృద్ధులలో ఐరన్ లోపం రావడానికి కారణం భిన్నంగా ఉంటుంది. వీరికి సహజంగా రక్తం కోల్పోయే అవకాశం తక్కువ కాబట్టి, జీర్ణాశయ సమస్యలు, అల్సర్లు లేదా పేగులలో అంతర్గత రక్తస్రావం కావడం వల్ల ఐరన్ స్థాయిలు పడిపోతాయి. పైల్స్ లాంటి సమస్యలు ఉన్నవారు కూడా క్రమం తప్పకుండా రక్తాన్ని కోల్పోవడం వల్ల నిశ్శబ్దంగా ఈ ముప్పుకు గురవుతారు. మరోవైపు, మనం తినే ఆహారంలో ఇనుము ఉన్నప్పటికీ, మన శరీరం దాన్ని సరిగ్గా గ్రహించకపోవడం (malabsorption) మరో ప్రధాన కారణం.
ఇనుమును గ్రహించడంలో మన వంటగది చేసే తప్పులు
మనం రోజువారీ తీసుకునే ఆహారంలో మార్పులు రావడం వల్లే ఈ సమస్య ఉగ్రరూపం దాల్చుతోంది. పాలిష్ పట్టిన బియ్యం, మైదా, జంక్ ఫుడ్స్లో కేలరీలు మెండుగా ఉంటాయి కానీ సూక్ష్మ పోషకాలు శూన్యం. ఆహారం ద్వారా లభించే ఐరన్ ప్రధానంగా రెండు రకాలు. ఒకటి జంతు సంబంధిత ఆహారాల నుంచి వచ్చే 'హీమ్ ఐరన్' కాగా, రెండవది మొక్కల నుంచి లభించే 'నాన్-హీమ్ ఐరన్'. మాంసాహారం తినేవారికి కోడి మాంసం, మేక మాంసం, గుడ్లు, చేపల ద్వారా ఈ హీమ్ ఐరన్ సులభంగా అందుతుంది. దీన్ని మన శరీరం చాలా వేగంగా గ్రహిస్తుంది.
కానీ శాకాహారులకు ఆకుకూరలు (ముఖ్యంగా బచ్చలికూర, తోటకూర), డ్రై ఫ్రూట్స్ (ఖర్జూరం, కిస్మిస్), బెల్లం, రాగులు, పప్పు దినుసులు ప్రధాన వనరులు. ఇక్కడ గమనించాల్సిన అతి ముఖ్యమైన విషయం ఏమిటంటే, ఈ మొక్కల ద్వారా వచ్చే నాన్-హీమ్ ఐరన్ను శరీరం నేరుగా వంటబట్టించుకోలేదు. ఈ ఇనుమును శరీరం గ్రహించాలంటే విటమిన్ సి (Vitamin C) సహాయం తప్పనిసరి. మీరు ఎంత పెద్ద బౌల్ నిండా పాలకూర తిన్నా, దానికి కొద్దిగా నిమ్మరసం జతచేయకపోతే అందులోని ఐరన్ శరీరానికి పూర్తిగా వంటబట్టదు.
అంతేకాకుండా మనలో చాలామంది భోజనం చేసిన వెంటనే వేడి వేడిగా టీ లేదా కాఫీ తాగే అలవాటు కలిగి ఉంటారు. ఇది ఆరోగ్యానికి ఒక రకంగా శాపం లాంటిది. టీ, కాఫీలలో ఉండే టానిన్స్ (Tannins), కెఫిన్ మరియు పాల ఉత్పత్తుల్లో ఉండే క్యాల్షియం... మనం తిన్న ఆహారంలోని ఐరన్ను శరీరం గ్రహించకుండా అడ్డుకుంటాయి. ఐరన్ మరియు క్యాల్షియం సప్లిమెంట్లను ఎప్పుడూ ఒకేసారి వేసుకోకూడదని వైద్యులు చెప్పేది అందుకే.
భవిష్యత్తు ముఖచిత్రం: మీ ఆరోగ్యం మీ చేతుల్లోనే
రాబోయే దశాబ్దంలో లైఫ్స్టైల్ వ్యాధుల కంటే కూడా పోషక లోపాల వల్ల వచ్చే అనారోగ్యాలే సమాజాన్ని ఎక్కువగా కుంగదీస్తాయని వైద్య నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు. మనం తినే మందు బిళ్లల మీద ఆధారపడటం కన్నా, తినే ముద్ద మీద శ్రద్ధ పెట్టాల్సిన సమయం ఇది. అలసట అనేది మీ పనికి మాత్రమే కాదు, మీ జీవితకాలానికి కూడా ముప్పుగా మారకముందే మేల్కొనండి.
మీరు రోజూ తీసుకునే ఆహారంలో ఉదయం పూట నానబెట్టిన ఖర్జూరాలు, మధ్యాహ్న భోజనంలో కచ్చితంగా ఆకుకూర మరియు నిమ్మరసం, సాయంత్రం వేళల్లో ఉసిరి లేదా బత్తాయి లాంటి సిట్రస్ పండ్లు ఉండేలా చూసుకోండి. భోజనానికి ముందు లేదా వెనుక కనీసం గంట పాటు టీ, కాఫీలకు దూరంగా ఉండండి. మీరు ఈ చిన్నపాటి మార్పులు మీ దినచర్యలో చేర్చుకుంటే, రాబోయే కొన్ని వారాల్లోనే మీ శరీరంలో ఎక్కడలేని ఉత్సాహం, చర్మంపై సహజమైన కాంతి తిరిగి రావడం మీరే గమనిస్తారు. గుర్తుంచుకోండి, ఆరోగ్యం అనేది ఆసుపత్రిలో కొనుక్కునేది కాదు, మన వంటగదిలో మనం నిర్మించుకునేది.
(గమనిక: ఈ కథనం కేవలం అవగాహన కోసం మాత్రమే. తీవ్రమైన అలసట లేదా ఇతర లక్షణాలు ఉన్నవారు వైద్యుడిని సంప్రదించి, రక్త పరీక్షల ద్వారా ఐరన్ స్థాయిలను నిర్ధారించుకున్న తర్వాతే సప్లిమెంట్లు వాడాలి.)
Also Read:
విటమిన్ డి లోపం (Vitamin D Deficiency): లక్షణాలు, ఆరోగ్య సమస్యలు, నివారణ మార్గాలుVitamin B12 deficiency : మీ శరీరంలో ఈ మార్పులు కనిపిస్తే వెంటనే జాగ్రత్తపడండి
డీహైడ్రేషన్: రోజుకు తగినంత నీరు తాగకపోతే శరీరంలో ఏం జరుగుతుంది? ముందస్తు లక్షణాలివే!
రోజూ పీచు పదార్థాలు (Fiber) తింటే శరీరంలో జరిగే అద్భుతాలు ఇవే
High BP Symptoms: రక్తపోటు పెరిగినప్పుడు శరీరం ఇచ్చే వార్నింగ్ సిగ్నల్స్ ఇవే
