ప్రతీ సంవత్సరం సెప్టెంబర్ 17న మనం తెలంగాణ విమోచన దినోత్సవం జరుపుకుంటాము. ఇది కేవలం ఒక వేడుక కాదు, 200 ఏళ్ల నిజాం నిరంకుశ పాలన మరియు రజాకార్ల అరాచకాల నుండి తెలంగాణ ప్రజలు స్వేచ్ఛ పొందిన చారిత్రాత్మక రోజు. ఈ మహత్తర దినం వెనుక ఉన్న పోరాట గాథ, త్యాగాల చరిత్రను స్మరించుకుందాం.
స్వాతంత్య్రం వచ్చినా దక్కని స్వేచ్ఛ: నాటి తెలంగాణ పరిస్థితి
1947 ఆగస్టు 15న భారతదేశం బ్రిటిష్ పాలన నుండి స్వాతంత్య్రం పొందింది. దేశమంతా సంబరాలు జరుపుకుంటుంటే, అప్పటి హైదరాబాద్ సంస్థానం మాత్రం ఇంకా బానిస సంకెళ్లలోనే మగ్గుతోంది. ఏడవ నిజాం మీర్ ఉస్మాన్ అలీ ఖాన్, హైదరాబాద్ను స్వతంత్ర దేశంగా ఉంచాలని లేదా పాకిస్థాన్లో కలపాలని కలలు కన్నాడు. భారత యూనియన్లో విలీనం కావడానికి ఆయన నిరాకరించాడు.
ఈ నిర్ణయం తెలంగాణ ప్రజల జీవితాలను నరకప్రాయంగా మార్చింది. నిజాం పాలన కింద ప్రజలు కనీస హక్కులు లేకుండా జీవించారు. తెలుగు భాష, సంస్కృతి తీవ్ర అణచివేతకు గురయ్యాయి. విలీనాన్ని వ్యతిరేకిస్తూ, ప్రజలను భయభ్రాంతులకు గురిచేయడానికి నిజాం ప్రభుత్వం 'రజాకార్లు' అనే ప్రైవేట్ సైన్యాన్ని రంగంలోకి దించింది.
రజాకార్ల అరాచకాలు మరియు తెలంగాణ సాయుధ పోరాటం
ఖాసిం రజ్వీ నాయకత్వంలోని రజాకార్లు తెలంగాణ పల్లెలపై పడి దోపిడీలు, హత్యలు, అత్యాచారాలకు పాల్పడ్డారు. భారత యూనియన్లో చేరాలని కోరుకున్న వారిని చిత్రహింసలకు గురిచేశారు. వరంగల్, నల్గొండ, కరీంనగర్ జిల్లాల్లో వీరి దురాగతాలు హద్దులు మీరాయి. ఈ అరాచకాలను ఎదుర్కోవడానికి తెలంగాణ ప్రజలు ఏకమయ్యారు. కమ్యూనిస్టుల నాయకత్వంలో చారిత్రాత్మక తెలంగాణ సాయుధ పోరాటం ప్రారంభమైంది.
'భూమి, భుక్తి, విముక్తి' నినాదంతో వేలాది మంది రైతులు, కూలీలు, యువకులు ఈ పోరాటంలో పాల్గొన్నారు. దొడ్డి కొమురయ్య, చాకలి ఐలమ్మ వంటి ఎందరో వీరులు ఈ పోరాటంలో తమ ప్రాణాలను అర్పించారు. వారి త్యాగాలు నిజాం పాలన పునాదులను కదిలించాయి. ఈ పోరాటం ప్రజలలో స్వేచ్ఛా కాంక్షను రగిలించింది.
భారత ప్రభుత్వం చారిత్రాత్మక నిర్ణయం: ఆపరేషన్ పోలో
హైదరాబాద్లోని పరిస్థితులు రోజురోజుకు దిగజారుతుండటంతో, భారత ప్రభుత్వం చారిత్రాత్మక నిర్ణయం తీసుకుంది. అప్పటి హోంమంత్రి, ఉక్కు మనిషి సర్దార్ వల్లభ్భాయ్ పటేల్ కృషితో హైదరాబాద్ సంస్థానంపై సైనిక చర్యకు సిద్ధమైంది. నిజాంతో జరిపిన చర్చలు విఫలమవ్వడంతో, భారత సైన్యం "ఆపరేషన్ పోలో" పేరుతో చర్యలు ప్రారంభించింది.
1948 సెప్టెంబర్ 13న మొదలైన ఈ ఆపరేషన్, కేవలం ఐదు రోజుల్లోనే ముగిసింది. భారత సైన్యం ధాటికి నిజాం సైన్యం, రజాకార్లు తలవంచారు. చివరికి, 1948 సెప్టెంబర్ 17న నిజాం నవాబు భారత ప్రభుత్వానికి లొంగిపోయి, హైదరాబాద్ సంస్థానాన్ని భారత యూనియన్లో విలీనం చేశారు. ఆ రోజుతో తెలంగాణ ప్రజల బానిస బతుకులకు విముక్తి లభించింది.
విమోచనం తర్వాత: నేటి తరానికి స్ఫూర్తి
ఈ రోజు, సెప్టెంబర్ 17, 2025న, తెలంగాణ వ్యాప్తంగా విమోచన దినోత్సవాన్ని ఘనంగా జరుపుకుంటున్నాం. ప్రతీ జిల్లా కేంద్రంలో జాతీయ పతాకాన్ని ఎగురవేసి, అమరవీరుల త్యాగాలను స్మరించుకుంటున్నాం. తెలంగాణ విమోచన దినోత్సవం కేవలం ఒక చారిత్రక సంఘటన కాదు, అది తెలంగాణ ప్రజల ఆత్మగౌరవానికి, పోరాట స్ఫూర్తికి ప్రతీక.
నిరంకుశత్వాన్ని ఎదిరించి, స్వేచ్ఛను సాధించుకోవచ్చని ఈ రోజు మనకు గుర్తు చేస్తుంది. ఆనాటి పోరాట యోధుల త్యాగాల పునాదుల మీదే నేటి బంగారు తెలంగాణ నిర్మితమైంది. వారి ఆశయాలను కొనసాగించడం, రాష్ట్రాన్ని అభివృద్ధి పథంలో నడిపించడం మనందరి కర్తవ్యం.
సెప్టెంబర్ 17 అనేది కేవలం ఒక తేదీ కాదు, అది తెలంగాణ ప్రజల ఆత్మగౌరవ పతాక. ఎందరో యోధుల త్యాగఫలమే నేటి మన స్వేచ్ఛ. వారిని స్మరించుకుంటూ, విమోచన స్ఫూర్తిని కొనసాగిద్దాం. ఇలాంటి మరిన్ని చారిత్రక కథనాల కోసం మా telugu13.com వెబ్సైట్ను ఫాలో అవ్వండి మరియు ఈ ఆర్టికల్ను అందరితో పంచుకోండి.
