ఉప్పు భూముల్లో 'తెల్ల బంగారం' పండుతోంది! ఎకరాకు రూ. 12 లక్షల ఆదాయం.. ఉత్తర భారత రైతుల సక్సెస్ సీక్రెట్ ఇదే!
సాధారణంగా రొయ్యల సాగు అంటే మనకు ఆంధ్రప్రదేశ్, తమిళనాడు వంటి సముద్ర తీర ప్రాంతాలే గుర్తుకు వస్తాయి. కానీ, సముద్రానికి ఆమడ దూరంలో ఉన్న ఉత్తర భారతదేశంలోని హర్యానా, రాజస్థాన్, పంజాబ్ వంటి రాష్ట్రాల్లో ఇప్పుడు రొయ్యల పెంపకం ఒక విప్లవంలా మారింది. ఒకప్పుడు ఉప్పు నీటి కారణంగా పంటలు పండక, సాగుకు పనికిరాకుండా పోయిన బంజరు భూములు ఇప్పుడు రైతులకు కాసుల వర్షం కురిపిస్తున్నాయి.
సాంప్రదాయ వ్యవసాయంలో నష్టాలు చవిచూసిన రైతులు, ఇప్పుడు రొయ్యల పెంపకం వైపు మళ్లి అద్భుతమైన లాభాలను ఆర్జిస్తున్నారు. ఈ మార్పు కేవలం ఆదాయాన్ని పెంచడమే కాదు, ఉత్తర భారత వ్యవసాయ ముఖచిత్రాన్నే మార్చేస్తోంది.
ఈ అద్భుత ప్రయోగం 2009లో హర్యానాలోని రోహతక్ జిల్లాలో మొదలైంది. సెంట్రల్ ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ ఫిషరీస్ ఎడ్యుకేషన్ (CIFE) శాస్త్రవేత్తలు అక్కడి సహజ ఉప్పు నీటిలో సముద్రపు రొయ్యలు బతకగలవా అని చేసిన పరిశోధన సంచలన ఫలితాలను ఇచ్చింది. ఈ ఉప్పు నీరు రొయ్యల పెంపకానికి అత్యంత అనుకూలమని తేలడంతో, 2014-15 నుంచి రైతులకు శిక్షణ ఇవ్వడం ప్రారంభించారు.
ప్రస్తుతం హర్యానాలోని రోహతక్, హిసార్ వంటి జిల్లాల్లో ఏటా 8,000 టన్నుల రొయ్యలు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి. గతంలో పంటలు పండక నిరాశలో ఉన్న రైతులు, ఇప్పుడు తమ భూములు సిరులు కురిపిస్తుండటంతో ఆనందం వ్యక్తం చేస్తున్నారు.
ఈ విజయగాథ పొరుగున ఉన్న రాజస్థాన్, పంజాబ్లకు కూడా పాకింది. రాజస్థాన్లోని చురు జిల్లాలో 2017లో మొదలైన ఈ సాగు ఇప్పుడు విస్తృతంగా వ్యాపించింది. గతంలో బాజ్రా (సజ్జలు) వంటి పంటలు వేస్తే హెక్టార్కు రూ. 50,000 మాత్రమే వచ్చేదని, కానీ రొయ్యల సాగుతో ఇప్పుడు రూ. 12 లక్షల వరకు ఆదాయం వస్తోందని రవికాంత్ మైయా అనే రైతు తెలిపారు.
శ్రీగంగానగర్ వంటి నీటి వసతి ఉన్న ప్రాంతాల్లో కూడా రైతులు గోధుమ, ఆవాలు వంటి పంటలను వదిలి, తక్కువ రిస్క్, ఎక్కువ లాభం ఉండే రొయ్యల సాగు వైపు మళ్లుతున్నారు. పంజాబ్ కూడా ఏటా 2,400 టన్నుల ఉత్పత్తితో ఈ రేసులో దూసుకుపోతోంది. కేవలం నాలుగు నెలల పంట కాలంలోనే ఎకరాకు 3 నుంచి 3.5 టన్నుల దిగుబడి వస్తుండటం, ఖర్చులు పోను ఎకరాకు రూ. 8 లక్షల వరకు నికర లాభం ఉండటమే రైతులను ఇటువైపు ఆకర్షిస్తోంది.
అయితే, ఈ విజయ ప్రస్థానంలో కొన్ని సవాళ్లు కూడా లేకపోలేదు. రొయ్యల సాగుకు పెట్టుబడి ఎక్కువ. ఒక చెరువు తవ్వడానికి, ఇతర ఏర్పాట్లకు రూ. 10-12 లక్షలు ఖర్చవుతుంది. కేంద్ర ప్రభుత్వం సబ్సిడీలు ఇస్తున్నప్పటికీ, వాటి విడుదలలో జాప్యం జరుగుతోంది. దీనికి తోడు 'వైట్ స్పాట్ సిండ్రోమ్' వంటి వ్యాధులు, స్థానికంగా నీటి పరీక్షా కేంద్రాలు లేకపోవడం రైతులను ఆందోళనకు గురిచేస్తున్నాయి.
ముఖ్యంగా రాజస్థాన్లో విద్యుత్ ఛార్జీలు వాణిజ్య రేట్ల ప్రకారం (యూనిట్కు రూ. 13) ఉండటం రైతులకు భారంగా మారింది. విత్తనాలు (సీడ్), దాణా కోసం ఇంకా ఆంధ్రప్రదేశ్, తమిళనాడు వంటి తీర ప్రాంత రాష్ట్రాలపైనే ఆధారపడాల్సి వస్తోంది. స్థానికంగా హ్యాచరీలను, దాణా ఫ్యాక్టరీలను ఏర్పాటు చేసుకుని, మౌలిక వసతులను మెరుగుపరుచుకుంటే, ఉత్తర భారతదేశం ప్రపంచ రొయ్యల ఉత్పత్తిలో ఒక ప్రత్యేక శక్తిగా ఎదిగే అవకాశం ఉందని నిపుణులు విశ్లేషిస్తున్నారు.
బాటమ్ లైన్..
ప్రతికూల పరిస్థితులను అనుకూలంగా మార్చుకోవడమే నిజమైన విజయం. ఉత్తర భారత రైతులు చేసింది అదే.
సంక్షోభంలో అవకాశం: ఉప్పు నీరు వల్ల పంటలు పండటం లేదని ఏడ్చే బదులు, అదే ఉప్పు నీటిలో పెరిగే రొయ్యలను పెంచాలన్న ఆలోచన గొప్పది. ఇది రైతుల ఆదాయాన్ని పదింతలు పెంచింది.
ఏపీకి లింక్: అక్కడి రైతులు సాగు చేస్తున్నా, దానికి కావాల్సిన సీడ్, ఫీడ్ కోసం మన ఆంధ్రప్రదేశ్ మీదే ఆధారపడుతున్నారు. ఇది మన రాష్ట్రంలోని హ్యాచరీలకు కూడా మంచి మార్కెట్.
ప్రభుత్వ బాధ్యత: ఇది అత్యంత లాభదాయకమే కానీ, రిస్క్ కూడా ఎక్కువే. వ్యాధులు సోకితే పెట్టుబడి మొత్తం ఆవిరవుతుంది. కాబట్టి ప్రభుత్వాలు కేవలం సబ్సిడీలు ఇచ్చి చేతులు దులుపుకోకుండా, ల్యాబ్స్ ఏర్పాటు చేయడం, బీమా సౌకర్యం కల్పించడంపై దృష్టి పెట్టాలి.
