గత కొన్నేళ్లుగా ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఒక కొత్త ట్రెండ్ నడుస్తోంది. అదే "ప్లాంట్ బేస్డ్ డైట్" (Plant-Based Diet). మాంసాహారం మానేసి, కేవలం కూరగాయలు, ఆకుకూరలు తింటే వందేళ్లు బతుకుతారని, గుండె జబ్బులు రావని చాలామంది నమ్ముతున్నారు. విరాట్ కోహ్లీ నుండి సినిమా స్టార్ల వరకు అందరూ దీని వైపే మొగ్గు చూపుతున్నారు.
కానీ, ఒక్క నిమిషం ఆగండి! "నేను మాంసం మానేశాను కదా, ఇక నాకు ఏ జబ్బూ రాదు" అని మీరు అనుకుంటే పొరపాటే. శాకాహారం తినే వారిలో కూడా గుండె జబ్బులు, షుగర్ వ్యాధి పెరుగుతున్నట్లు తాజా పరిశోధనలు హెచ్చరిస్తున్నాయి. అదేంటి? శాకాహారం మంచిది కాదా? అని కంగారు పడకండి. శాకాహారం మంచిదే.. కానీ అందులో మీరు ఏం తింటున్నారన్నదే అసలు పాయింట్. సైంటిస్టులు బయటపెట్టిన ఆ కొత్త విషయాలు ఏంటో ఈ ఆర్టికల్లో చూద్దాం.
అసలు 'ప్లాంట్ బేస్డ్ డైట్' అంటే ఏమిటి? (What is it?)
ప్లాంట్ బేస్డ్ డైట్ అంటే పూర్తిగా మాంసం మానేయడం అని కాదు. మీ ప్లేటులో ఎక్కువ భాగం (సుమారు 80-90%) వృక్ష సంబంధిత ఆహారం (పండ్లు, కూరగాయలు, పప్పులు, గింజలు) ఉండేలా చూసుకోవడం. పాలు, గుడ్లు, మాంసం చాలా తక్కువగా తీసుకోవడం లేదా పూర్తిగా మానేయడం.
దీని ప్రధాన ఉద్దేశ్యం: శరీరానికి ఫైబర్, విటమిన్లు ఎక్కువగా అందించడం మరియు జంతువుల కొవ్వుల (Animal Fat) నుండి వచ్చే ప్రమాదాలను తగ్గించడం.
సైంటిస్టులు ఏం చెబుతున్నారు? (New Findings)
లండన్లోని ఇంపీరియల్ కాలేజీ పరిశోధకులు లక్ష మందికి పైగా జరిపిన అధ్యయనంలో ఒక ఆసక్తికరమైన విషయం బయటపడింది. శాకాహారాన్ని వారు రెండు రకాలుగా విభజించారు:
ఆరోగ్యకరమైన శాకాహారం (Healthy Plant-Based): తాజా పండ్లు, కూరగాయలు, ముడి ధాన్యాలు (Whole Grains), పప్పులు.
అనారోగ్యకరమైన శాకాహారం (Unhealthy Plant-Based): ప్యాకెట్ ఫ్రూట్ జ్యూస్లు, బంగాళాదుంప చిప్స్, మైదాతో చేసిన బ్రెడ్, పిజ్జా, పంచదార పానీయాలు.
షాకింగ్ రిజల్ట్: ఎవరైతే మాంసం మానేసి, రెండో రకం (అనారోగ్యకరమైన) శాకాహారం తింటున్నారో.. వారిలో గుండె జబ్బుల ముప్పు మాంసాహారుల కంటే 15% ఎక్కువగా ఉన్నట్లు తేలింది!
అంటే, మీరు చికెన్ మానేసి, దానికి బదులుగా ఫ్రెంచ్ ఫ్రైస్ లేదా సమోసాలు తింటూ "నేను వెజిటేరియన్ని" అని చెప్పుకుంటే.. అది మీ ఆరోగ్యాన్ని మరింత పాడుచేస్తుంది.
ప్లాంట్ బేస్డ్ 'మీట్' (Fake Meat) మంచిదేనా?
ఇప్పుడు మార్కెట్లో "ప్లాంట్ బేస్డ్ మీట్" లేదా "మాక్ మీట్" (Mock Meat) దొరుకుతోంది. ఇది చూడటానికి, తినడానికి చికెన్ లాగే ఉంటుంది కానీ సోయాతో లేదా ఇతర పిండి పదార్థాలతో చేస్తారు. ఇది ఆరోగ్యమా?
నిపుణుల సమాధానం: కాదు! ఇవి అల్ట్రా-ప్రాసెస్డ్ ఫుడ్స్ (Ultra-Processed Foods). వీటిలో రుచి కోసం విపరీతమైన ఉప్పు (Sodium), రంగులు మరియు ప్రిజర్వేటివ్స్ కలుపుతారు. ఇవి సహజమైన మాంసం కంటే ప్రమాదకరం కావచ్చని నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు. వీటిని అప్పుడప్పుడు తినొచ్చు కానీ, ఆరోగ్యానికి మంచిదని రోజువారీగా తినకూడదు.
శాకాహారం వల్ల కలిగే నిజమైన లాభాలు (Benefits)
మీరు సరైన పద్ధతిలో (తాజా కూరగాయలు, పప్పులు) శాకాహారం తీసుకుంటే కలిగే లాభాలు అద్భుతంగా ఉంటాయి:
గుండె ఆరోగ్యం: కొలెస్ట్రాల్ తగ్గి, రక్తపోటు అదుపులో ఉంటుంది.
బరువు తగ్గడం: ఫైబర్ ఎక్కువగా ఉండటం వల్ల త్వరగా కడుపు నిండిన భావన కలుగుతుంది, బరువు తగ్గుతారు.
డయాబెటిస్: టైప్-2 డయాబెటిస్ వచ్చే ప్రమాదం 34% వరకు తగ్గుతుంది.
జీర్ణశక్తి: పీచు పదార్థం వల్ల మలబద్ధకం సమస్య ఉండదు.
జాగ్రత్తలు & లోపాలు (Deficiencies & Risks)
కేవలం మొక్కల ఆధారిత ఆహారం తీసుకునే వారిలో కొన్ని ముఖ్యమైన పోషకాలు లోపించే ప్రమాదం ఉంది. వాటిని ఎలా భర్తీ చేసుకోవాలో చూడండి:
విటమిన్ B12: ఇది కేవలం మాంసాహారంలోనే దొరుకుతుంది. శాకాహారులు కచ్చితంగా సప్లిమెంట్స్ (మాత్రలు) వాడాలి లేదా ఫోర్టిఫైడ్ పాలు తాగాలి. లేకపోతే నరాల బలహీనత వస్తుంది.
ఐరన్ (Iron): ఆకుకూరల్లో ఐరన్ ఉన్నా, శరీరం దానిని త్వరగా గ్రహించలేదు. అందుకే ఆకుకూరలపై నిమ్మరసం పిండుకుని తినాలి.
ప్రోటీన్: పప్పులు, పన్నీర్, సోయా, మొలకలు ఎక్కువగా తీసుకోవాలి.
తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు (FAQs)
1. మాంసం పూర్తిగా మానేయాలా?
అవసరం లేదు. "ఫ్లెక్సిటేరియన్ డైట్" (Flexitarian) పాటించవచ్చు. అంటే ఎక్కువగా శాకాహారం తింటూ, అప్పుడప్పుడు (వారానికి ఒకటి రెండు సార్లు) గుడ్లు లేదా చికెన్ తినడం. ఇది చాలా ఆరోగ్యకరమైన పద్ధతి.
2. ప్లాంట్ బేస్డ్ డైట్ అందరికీ పడుతుందా?
సాధారణంగా అందరికీ మంచిదే. కానీ ఐరన్ లోపం ఉన్నవారు లేదా గర్భిణీలు డాక్టర్ సలహా మేరకు డైట్ ప్లాన్ చేసుకోవాలి.
3. శాకాహారం తింటే బలం తగ్గుతుందా?
ఇది అపోహ మాత్రమే. ప్రపంచంలోనే అత్యంత బలమైన జంతువులైన ఏనుగు, గుర్రం శాకాహారులే. సరైన ప్రోటీన్ తీసుకుంటే కండరాల బలం ఏమాత్రం తగ్గదు.
4. పాలు తాగొచ్చా?
వీగన్ (Vegan) డైట్ లో పాలు తాగరు. కానీ సాధారణ ప్లాంట్ బేస్డ్ డైట్ లో పెరుగు, మజ్జిగ తీసుకోవడం గట్ హెల్త్ కి చాలా మంచిది.
"శాకాహారం" అనే లేబుల్ ఉన్నంత మాత్రాన అది ఆరోగ్యకరం కాదు. ఒక బౌల్ నిండా తాజా పండ్లు తినడం శాకాహారమే, ఒక ప్యాకెట్ నిండా చిప్స్ తినడం కూడా శాకాహారమే. కానీ రెండూ వేరు! మీ ఆరోగ్యం బాగుండాలంటే.. ప్రాసెస్ చేసిన ప్యాకెట్ ఫుడ్స్ మానేసి, ప్రకృతి సిద్ధంగా దొరికే "రియల్ ఫుడ్" తినండి. అప్పుడే ప్లాంట్ బేస్డ్ డైట్ మీకు రక్షణ కవచంలా మారుతుంది.
